Danıştay 8. Daire E.2023/1579 K.2023/7332

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

Kararın düzeltilmesi isteminde bulunan davalı Antalya Valiliği tarafından, bilirkişi raporuna itiraz edilmesine rağmen itirazların değerlendirilmeden eksik ve hatalı rapor dikkate alınarak karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, bilirkişilerin, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçileceği ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/01/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281. maddesinde, "Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler...." düzenlemesine yer verilmiştir.

Genel anlamda hakkaniyete uygun bir yargılamanın yürütülebilmesi için silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkeleri ışığında taraflara iddialarını sunma hususunda uygun imkânların sağlanması şarttır. (AYM, Yüksel Hançer, B. No: 2013/2116, 23/1/2014, § 19).

Adil yargılanma hakkı yargılamanın sonucunun adil olmasını garanti etmemekte, yargılama sürecinin hakkaniyete uygun bir biçimde yürütülmesini güvence altına almaktadır. Öte yandan, yargılama sürecinde savunma hakkını zedeleyen birtakım eksikliklerin bulunması otomatik olarak adil yargılanma hakkının ihlaline yol açmamaktadır. Adil yargılanma hakkının ihlal edilip edilmediği değerlendirilirken yargılamadaki bir eksikliğin yargılama süreci içinde telafi edilip edilmediği ve bunun bir bütün olarak yargılamanın hakkaniyetini etkileyip etkilemediği değerlendirilir. (AYM, Ayfer Atalmış, B. No: 2016/12198, 9/6/2020, § 41).

Dava dosyasında, İdare Mahkemesince, keşif ve bilirkişi incelemesi incelemesi yaptırıldığı ve bilirkişi raporunu davanın taraflarına tebliğ edildiği, herhangi bir itiraz vaki olmadığı gibi bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte görüldüğü gerekçesi ile işin esası değerlendirilmiş ise de, davalı idare tarafından süresi içerisinde bilirkişi raporuna itiraz edildiği ve bu itirazların Mahkemece tartışılarak değerlendirilmediği, yani itirazların karşılanmadığı anlaşıldığından, bu durumun adil yargılanma hakkının ve bu hakkın güvencelerinden olan silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlaline sebep olmaması için bilirkişi raporuna ilişkin olarak ileri sürülen itirazlar Dairemizce incelenmiştir.

Söz konusu itiraz dilekçesinde, davacının hukuki durumunda değişiklik yapan ve ruhsat süresinin uzatılmaması sonucunu doğuran işlemin DSİ'nin işlemi olması sebebiyle husumetin DSİ'ye yöneltilmesi gerektiği ve bilirkişi raporunda mevcut lokasyonda düzenlenmiş bir ruhsat bulunduğu belirtilmekte ise de, bu isimde herhangi bir ruhsat bulunmadığından bilirkişi heyetince eksik ve hatalı olarak rapor düzenlendiği belirtilmiş olup, ileri sürülen itirazların somut olarak bilirkişi raporunu kusurlandırıcı mahiyette olmadığı ve bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.