Danıştay 8. Daire E.2023/1569 K.2024/3415

Dava konusu istem: Yozgat Bozok Üniversitesi adına ve Milli Eğitim Bakanlığı hesabına 1416 sayılı Kanun kapsamında "Enerji" alanında İngiltere'de lisansüstü öğrenim yapmak üzere gönderilen ve lisansüstü öğrenimini tamamlayarak Türkiye'ye dönmesi sonrasında hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle Yozgat Bozok Üniversitesi'ne ataması yapılmayan davacı tarafından, öğrencilik ile ilişiğinin kesilerek borç takibine başlanılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; uyuşmazlığın taahhüt ve kefalet senedinin davacı ve kefilleri tarafından tek taraflı olarak imzalanarak idareye karşı taahhütte bulunulması ve bu taahhüt dolayısıyla taraflar arasında yüklenme ve kefalet senedinden kaynaklı bir alacak-borç ilişkisinden doğduğu görülmekle, 1416 sayılı Kanun uyarınca yurt dışı eğitimine gönderilen davacının mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmemesi neticesinde ödeyeceği borca ilişkin olduğu görülen uyuşmazlığın, Borçlar Kanunu'ndaki özel hukuk hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği anlaşıldığından, davanın görüm ve çözümünde, adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu, dava konusu işlemin idari yargının görev alanı içerisinde yer aldığı, davanın 1416 sayılı Kanun kapsamında bursiyerlik/öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine ilişkin olduğu, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin ilgili kararları incelendiğinde davacıların eğitimlerini tamamlayamadığı, mecburi hizmetlerine başlamadığı ya da istifa ettiklerinin görüleceği, bu durumda imzalanan taahhütnamelerin ihlal edilmiş olduğu, ancak kendisinin 1416 sayılı Kanun kapsamındaki eğitimini tamamladığı ve görev talebinde bulunduğu, fakat görev talebinin üniversite tarafından reddedildiği,

bunun üzerine Milli Eğitim Bakanlığı tarafından başka bir kurumda mecburi hizmetinin tamamlanmasına karar verilmeden doğrudan 1416 sayılı Kanun kapsamındaki öğrencilik statüsünün sonlandırılarak tazminat talep edildiği, ilişik kesme işleminin, kefaletname ya da taahhütnameye nedeniyle tazminat talep edilmesi, tazminat miktarının belirlenmesi veya sorumlu olunan miktarın tespitinden farklı bir işlem olup doğrudan statünün sonlandırılmasına ilişkin olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, taahhütname ve kefaletnameden kaynaklanan uyuşmazlıkların Türk Borçlar Kanunu'ndaki özel hukuk hükümlerine göre çözülmesi gerektiği, işbu uyuşmazlığın görüm ve çözüm yerinin adli yargı olduğu, temyizi istenilen mahkeme kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı gibi, davacının ileri sürdüğü hususların da temyiz sebeplerinden olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, davacı tarafından, iş bu davanın 1416 sayılı Kanun kapsamında bursiyerlik/öğrencilikle ilişiğinin kesilerek tazminat talep edilmesine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı işleminin iptali istemiyle açıldığı belirtilse de, anılan işlemin taahhüt ve kefalet senedinin davacı ve kefilleri tarafından tek taraflı olarak imzalanarak idareye karşı taahhütte bulunulması ve bu taahhüt dolayısıyla taraflar arasında yüklenme ve kefalet senedinden kaynaklı bir alacak-borç ilişkisinden kaynaklandığı, öğrencilikle ilişiğin kesilmesine ilişkin herhangi bir ibare içermediği görüldüğünden davacının iddialarına itibar edilmemiştir.