Danıştay 8. Daire E.2023/1938 K.2024/7164

Dava konusu istem: Türk Hava Kurumu Üniversitesi İşletme Fakültesi ...Bölümünde belirli süreli sözleşme ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, 31.08.2021 tarihi itibarıyla sona eren sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi, özlük haklarının iade edilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E ..., K: ... sayılı kararda; dava konusu işlem öncesi tesis edilen 28.06.2021 tarihli değerlendirme komisyonu karar tutanağı incelendiğinde, Rektör Vekilinin Türk Hava Kurumu Üniversitesi Akademik Personel Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi uyarınca, sadece bir oy hakkı bulunmasına rağmen, kararda Komisyon Başkanı ve Mühendislik Fakültesi Dekan Vekili olarak imzasının yer aldığı, kararın oyçokluğu ile alınmış olmasına rağmen hangi üyenin hangi yönde oy kullandığının açık olmadığı,

öte yandan, anılan Yönerge uyarınca yeniden atamalarda ilgili öğretim elemanının bir yıllık çalışmalarının değerlendirileceği düzenlenmesine rağmen, Mahkeme kararı üzerine davacı ile 19.02.2021- 31.08.2021 tarihlerini kapsayan belirli süreli sözleşme imzalanmakla beraber 21.05.2021 tarihinde göreve başladığı,

sözleşmesinin sona erdiği 31.08.2021 tarihinden sonraki bir tarihte ve bu tarihten geriye doğru son bir yıla ait çalışmaların değerlendirmesinin yapılması gerekirken, davacının göreve başlamasından yaklaşık bir ay sonra 28.06.2021 tarihinde toplanan değerlendirme komisyonunda değerlendirme yapılmasında şekil unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının, Türk Hava Kurumu Üniversitesi Akademik Personel Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi'ne göre makale şartını taşımaması nedeniyle dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, davacının başka bir yerde gelir getirici çalışmasının bulunması durumunda, elde ettiği gelirin, parasal haklardan mahsup edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçeli onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava;Türk Hava Kurumu Üniversitesi İşletme Fakültesi Havacılık Yönetimi Bölümünde belirli süreli sözleşme ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, 31.08.2021 tarihi itibarıyla sona eren sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi, özlük haklarının iade edilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Kanun ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı yer almıştır.

31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Öğretim elemanları" başlığını taşıyan 23. maddesinde; "Öğretim elemanlarının seçimi, değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarınca yapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında, devlet yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda aranan şartlara ilaveten vakıf yükseköğretim kurumunun akademik yönden gerekli gördüğü şartlar da aranabilir. Vakıf meslek yüksekokullarında özellikle uygulamalı derslerde görevlendirilecek öğretim elemanlarının atanmasında çalışma deneyimine sahip olması gözetilir.

Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademik ve idari personelin çalışma esasları 2547 sayılı Kanunda devlet üniversiteleri için öngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylık ve diğer özlük hakları bakımından ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

Türk Hava Kurumu Üniversitesi Akademik Personel Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi'nin "Amaç ve kapsam" başlığını taşıyan 1. maddesinde; "Bu Yönerge’nin amacı, Türk Hava Kurumu Üniversitesi'nde kadrolu olarak görev yapan öğretim elemanlarının performans düzeyini nesnel esaslara göre belirlenmesi için gerekli usul ve esasları tespit etmektir.

Bu Yönerge’nin uygulanmasıyla akademisyenlerin gerçekleştirmekte olduğu eğitim- öğretim faaliyetlerinin ve bilimsel araştırma çalışmalarının kalitesinin artırılması, böylece Üniversite araştırma çıktılarının nitelik ve niceliğinin geliştirilmesi ile daha nitelikli ve donanımlı öğrenciler yetiştirilmesi amaçlanmaktadır.

