Danıştay 8. Daire E.2023/2286 K.2024/5602

Dava konusu istem: ... Üniversitesi Hastanesi bünyesinde Profesör unvanıyla Öğretim Görevlisi olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin feshedilmesine dair 12.07.2021 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı hakkında açılan disiplin soruşturması neticesinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 53/(b) maddesi uyarınca "kınama" cezasıyla cezalandırılmasının yanısıra 4857 sayılı İş Kanunu'nun Geçici 10. maddesi gereğince öngörülmüş olan iş akdi feshi yasağı sonuna kadar ücretsiz izne çıkartılmasına, fesih yasağının bitişi itibariyle davacının yasal kıdem ve ihbar hakları kendisine ödenmek suretiyle iş akdinin feshedilmesine karar verildiği,

iş akdi fesih yasağının sonlanması üzerine davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca 01.07.2021 tarihi itibariyle fesih edilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı; vakıf yükseköğretim kurumlarında niteliği belirtilen kamu hizmetinin yürütülmesi için istihdam edilen akademik personel ile vakıf yükseköğretim kurumu arasında akdedilen sözleşmenin "idari hizmet sözleşmesi" niteliğinde olması, 2547 sayılı Yasa'nın Ek-8. maddesine göre akademik personelin aylık ve diğer parasal haklarının en az Devlet yükseköğretim kurumlarında çalışan personel kadar olacağının düzenlenmiş olması,

4857 sayılı İş Kanununun yalnızca lehe olan hükümlerin akademik personele uygulanabileceğinin yargısal içtihatlarla da kabul edilmiş bulunması ve 2547 sayılı Kanun'a tabi personelin mesleki güvencesine ilişkin çalışma esasları bakımından idari hizmet sözleşmesinin gerekleri uyarınca idare hukuku kurallarının uygulanmasının zorunlu olması karşısında.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uygulanmak suretiyle davacının iş akdinin feshedilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davanın görüm ve çözümünde İş Mahkemelerinin görevli olduğundan davanın usul yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, işlemin hukuka ve mevzuata uygun tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin görev itirazına karşılık davanın görüm ve çözümünde İdari Yargının görevli olduğu anlaşıldığından, görev itirazı yerinde görülmeksizin ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; ... Üniversitesi Hastanesi bünyesinde Profesör unvanıyla Öğretim Görevlisi olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin feshedilmesine dair 12.07.2021 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları" idari dava türleri arasında sayılmış, böylece, mahkemelerce idari işlemin yargısal denetimi yapılırken, işlemin mevzuatla belirlenen makam veya merci tarafından tesis edilip edilmediğinin araştırılacağı kurala bağlanmıştır.

Bir kamu görevlisi, kurul ya da organın idare adına karar verebilme ve işlem tesis edebilme gücü olarak tanımlanan yetki, idari işlemin kurucu unsuru olup, yargısal denetim yapılırken ilk önce işlemin yetki unsurunun hukuka uygun olup olmadığı incelenmektedir. Bir kişi, kurul ya da organın herhangi bir idari işlem bakımından yetkili kabul edilebilmesi için hukuka uygun şekilde görevlendirilmiş yani yetkilendirilmiş olması gereklidir. İdare hukukundaki kanunilik ilkesi gereğince, bir hukuk kuralı ile verilmeyen yetki kullanılarak tesis edilen işlem, hukuka aykırı olacaktır.

Yargı mercilerince yetki unsurunda sakatlık tespit edildiği takdirde işlemin diğer unsurlar bakımından incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Bununla birlikte yetki unsuru, kamu düzeniyle ilgili olduğundan, idari yargı mercileri, kanun yolu incelemeleri dahil, davanın hangi safhası olursa olsun yetki unsurunda sakatlık tespit ettikleri takdirde işlemin iptaline karar vermek zorundadırlar.

Yüksek yargı içtihatlarında; yetki kurallarının dar ve kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle, idarenin yetki kurallarına sıkı bir şekilde uymak zorunda olduğu, yetki kullanımının tercihe, keyfe ve takdire bağlı olmadığı, yetki kullanımındaki usulsüzlüklerin, fonksiyon gaspı, yetki gaspı veya yetki tecavüzü hallerini meydana getireceği, kural olarak yetkinin bizzat kullanılacağı, kanun tarafından oluşturulan yetki düzeninin, yine kanun tarafından izin verilmediği sürece, idare veya o yetkiyi kullanmak ile yükümlendirilmiş makamlarca değiştirilemeyeceği, yetki devrinin Kanunun açıkça izin verdiği durumlarda yapılabileceği,

bir makamın yetkisinin başka bir kişiye devredilebilmesi için yetki devri konusunda da mevzuatla yetkili kılınması gerektiği, zira yasa koyucu tarafından belli bir yetkiyi kullanma gücü ile donatılmış bir makamın, yasa koyucunun iradesi hilafına, kanunda açık bir düzenleme bulunmaksızın, bu yetkisini başka bir makama devretmesinin, yetki devredilen makamı yetkili kılmadığı gibi, hem yetki devrine ilişkin işlemin hem de bu yöntemle yapılan yetki devrine dayanılarak tesis edilen işlemlerin hukuka aykırı hale geleceği, yetkisiz kişi,

kurul ya da organın yaptığı işlemin sonradan yetkili makam tarafından kabul edilmesi veya icazet verilmesi yoluyla o işlemin hukuka uygun hale dönüştürülemeyeceği istikrarlı şekilde vurgulanmaktadır.

2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi gereği, vakıf yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerinin yapılması, atamaları ve görevden alınmalarının onaylanması mütevelli heyetince yapılacak olup; mütevelli heyet, vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilecektir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, akademik personel iş sözleşmesinin feshedilmesi konusunda mütevelli heyetince alınmış bir kararın bulunmadığı; mütevelli heyetince, 2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi kapsamında rektöre yetki devri yapıldığına ilişkin bilgi veya belgenin de dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda; 2547 sayılı Kanunun ek 5. maddesi uyarınca, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin, mütevelli heyet onayı ile veya mütevelli heyetin yetkisini devrettiği vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticisi tarafından tesis edilmesi gerekirken, ... Noterliğince düzenlenen ... tarih ve ... yevmiye numaralı sözleşmenin feshedilmesinin bildirilmesine ilişkin dava konusu işlemde, yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda; sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği anlaşılmıştır.