Danıştay 8. Daire E.2023/113 K.2024/4848

2- ... Birliği VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... Noteri olarak görev yapan davacı tarafından, ... Noterliğine atanan ilgilinin (...), Adalet Bakanlığının bu noterlik için uygun gördüğü ihdas alanında noterlik hizmetinin verilebileceği uygun işyeri/büro bulunmadığından bahisle yeni ihdas alanı belirlenmesi talebi doğrultusunda ihdas alanının revize edilmesine ilişkin ... Noter Odasının ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın uygun bulunmasına dair Adalet Bakanlığının 07.06.2021 tarihli Olurun bildirimine yönelik... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; muhdes noterliğe atanan kişi tarafından, 24/05/2021 tarihli dilekçeyle davalı idareye başvurularak ihdas alanında noterliğe elverişli işyeri bulunmadığı, mevcut ihdas alanının yeniden değerlendirilmesi talebi doğrultusunda ... Cumhuriyet Başsavcılığı ile ... Noter Odası'ndan görüş istendiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... tarih ve... sayılı yazısıyla, ... ...

Noterliğinin ihdas çevresinde noterliğe münasip büro ve işyeri bulunmadığının anlaşıldığı ifade edilerek ihdas alanının değiştirilmesi talebinin uygun olduğunun belirtildiği, benzer gerekçelerle ... Noter Odası'nın... tarih ve ... sayılı yazısıyla ihdas alanının değiştirilmesi talebinin uygun olduğunun belirtildiği, davacı tarafından, hem ... Cumhuriyet Başsavcılığı hem de ...

Noter Odası'nca yapılan mahalli araştırmayı kusurlandıracak ve önceki ihdas alanında noterliğe münasip işyeri bulunduğunu tevsik edecek herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya ibraz edilmediği gibi takdir yetkisinin hukuka ve kamu yararına aykırı kullanıldığını gösteren hukuken kabul edilebilir başkaca bir bilgi ve belgenin de dosyada mübrez olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Adalet Bakanlığının Oluru ile ... Noter Odasına bağlı 20.,21.,22. ve 23. Noterliğin kurulmasına karar verildiği ve ihdas olunan bu noterlikler arasında ... Noterliğinin ihdas alanı için ... Cumhuriyet Başsavcılığından ve ... Noter Odasından ihdas amacına uygun çalışma yerine ilişkin görüş istendiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarihli ve ... sayılı yazısı ve ...

Noter Odasının... tarihli, ... karar numaralı yazısı ve ihdas alanına ilişkin kroki ile Adalet Bakanlığına gönderilmesi ve Adalet Bakanlığının oluru üzerine ... Noterliğin de içinde bulunduğu ihdas alanları 26/02/2021 tarihli Resmi Gazetede ilan edilmek suretiyle atama işlemlerine başlandığı, isteklilerin noterliklere başvuru ve vazgeçme işlemlerinin sonuçlanmasından sonra, Adalet Bakanlığının ... tarihli ve ... sayılı oluru ile ...

Noterliğine ...Noteri ...'nun atandığı, atama işleminden sonra ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarihli ve ... sayılı yazısı ve ekindeki ... tarafından 24/05/2021 tarihli dilekçe ile; söz konusu noterliğin kurulması amacıyla Bakanlıkça belirlenen ihdas alanını incelemeye gittiğinde fiziki yeterliliğe haiz noterlik hizmeti verilebilecek bir işyeri olmadığını belirlediği ve gerekli tespitlerin yapılmasını istemesi ve davacının verdiği 27/05/2021 tarihli itiraz dilekçesinde yeni belirlenecek yerin ...

Noterliğinin ihdas alanına çok yakın olacağını bu durumun haksız rekabete yol açacağı sebebiyle ihdas alanı talebinin geri çevrilmesi yolundaki talebi nedeniyle, Adalet Bakanlığınca bu taleplerin değerlendirilmesi amacıyla ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, Noterlik Kanunu Yönetmeliğinin 2. maddesi kapsamında; ... Cumhuriyet Başsavcılığı ile ...

Noter Odasından ihdas alanı içerisinde noterliğe elverişli bina bulunup bulunmadığının tespit edilmesinin istenildiği, mahallinde inceleme yapılarak ...

Noter Odası tarafından 28/05/2021 tarihli 326 sayılı yazısı ile "daha önce tespit edilen ihdas alanında noterlik dairesine uygun yer olmadığı ve yeni ihdas alanı olarak" .... sokağın .... sokak ile kesiştiği yerden başlayarak .... sokağın .... sokak ile kesiştiği yere kadar olan kısımda ve bu kısma açılan sağlı sollu cadde ve sokakların 200 metre derinliklerinde olacak şekilde " tespit edilmesinin uygun olacağı yolundaki görüşünü belirttiği, ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile de, uygun görülmesi sonucu daha önce belirlenen adreste noterliğe elverişli bina bulunmaması ve o tarihte kurulu bulunmayan noterliğin faaliyete geçirilebilmesi için zorunluluktan kaynaklandığı hususu Oda ve Başsavcılık görüşü ile de doğrulanmış olmasından dolayı ...

Noterliğin ihdas alanı revize edilerek dava konusu Adalet Bakanlığının... tarih ve... sayılı oluru ile Resmi Gazete de ilan edilmesine ilişkin hüküm bulunmaması gerekçesiyle de ilan edilmeyerek yeni ihdas alanının oluşturulduğunun anlaşıldığı, buna göre; hukuki güvenlik ilkesi gereği .... Noterliğin kuruluşu sırasında ilk ihdas alanının Resmi Gazetede ilan edilmiş olması karşısında dava konusu ....

Noterliğin ihdas alanı değişikliğinin de Resmi Gazetede ilan edilmesi gerektiği, ilandan sonra yeni müracaatların olabileceği ve hak kaybının ortadan kalkacağı gözönüne alındığında, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, mahkeme kararında yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.

b) (İptal bent: Anayasa Mahkemesi 26.07.2023 tarih ve E. 2023/36, K. 2023/142) (Yeniden düzenlenen bent: 28.07.2024 - 7524 S.K/madde 53) Konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.

c) (Ek bent: 28.07.2024 - 7524 S.K/madde 53) Konusu iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davalar.

d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.

e) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.

f) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.

g) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.

h) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

ı) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.

i) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.

j) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar.

k) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar.

l) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

m) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

n) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararları dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Uyuşmazlık, ... 21. Noterliğine atanan ...'nun, Adalet Bakanlığının bu noterlik için uygun gördüğü ihdas alanında noterlik hizmetinin verilebileceği uygun işyeri/büro bulunmadığından bahisle yeni ihdas alanı belirlenmesi talebi doğrultusunda ihdas alanının revize edilmesine ilişkin ... Noter Odası ve Adalet Bakanlığı işlemlerinin iptali isteminden kaynaklanmakta olup bakılan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyiz kanun yoluna başvurulabilecek davaların tahdidi olarak sayıldığı 46. maddesi kapsamında bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.