Danıştay 8. Daire E.2023/107 K.2023/7809

Dava konusu istem: Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesinde tam zamanlı belirli süreli akademik personel sözleşmesi ile yabancı uyruklu öğretim üyesi olarak görev yapan davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin 30.06.2016 tarihli işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine, yetki unsuru yönünden sakatlığın giderildiğinden bahisle sözleşmenin sonlandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesi, özlük haklarının iade edilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yargı kararı üzerine Mütevelli Heyetin … tarih ve … sayılı kararı ile mütevelli heyet başkanına yetki devri yapıldığı, dava konusu işlemin mütevelli heyet başkanı tarafından tesis edildiği, usul ve esasa uygun olduğu anlaşıldığından, hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, mütevelli heyet başkanı tarafından tesis edilen dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğuna ilişkin Dairemizin … tarih ve E:…, K:… sayılı bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptal edilmesine, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının Anayasa'nın 125. maddesi gereği yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin iptaline, davacının açıkta kaldığı süre içerisinde başka bir kurumda çalıştığı ya da kazanç getirici bir faaliyette bulunduğunun tespiti halinde, mükerrer ödemeye sebebiyet verilmemesi için elde ettiği gelirin mahsup edilerek, davacının hukuka aykırı işlem nedeniyle uğradığı mali kayıplarının, davanın açıldığı 28.09.2017 tarihinden önceki hakları için dava tarihinden itibaren, yargılama sürecindeki haklarının ise her bir ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının sözleşmesinin belirli süreli olduğu, sözleşme süresinin sona erdiği, dava konusu işlemin sözleşmenin yenilenmemesi işlemi olması nedeniyle, parasal ve özlük hakları yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi, özlük haklarının iade edilmesi istemine ilişkin kısmı dışında kalan kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

İstinaf Mahkemesi kararının, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi, özlük haklarının iade edilmesi istemine ilişkin kısmı bakımından;

İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, belirli süreli hizmet sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde bir karar alınması gerekmektedir.

Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli hizmet sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır.

İdari yargı merci tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığından ve belirli süreli hizmet sözleşmesinin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal ve özlük hak kayıpları hakkında; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmadığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş olması nedeniyle işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iade edilmesi istemi hakkında, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.