Danıştay 8. Daire E.2023/1350 K.2023/4920

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi istemine ilişkin dilekçede öne sürülen düzeltme nedenleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uygun bulunduğundan, düzeltme isteminin kısmen kabulü ile isteme konu Danıştay Sekizinci Dairesinin 28/12/2022 gün ve E:2021/2583, K:2022/8301 sayılı kararının "mahrum kalınan parasal hakların kanuni faizi ile birlikte tazmini" ile ilgili kısmı kaldırılarak işin esası yeniden incelendi.

Dava; İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yapan davacının iş aktinin, sözleşme hükümlerine uyulmaması ve yeterli bilimsel yayın ve çalışma yapılmaması, iş saatlerine uyulmaması nedenleriyle yenilenmeyeceğinin davalı idare tarafından Zeytinburnu 3. Noterliğinin … gün ve … sayılı ihtarname çekilerek bildirilmesine ilişkin işlemin iptali ve mahrum kalınan parasal hakların kanuni faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

. İdare Mahkemesince.

Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 10/09/2019 tarih ve E.2015/8184, 2019/7170 sayılı bozma kararına uyularak, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 5. maddesinde; vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarının, vakıf yönetim organı dışında en az yedi kişiden oluşan bir mütevelli heyeti bulunacağı, mütevelli heyet üyelerinin, vakıf yönetim organı tarafından dört yıl için seçileceği, süresi biten üyelerin yeniden seçilebileceği, mütevelli heyet üyelerinin yaş sınırlaması hariç Devlet memuru olma niteliklerine sahip bulunmaları ve en az üçte ikisinin lisans düzeyinde yükseköğrenim görmüş olması gerektiği,

mütevelli heyet üyelerinin kendi aralarından bir başkan seçeceği, mütevelli heyetinin vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil edeceği, vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticilerinin Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyeti tarafından atanacağı, mütevelli heyetinin yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapacağı, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylayacağı, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylayacağı ve uygulamaları izleyeceği, vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürüteceği,

bununla birlikte vakıf yükseköğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebileceğinin düzenlendiği, olayda, davalı üniversite mütevelli heyetinin oybirliği ile almış olduğu karar ile 2012-2013 eğitim öğretim yılında sözleşmesi yenilenmeyecek akademik personelin belirlenmesi hususunda üniversite rektörünün de aralarında bulunduğu üç kişilik bir komisyon görevlendirilmiş olduğu halde, üniversite rektörü tarafından davacıya hitaben yazılan 24.08.2012 tarihli yazıda komisyonun hiç toplanmadığının belirtildiği, komisyonun toplantısında düzenlendiği iddia edilen tutanakta ise rektörün imzasının bulunmadığı,

dolayısıyla rektörün toplantıya katıldığı hususunda hukuken yeterli delil bulunmadığı, bu itibarla, mütevelli heyeti tarafından görevlendirilen komisyonca usulüne uygun herhangi bir karar alınmaksızın, doğrudan mütevelli heyeti başkanı tarafından verilen vekalete istinaden mütevelli heyeti üyesince tesis edilen dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, 2709 sayılı T.C.

Anayasası'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden dolayı doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu" kurala bağlanmış olup; hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı parasal hakların dava açılış tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte idarece tazmin edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulüne, işlem nedeni ile yoksun kalınan parasal hakların;

dava tarihinden önce doğan kısımları için davanın açıldığı 28/09/2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Anılan kararın temyizi üzerine, Dairemizin 28/12/2022 gün ve E:2021/2583, K:2022/8301 sayılı kararı ile, İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına karar verilmiştir. Davalı vekili tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesi ile karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

Dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Mahkeme kararının incelenmesi: Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. İstemde bulunanlar tarafından öne sürülen düzeltme nedenleri sözü edilen maddede belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymadığından karar düzeltme istemlerinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Dava konusu işlem nedeniyle mahrum kalınan parasal hakların kanuni faizi ile birlikte tazminine ilişkin temyize konu Mahkeme kararının incelenmesi: İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, belirli süreli iş sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde bir karar alınması gerekmektedir.

Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır.

İdari yargı merci tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığından ve belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal ve özlük hak kayıpları hakkında; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmadığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; 2547 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesine aykırı olarak tesis edilen sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesi nedeniyle davacının parasal hakları bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.