Danıştay 8. Daire E.2023/1735 K.2025/8538

Dava konusu istem: Kars ili, Digor ilçesi hudutları dahilinde S. ... nolu IV (a) Grubu ruhsat numaralı sahada madencilik faaliyetinde bulunan davacı şirket tarafından, 2013,2014 ve 2015 yılı ruhsat bedelinin ödenmediğinden bahisle maden işletme ruhsatının 26/02/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iptal edilmesine ilişkin ... gün ve E:... sayılı işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Erzurum 3. İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 'Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar' başlıklı 13. maddesinin birinci fıkrasında yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılmasının zorunlu olduğu,

ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000,00- TL idari para cezası verileceği ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanmasının isteneceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ise ruhsatın iptal edileceği düzenlemelerine yer verilmekle birlikte, değişiklikten sonra ve işlem tarihinde yürürlükte olan fıkrada ise, ruhsat bedellerinin tamamının her yıl ocak ayının sonuna kadar yatırılmasının zorunlu olduğu,

ruhsat bedelinin her yıl ocak ayının sonuna kadar tamamının yatırılmaması hâlinde yatırılmayan kısmının iki katının ruhsat bedeli olarak her yıl haziran ayının son gününe kadar yatırılmasının zorunlu olduğu, aksi halde ruhsatın iptal edileceğinin belirtildiği,

bu itibarla, her ne kadar davacı tarafından, 2013,2014 ve 2015 yılı ruhsat bedellerini yatırmadığı işbu nedenle davacıya 3 ay içerisinde ilgi ruhsat bedellerinin yatırılması ve 3213 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca verilen para cezasına ilişkin ... gün ve ... sayılı işlemin kendisine tebliğ edilmediği gibi dava konusu edilen ... gün ve E:... sayılı işlemin de kendisine tebliğ edilmediği,

kanunen verilmesi gereken 3 aylık sürenin işletilmediği iddia olunmuş ise de, anılan ... gün ve ... sayılı işlemin davacıya zorunlu olarak elektronik yolla tebligat yapılması gerekmekte ise de elektronik tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde, Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır hükmü uyarınca bilinen adresine 25/11/2016 tarihinde tebliğ edildiği ve yine Maden Yönetmeliği'nin "Ruhsat sahiplerinin tebligata esas Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adreslerinin bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde Genel Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur.

Aksi halde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem tesis edilir." hükmünün 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, bir diğer deyişle 17/11/2016 gün ve ... sayılı işlemin tesis edildiği tarihten sonra yürürlüğe girdiği, dava konusu ruhsat bedelini yatırması için davacıya 3(üç) ay süre verilmesini öngören işlemin yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği,

yine davacı yanca iddia olunan dava konusu işlemin kendisine tebliğ edilmediği iddiası bakımından yapılan değerlendirme de davacıya ... adresi üzerinden tebligat yapıldığı ve fakat davacı tarafından aktivasyon sözleşmesi imzalanmadığından teslim edilemediği görülmüş ise de, anılan iddianın dava konusu işleme karşı dava açma süresi bakımından esas alınabileceği, davacı yanca işlemden haberdar olduğu ve süresinde dava açtığı anlaşıldığından,

davacı yanca ileri sürülen işbu iddialara itibar edildiği tüm bu veriler ışığında, 2013,2014 ve 2015 yılı ruhsat bedellerini yatırmadığı işbu nedenle 3 ay içerisinde ilgi ruhsat bedellerinin yatırılması aksi halde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlemin, 25/11/2016 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve fakat davacı yanca belirlenen süre içerisinde ruhsat bedelini yatırmadığı açık olduğu anlaşıldığından,

2013,2014 ve 2015 yılı ruhsat bedelinin ödenmediğinden bahisle maden işletme ruhsatının 26/02/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işleme ilişkin tebligatın hukuka aykırı olduğu, tebligat zarfının hukuka aykırı düzenlendiği, ilk önce bilinen son adrese tebligat çıkarılması gerektiği, tebligat aşamaları izlenmeksizin doğrudan mernis adresine şerhli tebligat çıkarılmasının usulsüz olduğu, en yakın komşu/yöneticiye haber verilmeksizin tebligatın muhtara bırakıldığı, tebligatın Tebligat Kanunu'nun 10. ve 21. maddelerine göre kesinleştirilmediği, bu nedenle ilk tebligat usulüne göre yapılmış olsa dahi, tebligat kesinleştirilmediği için tebliğ edilmiş sayılamayacağı, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun öngördüğü üç aylık kanuni sürenin kendilerine tanınmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacı tarafın iddia ettiği hususların gerçeği yansıtmadığı, davacının 2013, 2014 ve 2015 yılı ruhsat bedellerini yatırmadığı işbu nedenle davacıya 3 ay içerisinde ilgi ruhsat bedellerinin yatırılması ve 3213 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca verilen para cezasına ilişkin ... gün ve ... sayılı işlemin davacıya 25/11/2016 tarihinde tebliğ edildiği, fakat davacının tebliğ edilen işlemin gereklerini yerine getirmediği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kars ili, Digor ilçesi hudutları dahilinde S. ... no.lu IV (a) Grubu ruhsat numaralı sahada madencilik faaliyetinde bulunan davacı tarafından; 2013, 2014 ve 2015 yılı ruhsat bedelinin ödenmediğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca maden işletme ruhsatının 26/02/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iptaline ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesinde; tebligatın, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılacağı belirtilmiş.

