Danıştay 8. Daire E.2023/2499 K.2023/2854

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

1975-2017 yılları arasında lise öğretmeni ve üniversite öğretim üyesi olarak görev yaptığını, 2012 yılında 'kitap inceleme' konusunda panelist olmak amacıyla davalı idareye başvuruda bulunduğunu, 2018 yılında kitap inceleme eğitimine davet edildiğini ancak kişisel bir sebeple eğitime katılamadığını belirten davacı tarafından;

söz konusu başvurunun geçerliliğine dair 22/01/2021 tarihinde yapılan başvurunun 02/02/2021 tarihinde davalı idarece "12/09/2012 tarih ve 28409 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği'nin 17 nci maddesinin 5 inci fıkrasında "İnceleme/değerlendirme veri tabanı sistemine kayıt yaptıranlar Başkanlıkça düzenlenen inceleme/değerlendirme eğitimine alınırlar.

Başkanlıkça düzenlenecek ilgili eğitimlere davet edilmede, sırası ile alanında doktora yapmış olmak, alanında yüksek lisans yapmış olmak ve kıdeme göre öncelik tanınır. Eğitime alnacak öğretmen, alan eğitimcisi/uzmanı sayısı Başkanlıkça belirlenir. Veri tabanına kayıt yaptırmış olanlardan daha önce eğitim almamış olanlara Başkanlıkça belirlenecek dönemlerde eğitim verilir." hükmü yer almaktadır. Bu doğrultuda başvurunuzda bahsettiğiniz gibi bir hak kaybı söz konusu değildir.

Veri tabanında kaydınız bulunmakta ve önümüzdeki dönemlerde yapılacak olan eğitimlere katılma hakkınız bulunmaktadır." şeklinde cevaplandırıldığı.

28/10/2022 tarihinde ise, kitap inceleme sisteminden kaydının silindiğini belirterek 2012 yılında kayda geçen başvuru süreci ve 02/02/2021 tarihli cevabi yazıya bağlı kalınarak hak kaybına meydan verilmemesi ve tarafına bilgi verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun davalı idarece 23/12/2022 tarihinde "14 Ekim 2021 tarihli ve 31628 sayılı Resmi Gazete'de Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği yayımlanmıştır.

Bu kapsamda kitap inceleme sürecinde görev alacak olan öğretmen ve akademisyenlerin panelist olarak görev alma şartlarında değişikliklere gidilmiştir.

Söz konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan "Alan eğitimcisi/uzmanı: Fiilî olarak görev yapıyor olmak kaydıyla taslak ders kitabıyla ilgili Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanacakların atamalarına esas olan alanda en az lisans düzeyinde öğrenim görmüş ya da öğretmen olarak atanmış veya ilgili alanda öğretim elemanı olarak görev yapmakta olan kişiyi," hükmü gereği, panelist olma şartlarını sağlıyorsanız kitap inceleme.meb.gov.tr adresinden kayıt olabilirsiniz.

Kayıt işlemi tamamlandıktan sonra size daha sonra belirtilecek tarihlerde eğitimlerinizi tamamlayabilirsiniz." şeklinde cevaplandırıldığı, bunun üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin iptali istemiyle 30/12/2022 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde 60 gün olduğu belirtilmiş, 4. fıkrasında ise; "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasında; sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hüküm altına alınmış, 14. maddesinin 3/e bendinde; süre aşımı ilk inceleme konuları arasında sayılmış ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde süre aşımının varlığı halinde davanın reddedileceği kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan hükümleri uyarınca, ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgili hakkında uygulama işlemi tesis edilmiş olması, uygulama işleminin ise birlikte dava konusu edildiği düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bulunması gerekmektedir.

Anılan Kanun'un 7. maddesinde belirtilen "uygulama işlemi" kavramı, düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik yaratan işlemleri ifade etmektedir.

Somut olayda; dava konusu Yönetmelik hükmü 14/10/2021 tarihli ve 31628 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve davacı tarafından, bu tarihi takip eden altmış günlük süre içerisinde dava açılmamıştır.

Öte yandan; davacının 2012 yılında yaptığı başvuru sürecine yönelik 28/10/2022 tarihli başvurusu üzerine davalı idarece tesis edilen 23/12/2022 tarihli yazı ise, davacı hakkında yeni bir hukuki durum doğurmayıp bilgi verici mahiyette olduğundan; bu yazının 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin dördüncü bendinde belirtilen anlamda bir uygulama işlemi olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığından dava açma süresini ihya etmeyeceği açıktır.

Bu durumda, 14/10/2021 tarihinde yürürlüğe girerek hukuki sonuçlarını doğurmuş olan dava konusu Yönetmelik'teki düzenlemeye karşı yayım tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içerisinde dava açılması gerekirken, dava açma süresi geçirildikten sonra 30/12/2022 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmamaktadır.