Danıştay 8. Daire E.2023/2392 K.2025/1501

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Sakarya ili, Akyazı ilçesi hudutlarında bulunan 4.933,24-TL hektar alan için adına düzenlenen 21/09/2018 tarihli işlem ile onaylanan revize işletme projesinin iptaline dair Sakarya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nce ... Enerji Sağlık ve Gıda İçecek Turizm San. ve Tic. A.Ş.'nin lehtarı bulunduğu ... nolu doğal mineralli su ruhsatına ilişkin olarak proje revizyonunun onaylanması sonucu A3 olarak geçen Y:... X:... koordinatlarında bulunan kaynağın ruhsat siciline işlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle davada ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararın ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onandığı ve aynı idare tarafından davacı ... Enerji Sağlık ve Gıda İçecek Turizm San. ve Tic. A.Ş.'nin lehtarı bulunduğu ... nolu doğal mineralli su ruhsatına ilişkin olarak proje revizyonunun onaylanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada ise ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararında ...

İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onandığı; bakılan davada davalı idarenin yargı yerince verilen iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem yapmak, iptal edilen idari işlemden doğan tüm sonuçları ortadan kaldırmak ve önceki hukuki durumun geçerliliğini sağlamakla yükümlü olduğu, keza yargı kararlarının uygulanması konusunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmadığı gibi verilen yargı kararının gerekçesi doğrultusunda işlem tesis etme noktasında bağlı yetki içerisinde bulunduğu göz önüne alındığında davalı idarece ...

İdare Mahkemesince verilen ve gelinen aşamada istinaf mahkemesince onanan iptal kararlarının gereği olarak davacı şirket adına verilen ve 21/09/2018 tarihli işlem ile onaylanan revize işletme projesinin iptaline karar verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; diğer taraftan, Sakarya İli Akyazı ilçesi hudutlarında bulunan 4.933,24 hektar alan için davacı şirket adına düzenlenen, ... tarih ve ... sayılı Valilik oluruna istinaden "Doğal Minarelli Su" için verilen ... numaralı ruhsatın iptali istemiyle açılan davada Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ...

İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onandığı ancak bu karara yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Sekizinci Dairesinin 23/06/2020 tarih ve E:2018/4022, K:2020/2669 sayılı ile davacıların temyiz isteminin kısmen kabulüne karar verilerek ... Enerji ve Sağlık Gıda İçecek ve Turizm San.

Tic. ve A.Ş.'ne verilen ... numaralı doğal mineralli su işletme ruhsatının sicile işlenen X:..., Y:... koordinatındaki sadece 1 adet kaynak suyu için verilen davanın reddi yönündeki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın onandığı, ... Enerji ve Sağlık Gıda İçecek ve Turizm San.

Tic. ve A.Ş.'ne verilen ... numaralı Doğal Mineralli Su işletme ruhsatının sicile işlenmeyen ve kazanılmış hak teşkil etmeyen ruhsat sahasındaki diğer kaynak suları bakımından ise verilen davanın reddi yönündeki kararın istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması üzerine ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bozma kararına uyularak ''... Enerji ve Sağlık Gıda İçecek ve Turizm San.

Tic. ve A.Ş.'ne verilen ... numaralı Doğal Mineralli Su işletme ruhsat sahasındaki diğer kaynak suları bakımından yapılan incelemede ise: Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 24/09/2013 tarihli ve 28775 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle doğal mineralli suların, çözünmüş katı madde içeriği en az 1000 mg/lt olması gerektiği yönünde kural uyarınca yeterli mineral oranını sağlayamadığının tespit edildiği,

öte yandan Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu uyarınca, hakların, ancak sicile işlendiği takdirde hüküm ve sonuç doğuracağının hüküm altına alındığından ruhsat sahibinin sicile işlenmeyen ruhsat sahasında yer alan diğer kaynaklar yönünden kazanılmış bir hakkının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, ... numaralı Doğal Mineralli Su işletme ruhsatının sicile işlenmeyen ve kazanılmış hak teşkil etmeyen ruhsat sahasındaki diğer kaynak suları bakımından, verilen davanın reddi yönündeki karara yönelik istinaf başvurusunun kabulüne ve kararın bu kaynak sularına ilişkin kısmının kaldırılarak, dava konusu ruhsatın bu kaynak sularına ilişkin kısmının iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.'' gerekçesiyle iptaline karar verildiği ve bu kararın halen derdest olduğu görülmekle davacı tarafından ileri sürülen iddialar dava konusu işlemi kusurlandıracak nitelikte görülmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Yönetmelikte yapılan değişiklik sonucu getirilen 1000mg/lt katı çözünmüş madde içerme şartının değişiklik öncesinde işletme ruhsatı alındığından bu ruhsat için uygulanıp uygulanmayacağına dair konu ile ilgili kanun ve uygulama esaslarını belirleyip hazırlama yetkisine sahip olan MİGEM'e görüş sorulduğu ve cevaben Büyükşehirlerde yetki ve sorumluluğun Valilik Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında olduğu,

24/09/2013 tarihli yönetmelikten önce verilmiş ve kabul edilmiş işletme projesinde yer alan hususların anılan tarihteki yönetmelik hükümlerine göre kazanılmış hak olarak değerlendirilmesi gerektiği görüşünün bildirildiği, önceki düzenleme ve idarenin görüşüne güvenerek hareket edildiğinden haklı beklentinin korunması gerektiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.