21. maddesinin birinci fıkrasında, kendisine tebligat yapılacak kimse veya kanunda sayılan kişilerden hiçbirinin gösterilen adreste bulunmaması veya tebellüğden imtina etmesi durumunda, tebliğ memurunun tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim edeceği ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama hâlinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildireceği,

ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarihin tebliğ tarihi sayılacağı, anılan Kanun'un "Elektronik tebligat" başlığını taşıyan Ek 7/a. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca da, elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde anılan Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılması gerekeceğinin tabii olduğu kurala bağlanmıştır.

Dava konusu işlemin tesis ediliği tarihte yürürlükte bulunan 3213 sayılı Kanun'un 04/02/2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6592 sayılı Kanun ile değişik 13. maddesinin 1. fıkrasında "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur.

İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır.

Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz.

Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı hakkında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen Sicil:... sayılı IV. Grup Maden İşletme Ruhsatına ait 2016 yılı ruhsat bedelinin davacı tarafından süresinde ödenmediğinin tespit edildiğinden bahisle hakkında idari para cezası tesis edilerek, söz konusu yazının tebliği tarihinden itibaren üç ay içerisinde 2016 yılı ruhsat bedelinin ödenmemesi durumunda anılan ruhsatın iptal edileceğinin bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazının düzenlendiği,

işbu yazının tebliğine ilişkin olarak düzenlenen tebligat mazbatasına göre 25/11/2016 tarihinde Tebligat Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca tebliğ edildiği, yapılan tebligata rağmen davacı tarafından bahse konu yıla ait ruhsat bedelinin ödenmemesi nedeniyle 26/02/2017 tarihi itibarıyla davacıya ait mezkûr ruhsatın iptal edildiği ve bu hususun mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğünün dava konusu ... tarih ve ... sayılı yazısıyla davacının aktif olmadığı bir tarihte Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresine tebliğe çıkarıldığı ve ... tarih ve E:... sayılı işbu dava konusu işlemin iptali istemiyle 19/02/2021 tarihinde açılan dava süresinde kabul

edilerek davanın esası hakkında karar verildiği anlaşılmıştır.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun yukarıda yer verilen hükümlerine göre; ödenmeyen veya eksik ödenen ruhsat bedelinin üç ay içinde ödenmesinin ruhsat sahibinden isteneceği, bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsatın iptal edileceği anlaşılmakla birlikte bu düzenlemeye göre ruhsatın iptaline giden sürecin iki aşamalı olduğu ve bu aşamalardan ilkinin tamamlanmaması durumunda ikinci aşamaya geçmenin mümkün olmadığı görülmektedir.

Daha açık bir ifadeyle ödenmeyen veya eksik ödenen ruhsat bedelinin üç ay içinde ödenmesinin ruhsat sahibinden usulüne uygun şekilde istenmeden ruhsatın iptal edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu nedenle ruhsat bedelinin üç ay içinde ödenmesinin ruhsat sahibinden istenmesine ilişkin olarak düzenlenen yazının ruhsat sahibine usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi önem arz etmektedir.

Somut olayda, davacıdan 2016 yılı ruhsat bedelinin üç ay içinde ödenmesinin istenilmesine dair Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısının tebliğine ilişkin mazbatada tebligatın davacının davalı kuruma ibraz ettiği 31/07/2012 tarihli imza beyannamesinde de belirtilen bilinen son adresine davalı idarece "Muhatabın Adresi Mernis Adres Kayıt Sisteminden Alınmıştır" şerhi ile tebliğe çıkarıldığı, 25/11/2016 tarihli Tebliğ Mazbatasında;

adreste tebligatı kabul edecek kimsenin bulunmaması sebebiyle söz konusu evrakın Tebligat Kanununun 21. maddesine istinaden adına İstasyon Mahallesi Muhtarlığına teslim edildiği, 2 no'lu ihbarnamenin kapıya asıldığı hususlarının yazılı olduğu, mazbatada tebligat görevlisinin ve İstasyon Mahallesi Muhtarının imza ve mührünün bulunduğu görülmekle birlikte.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nunda açıkça düzenlendiği şekli ile tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesinin, en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilmesine ilişkin bir ifadenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu maden işletme ruhsatının 26/02/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iptaline ilişkin ... tarih ve E:... sayılı yazıya dayanak ... tarih ve ... sayılı yazının yukarıda aktarılan Tebligat Kanunu'nun 21. maddesi hükmüne uygun olarak davacıya tebliğ edilmediğinin anlaşıldığı, bu durumda, davalı idarece öncelikle, dava konusu işlemin ilk aşaması olan, 2016 yılı ruhsat bedelinin davacı tarafından süresinde ödenmediğinin tespit edildiğinden bahisle hakkında idari para cezası tesis edilerek,

söz konusu yazının tebliği tarihinden itibaren üç ay içerisinde 2016 yılı ruhsat bedelinin ödenmemesi durumunda anılan ruhsatın iptal edileceğinin bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazının usulüne uygun olarak tebliğ edilip, bu tebliğden itibaren ruhsat bedelinin tamamlattırılması için üç aylık süre tanınması gerektiğinden, dava konusu ruhsat iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.