Danıştay 8. Daire E.2023/2276 K.2023/5901

2- (Davacılar) 1- … 2- … 3- … 4- … 5- … 6- … 7- … Vekili : Av.

İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, taraflarca karşılıklı olarak 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi : … Düşüncesi : Mahkeme kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: Dava, davacıların eşi/anneleri …'nin, 18.06.2009 tarihinde Şanlıurfa İli, Merkez İlçesi, … Caddesi üzerinde karşıdan karşıya geçmek isterken, yoldan geçen aracın çarpması sonucu vefat etmesinde davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen 110.000,00-TL maddi, 90.000,00-TL manevi zararın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine hükmedilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince.

Dairemizin 28.05.2021 tarih ve E:2020/3165, K:2021/2754 sayılı bozma kararına uyularak yeniden yapılan incelemede; davaya konu olayda davalı belediyenin, kaldırım kenarındaki demir korkuluk ve orta refüjdeki tel çitlerin aralık bırakılmadan monte edilmesini sağlamadığı; yayaların, trafik kazasının meydana geldiği cadde kenarındaki kaldırıma 4 metrelik bir merdivenle çıktıktan sonra, kaldırımın sağ ve sol yanında bulunan aralıktan ve iki aralık ortasında bulunan 5 metre genişliğindeki, parke taşı döşeli orta refüj aralığından da geçerek yolun karşısına ulaşmalarının devam edegelen bir alışkanlık oluşturduğu,

buna rağmen korkuluk ve tel çitlerin aralık kısımlarının birleştirilmesini sağlamadığı, idarenin sorumluluk alanında bulunan şehir içi taşıt yolu üzerinde yayaların karşıdan karşıya geçişini sağlamak amacıyla üst geçit yapmasına rağmen, üst geçitin 36 metre uzağında taşıt yolu üzerinde yaya geçişini kolaylaştıracak şekilde karşılıklı geçiş alanları bıraktığı, bu alanı kapatmak yerine hareketsiz kaldığı; bu durumda, kendi görev alanı yönünden kamu hizmetini etkin bir şekilde yürütme ve denetleme görevi olan ve bu bağlamda can ve mal emniyetini sağlama sorumluluğu bulunan davalı idarenin somut olayda hizmet kusurunun bulunduğu,

davacılar murisinin yolun karşı tarafına geçtiği yere yalnızca 36 metre gibi çok yakın bir mesafede üst geçit yapıldığı göz önüne alındığında müteveffa ...'nin asli, davalı idarenin tali kusurlu olduğunun kabulü ile davalının kusur oranının takdiren %25 olarak belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmış;

davacıların destekten yoksun kalma zararlarının hesaplanması amacıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan 20.06.2022 tarihli rapora göre eş … için 143.258,55-TL, çocuklar … için 19.249,80-TL, … için 13.595,50-TL, … için 2.637,38-TL, … için 1.566,31-TL ve … için 1.211,29-TL maddi tazminatın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine; davacı …'nin vefat eden annesinin desteğinden yoksun kalması nedeniyle uğradığı maddi zarara ilişkin istemin ise;.

Sigorta A.Ş. aleyhine. Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan tazminat davası sonucunda. Bölge Adliye Mahkemesi ...

Hukuk Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile karşılanması nedeniyle reddine; öte yandan, davacıların, eşinin/annesinin feci bir kazaya bağlı olarak ölmesi nedeniyle elem, acı ve ıstırap yaşadıkları ve bu suretle manevi zarara uğradıkları, olayın tüm özellikleri dikkate alındığında makul ve kabul edilebilir bulunan manevi tazminat isteminin aynen ve tam olarak kabulü gerektiği gerekçesiyle toplam 90.000,00-TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Temyize konu kararın manevi tazminat istemine ilişkin kısmının incelenmesi: İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, anılan kararın bu kısmının onanması gerekmiştir.

Temyize konu kararın maddi tazminat istemine ilişkin kısmının incelenmesi:

Kural olarak eşin ölümü durumunda onun desteğinden yoksun kalan diğer eş yararına destekten yoksun kalınan süre ile sınırlı olarak destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilir. Danıştay ve Yargıtay kararlarında kabul edildiği üzere, eşin yeniden evlenmesi halinde, destekten yoksun kalma süresi yeniden evlenme tarihine kadardır.

Mahkemece, davacıların destekten yoksun kalma zararının hesaplanması amacıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 20.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacı eş …'nin ölenin desteğinden yoksun kalma süresi 36 yıl olarak belirlenmiş ise de, UYAP üzerinden yapılan nüfus sorgulamasında anılan davacının 24.03.2014 tarihinde yeniden evlendiği görülmektedir. Bu durumda …'nin olay tarihi olan 18.06.2009 tarihinden yeniden evlendiği 24.03.2014 tarihine kadar olan dönem için hesaplanacak maddi tazminat talebinin karşılanması gerekmektedir.

Diğer yandan, 20.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda destekten yoksun kalma zararı hesaplanırken işlemiş dönem ya da işlemiş ve işleyecek dönem için belirlenen kazançların hepsi toplanmış ve sonuçta bulunan miktar çeşitli kesirlerle çarpılmıştır.

Örneğin; ilk 4 yıllık işlemiş dönemde (18.06.2009 - 31.12.2013) tüm davacıların destekten yararlanacakları; ölenin 2, eşin 2, çocukların her birinin 1'er pay alacakları varsayımıyla bu 4 yıl boyunca ölenin kesrinin 2/10, eşin kesrinin 2/10, çocukların kesirlerinin 1/10 -kesirler toplamı 1 olacak şekilde- belirlendiği;

davacı eşin destekten yararlanacağı 36 yıllık sürenin 4 yıllık kısmında uğradığı destekten yoksun kalma zararının, elde edileceği varsayılan (36 yıllık) 1.421.694,08-TL kazancın önce 2/10 ve 4/36 kesirleriyle sonra da kusur oranı olan 25/100 kesiriyle çarpılmak suretiyle hesaplandığı ve 7.898,30-TL olarak bulunduğu görülmektedir.

Bununla beraber, ilk 4 yıl boyunca ölenin 18.06.2009 - 31.12.2013 tarihleri arasında elde edeceği varsayılan 36.976,44-TL kazanç dikkate alındığında ise, 4 yıl boyunca 2/10 pay üzerinden ve %25 kusur oranına göre anılan davacının zararının 1.848,82-TL olması gerekmektedir.

Oluşan (7.898,30-TL - 1.848,82-TL) bu farklılığın, zararların, her bir davacının destekten çıktığı sürenin sonuna kadar olan kazançların toplanıp pay oranı (2/10) ve yıl oranı (4/36) ile çarpılmasından kaynaklandığı; ancak bu hesaplamanın özellikle işlemiş dönemde her yıl elde edilen kazancın aynı olmaması nedeniyle yanıltıcı sonuçlara yol açabileceği; bu nedenle hesaplamanın, davacıların destekten yararlandıkları zaman aralıklarında elde edilen kazançlar belirlenip, bu dönemlerdeki paylar dikkate alınarak dönemsel şekilde yapılmasının raporun anlaşılır olması ve çelişkiye yol açmaması açısından daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenecek rapora göre maddi tazminat istemi hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden kararın bu kısmının bozulması gerekmiştir.