Danıştay 8. Daire E.2023/1201 K.2025/7008

Dava konusu istem: Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, ... Bölümü, ... Ana Bilim dalında 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesine göre 12/12/2013 tarihinde ... olarak atanan davacı tarafından, azami öğrenim süresini doldurduğundan bahisle araştırma görevlisi kadrosuyla ilişiğinin kesilmesine ilişkin Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ve yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. 2457 sayılı Kanun'un 33-a maddesi uyarınca araştırma görevlisi kadrosuna atanmanın Rektör onayıyla yapılması karşısında yetki ve usulde paralellik ilkesi gereğince anılan kadrodan ilişiğin kesilmesi aşamasında da aynı yöntemin izlenmesi gerekirken bu usule uyulmayarak,

Rektörün onayı alınmaksızın Fakülte Yönetim Kurulu kararıyla davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının her bir aya ait ödemenin ayrı ayrı hak ediş tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacı tarafa ödenmesine, karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, temyize konu bölge idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Davacı, Öğretim Üyesi Yerleştirme Programı (ÖYP) kapsamında ... Bölümü ... Anabilim Dalında ... kadrosuna 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi uyarınca atanarak 08/01/2014 tarihinde görevine başlamıştır.

Davacı, Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü ... Anabilim Dalı doktora programına 24/09/2014 tarihinde kayıt olmuş, 2019-2020 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında bir yarıyıl kayıt dondurmuştur.

Davacının 14/09/2020 tarihli dilekçesine istibaden 1 yarıyıl ek süre hakkı tanınarak, ... tarih ve ... sayılı yazıyla davacının 30/09/2023 tarihinde mezun olabileceği belirtilmiştir.

Araştırma görevlisi kadrosunda görev yapan davacının azami süre içinde doktora çalışmalarını tamamlayamadığından bahisle Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işlemiyle anılan kadrodan ilişiğinin kesilmesine karar verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Lisans üstü öğretim" başlıklı 50. maddesinin (d) bendinde "Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilirler" hükmü, "Araştırma görevlileri" başlıklı 33. maddesinin (a) bendinde.

"Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim elemanıdır.

Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer.

Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler." hükmü, Ek 38. maddesinde de "Yükseköğretim kurumları araştırma görevlisi kadrolarına atamalar, 33 üncü maddede belirtilen usule uygun olarak 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapılır.

Bu kapsamda atananlardan doktora veya sanatta yeterlik eğitimlerini tamamlayanların en fazla %20’si doktora veya sanatta yeterlik eğitimini tamamladıkları kurumların senatolarınca belirlenen ve Yükseköğretim Kurulunca onaylanan performansa dayalı kriterler çerçevesinde doktor öğretim üyesi kadrolarına atanabilir.

Bu kapsamda atanamayan-ların, doktora veya sanatta yeterlik eğitimini tamamladıkları kurumların öğretim üyesi kadrolarına atanabilmeleri için en az bir eğitim-öğretim yılı yurt içinde veya yurt dışında farklı bir yükseköğretim kurumunda çalışması gerekir. Bu madde kapsamında atananlara 35 inci maddeye göre yurt içinde başka bir yükseköğretim kurumlarındaki doktora veya sanatta yeterlik eğitim süreleri için mecburi hizmet yüklenemez" hükmü düzenlenmiştir.

Öte yandan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18. maddesinde; “a) Kuruluş ve işleyişi: Fakülte yönetim kurulu, dekanın başkanlığında fakülte kurulunun üç yıl için seçeceği üç profesör, iki doçent ve bir yardımcı doçentten oluşur. Fakülte yönetim kurulu dekanın çağrısı üzerine toplanır.

Yönetim kurulu gerekli gördüğü hallerde geçici çalışma grupları, eğitim öğretim koordinatörlükleri kurabilir ve bunların görevlerini düzenler. b) Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: (…) (5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim - öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevlen yapmaktır.” hükmüne, "Rektör" başlıklı 13. Maddesininin b bendinde de " Görev, yetki ve sorumlulukları: (1) Üniversite kurullarına başkanlık etmek, yükseköğretim üst kuruluşlarının kararlarını uygulamak,

üniversite kurullarının önerilerini inceleyerek karara bağlamak ve üniversiteye bağlı kuruluşlar arasında düzenli çalışmayı sağlamak, (2) Her eğitim - öğretim yılı sonunda ve gerektiğinde üniversitenin eğitim öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri hakkında Üniversitelerarası Kurula bilgi vermek, (3) Üniversitenin yatırım programlarını, bütçesini ve kadro ihtiyaçlarını,

bağlı birimlerinin ve üniversite yönetim kurulu ile senatonun görüş ve önerilerini aldıktan sonra hazırlamak ve Yükseköğretim Kuruluna sunmak,(4) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek, (5) Üniversitenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmak, (6) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu Mühendislik Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden yapılan inceleme:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu davacının yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi ilişkin kısım yönünden yapılan inceleme;

İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı dikkate alınarak İdare Mahkemesi kararı üzerine rektör tarafından yeniden işlem tesisi yoluna gidilebileceği açıktır. Nitekim mahkeme kararı üzerine davalı idarece ... tarih ve ... sayılı işlem ile rektör oluru alınarak davacının yeniden ilişiğinin kesildiği görülmüştür.

İdare Mahkemesinin işin esasını değerlendirmeden karar verdiği, İdare Mahkemesi kararı üzerine davalı idarece yetkili makamın oluru ile aynı işlemin tesis edildiği, bu işleme karşı açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, dikkate alındığında, bu aşamada parasal haklarının ödenmesi talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; davacının kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.