Akademik performans düzeyinin bu yönerge hükümleri ile ölçülmesi neticesinde belirlenen performans; ödül kararlarında, sözleşmelerin devamı ve sona erdirilmesinde ölçüt

olarak kullanılacaktır." kuralına yer verilmiş; "Tanımlar" başlığını taşıyan 3. maddesinin (c) bendinde, "Değerlendirme Komisyonu: Rektörlük temsilcisi ile fakülte dekanlarından oluşan komisyon" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yönerge'nin "Akademik performansın hizmete yansıması" başlığını taşıyan 5. maddesinde; "(1) Öğretim elemanlarının sözleşmelerinin yenilenmesinde, akademik puanın en az 300 ve yetkinlik değerlendirme puanının en az 70 olması yanı sıra değerlendirme komisyonunun salt çoğunluğu esas alınır. 300 puanın en az 60 puanı A, B veya C grubundaki aktivitelerden oluşmalıdır.

Rektörlük temsilcisinin aynı zamanda dekanlık görevi olması durumunda tek oy hakkı vardır. Eşitlik durumunda Rektörlük temsilcisinin görüşü dikkate alınır.

(2) Yasayla belirlenmiş süreli kadrolara atanan öğretim üyelerinin sözleşme süresi atandıkları görev ile sınırlıdır. Söz konusu görev süresini tamamlayan veya bu görevden ayrılan öğretim elemanlarının sözleşme sürelerinde bu Yönergede belirtilen esaslar geçerlidir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Türk Hava Kurumu Üniversitesi Akademik Personel Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi'ne göre öğretim elemanlarının sözleşmelerinin yenilenmesinde, akademik performansın hizmete yansıması konusunda değerlendirme komisyonunca karar alınması öngörülmüş olup, oluşturulan değerlendirme komisyonunun, rektörlük temsilcisi ile fakülte dekanlarından oluşması gerektiği kurala bağlanmıştır. Türk Hava Kurumu Üniversitesinde.

Hava Ulaştırma, İşletme, Havacılık ve Uzay Bilimleri ile Mühendislik olmak üzere dört fakülte bulunmaktadır. Davalı idare tarafından ihdas edilen Türk Hava Kurumu Üniversitesi Akademik Personel Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi ile fakülte dekanlarının değerlendirme komisyonuna katılması öngörülmüştür. Bununla birlikte; değerlendirme komisyonunda, rektörlük temsilcisinin aynı zamanda dekanlık görevi bulunması durumunda, tek oy hakkının olduğu tabiidir.

Olayda; davacının sözleşmesinin yenilenmesinde, akademik performansının hizmete yansıması çerçevesinde değerlendirme yapılması için toplanan değerlendirme komisyonunun dört üyeden oluştuğu, Mühendislik Fakültesi dekan vekilinin, hem komisyon üyesi hem de rektör vekili komisyon başkanı olarak komisyon tutanağında imzasının bulunduğu, ayrıca tutanakta, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi dekan vekili ve İşletme Fakültesi dekanı komisyon üyesi olarak yer almakla birlikte, Hava Ulaştırma Fakültesi dekanı ya da vekilinin komisyon toplantısında bulunmadığı, komisyon kararının ise oyçokluğu ile alındığı görülmektedir.

Bu bağlamda; her ne kadar Mahkemece, değerlendirme komisyonunun, davacının çalışmalarını hangi dönem itibarıyla değerlendirilmesi gerektiği gerekçesine yer verilmişse de, davacının akademik performansının hizmete yansıması çerçevesinde değerlendirme yapılması için toplanan değerlendirme komisyonunun, Türk Hava Kurumu Üniversitesi Akademik Personel Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönergesine uygun olarak oluşturulmadığı anlaşıldığından, usulüne uygun olarak oluşturulmayan değerlendirme komisyonu raporu sonrası tesis edilen dava konusu işlemin bu gerekçe ile hukuka aykırı olduğu, usulüne uygun olarak toplanan değerlendirme komisyonunca anılan Yönerge uyarınca değerlendirme yapılacağı açık olduğundan, Mahkeme kararının bu kısmının sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte; usulüne uygun olarak toplanan değerlendirme komisyonunca anılan Yönerge uyarınca yapılan değerlendirme sonrası davacının sözleşmesinin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde karar alınacağı açıktır.

Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak şekil unsuru yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalkmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli hizmet sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır.

Sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmamakta ve belirli süreli hizmet sözleşmesinin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır. Bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal ve özlük hak kayıpları hakkında; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmadığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin, şekil unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş olması nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük hakların iade edilmesi istemi hakkında, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.