Danıştay 8. Daire E.2023/1754 K.2024/5437

Dava konusu istem: Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, ...'ın baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair İstanbul Barosu Yönetim Kurulu kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine yönelik Adalet Bakanlığı işlemine uyulmayarak ilk kararda ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; baro levhasına kayıt talebinde bulunan ... hakkında ''basit cinsel saldırı, geceleyin birden fazla kişi ile konut dokunulmazlığını ihlal etmek" suçlarından ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyası üzerinden yürütülen ceza kovuşturması neticesinde adı geçen hakkında 10/05/2022 tarihinde beraat kararı verildiği ve davanın halen istinaf aşamasında olduğu, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovuşturma altında bulunulması halinde avukatlığa alınma isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesi konusunda idareye takdir hakkı tanındığı, idare mahkemesi kararı sonrasında adı geçen hakkında devam eden yargılamada beraat kararı verildiği,

her ne kadar beraat kararları kesinleşmemiş ise de, bu aşamada takdir yetkisinin ilgili aleyhine kullanılmasının masumiyet karinesi ile çelişeceği, ilgili hakkında ilk derece mahkemesince beraat kararı verilen yargılama dışında Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesi kapsamında değerlendirilebilecek bir kovuşturma bulunmadığı da göz önüne alındığında, avukatlık mesleğine kabul edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ... hakkında basit cinsel saldırı, geceleyin birden fazla kişi ile konut dokunulmazlığını ihlal etmek" suçlarından ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve Esas:…. K:… sayılı beraat kararına karşı müşteki vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine. Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:….

K:… sayılı kararı ile "Sanık ve suça sürüklenen çocuklar hakkında yasal ve yeterli olmayan gerekçelerle atılı suçlardan beraatlerine karar verilmesi bozmayı gerektirmiş, istinaf başvurusunda bulunan müşteki vekilinin istinaf nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden CMK'nın 280. ve 289. maddeleri uyarınca hükümlerin bozulmasına" karar verildiği, bu nedenle ...

İdare Mahkemesince karar tarihi itibariyle mevcut durum incelenmeden davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığından kararın kaldırılması gerektiği ileri sürülmekte ise de,. Bölge Adliye Mahkemesi bozma kararı üzerine ... hakkındaki dosyanın yeniden esas aldığı ve ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı esasında derdest olduğu görülmekle birlikte, adı geçenin olay tarihinde yaşının küçük olması itibarıyla suça sürüklenen çocuk sıfatı bulunduğu, olayın 2013 yılında meydana geldiği ve adı geçen için ilk derece Mahkemesince verilen beraat kararlarının bozulmasıyla yargılamanın halen sürdüğü,

isnat edilen fiil, çalışma hakkı, masumiyet karinesi, ilgilinin avukatlığı sürdürmesi halinde kamunun uğrayabileceği muhtemel zarar ile kişinin avukatlık yapamaması sonucunda uğrayacağı zarar arasında denge kurulması hususları ile ilgilinin anılan suçtan avukatlığa engel şekilde mahkum olması halinde her zaman baro kaydının silinmesinin mümkün olduğu değerlendirildiğinde takdir hakkının ilgilinin baro levhasına yazılması yolunda kullanılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davanın reddine yönelik istinafa konu kararda sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmediği,

ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte olmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, baro levhasına kayıt talebinde bulunan ... hakkında "basit cinsel saldırı, geceleyin birden fazla kişi ile konut dokunulmazlığını ihlal etmek" suçlarından. Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve Esas:…. K:… sayılı beraat kararına karşı müşteki vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine. Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:….

K:… sayılı kararı ile "Sanık ve suça sürüklenen çocuklar hakkında yasal ve yeterli olmayan gerekçelerle atılı suçlardan beraatlerine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle hükümlerin bozulmasına karar verildiği, hakkında 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.5/1-a kapsamında bir suçtan dolayı açılan ceza davasının derdest olduğu,

avukatlık mesleğinin önem ve özelliği itibariyle idarenin kamu yararı ve hizmet ölçütleri gözetilerek takdir yetkisi kullanılmak suretiyle 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a maddesinde belirtilen cezaları gerektiren suçlardan kovuşturma altında bulunanların baro levhasına yazılma talepleri hakkındaki kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilmesi gerektiği, öte yandan adı geçen hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapmak suçundan.

Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyası üzerinden ceza davası açıldığı ve adı geçenin tutukluluk halinin devamına karar verildiği belirtilerek, aksi yönde tesis edilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı Türkiye Barolar Birliği tarafından, iptal talebine gerekçe gösterilen ceza kovuşturmasının beraat kararı ile sonuçlandığı, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından temyiz istemlerinin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca, ilgilinin baro levhasına kayıt edilmesinde ısrar edilmesi ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davanın, anılan maddenin (c) bendinde belirtilen "Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları"ndan olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile.

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:…, T:… sayılı kararı kaldırılarak. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...'ın İstanbul Barosu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile baro levhasına kaydedildiği, bu kararın Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile uygun bulunduğu, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 28/01/2022 tarihli Olur'u ile adı geçen hakkında ''basit cinsel saldırı, geceleyin birden fazla kişi ile konut dokunulmazlığını ihlal etmek" suçlarından.

Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyası üzerinden yürütülen ceza kovuşturmasının derdest olduğu, avukatlık mesleğinin önem ve özelliği itibariyle idarenin kamu yararı ve hizmet ölçütleri gözetilerek takdir yetkisi kullanılmak suretiyle 1136 sayılı Avukatlık Kanunu 5/1-a maddesinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovuşturma altında bulunanların baro levhasına yazılma talepleri hakkındaki kararın kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilmesi gerektiği belirtilerek Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının tekrar görüşülmek üzere iade edildiği, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile;

dosya içeriği ve mevcut delil durumuna göre; bir tedbir mahiyetinde olan bekletme kararı verilmesini zorlayan bir değerlendirme yapılmasının mümkün bulunmadığı, suçsuzluk karinesinin de dikkate alınması gerektiğinden bahisle önceki kararda ısrar edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, "Aşağıda yazılı durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık meslekine kabul istemi reddolunur : "a) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak,";

üçüncü fıkrasında, "Adayın birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan dolayı hakkında kamu davası açılmış olması halinde, avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir."; dördüncü fıkrasında ise, "Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun avukatlığa kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden istek karara bağlanır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden. İstanbul Barosu staj listesine yazılı olarak avukatlık stajını tamamlayarak staj bitim belgesi alan ... hakkında, ''basit cinsel saldırı, geceleyin birden fazla kişi ile konut dokunulmazlığını ihlal etmek" suçlarından ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyası üzerinden yürütülen ceza kovuşturmasının işlem tarihi itibarıyla derdest olduğu, dava konusu işlem tarihinden sonra anılan Mahkemenin … tarih ve K:… sayılı kararı ile adı geçen ilgilinin beraatine hükmedildiği, yasal ve yeterli olmayan gerekçelerle atılı suçlardan beraatlerine karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle anılan beraat kararının. Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:….

K:… sayılı kararı ile bozulduğu, bozma kararı üzerine yargılamanın ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyası üzerinden derdest olduğu anlaşılmaktadır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin üçüncü fıkrasında, adayın 5/1-a maddesinde yazılı cezalardan birini gerektiren suçlardan kamu davası açılmış olması halinde avukatlığa alınma isteği hakkındaki kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği, bu konuda idareye takdir yetkisi tanındığı ve bu yetkinin kullanımının kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, idarenin takdir yetkisinin bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Buna göre; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte ve hali hazırda ilgili hakkında ''basit cinsel saldırı, geceleyin birden fazla kişi ile konut dokunulmazlığını ihlal etmek" suçlarından yapılan ceza kovuşturmasının derdest olduğu, İdari yargı denetiminin, işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata uygunluğun denetlenmesi ile sınırlı olduğu, bu halde dava konusu işlem tarihi itibariyle hakkında 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a maddesinde yazılı cezalardan birini gerektiren suçlardan ceza kovuşturması bulunan ilgilinin baro levhasına yazılması yolunda tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.