Danıştay 8. Daire E.2023/3013 K.2025/7910

Dava konusu istem: Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, ... mahallesinde müdahil ... adına verilen özel ağaçlandırma izninin iptal edilerek bu iznin köy tüzel kişiliği ya da ... Köyü Kültür ve Dayanışma Derneği adına verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair ...tarih ve ... sayılı Kayseri Orman İşletme Müdürlüğü işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının 03/06/2020 tarihinde ikamet adresini ... Mahallesine taşıdığında kuşku bulunmamakta ise de, davacı tarafından 2019 yılından itibaren ... Mahallesinde fiilen ikamet ettiğinin beyan edilmesi ile özel ağaçlandırma izni başvurusuna esas olarak ...

Köyü muhtarı tarafından verilen ve davacının son bir yıldır ikamet ettiğini belirten 14/09/2020 tarihli belgenin birlikte değerlendirmesi neticesinde davacının ilk müracaatçı olarak tespit edildiği 07/10/2020 tarihinde ve özel ağaçlandırma izninin verildiği 14/07/2021 tarihi itibarıyla anılan yerleşim yerinde fiilen ikamet ettiği, özel ağaçlandırma izni verilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla da bir yıllık ikamet etme şartını sağladığının anlaşıldığı,

ayrıca, davacının proje dosyası incelendiğinde özel ağaçlandırma projesinin kamu yararına uygun yapılacağı görülmekle birden fazla kuruluştan izin alarak uzun uğraşlar sonucunda işin maddi külfetine de katlanarak elde edilen bir hakkın yalnızca ikamet adresini aldığı tarih esas alınarak şartları sağlamadığından bahisle iptal edilmesiyle müdahil tarafa aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklenilecek ve kamu yararı ile müdahilin mülkiyet hakkının korunması arasındaki adil dengenin müdahil aleyhine bozulacağı, bu durumda, davacı dernek tarafından, Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, ...

Mahallesinde ... adına verilen özel ağaçlandırma izninin iptal edilerek bu iznin köy tüzel kişiliği ya da ... Köyü Kültür ve Dayanışma Derneği adına verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... tarafından davalı idareye sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, 14/09/2020 tarihli ... Mahallesi Muhtarı ... imzasıyla hazırlanan evrakta kendisinin ...

Mahallesi sınırları dahilinde son 1 (bir) yıldır ikamet ettiğinin belirtildiği, ayrıca ... tarafından verilen 16/04/2020 tarihli beyan dilekçesinde orman nüfusuna kayıtlı ve müracaat tarihi itibarıyla en az son bir yıldır o köyde ikamet eden kişi olduğunun, bunun aksinin tespit edilmesi halinde ise müracaatının yok hükmünde sayılacağının kabul ve taahhüt edildiğinin görüldüğü, Mahkemece yapılan 22/09/2021 tarihli ara kararına Kocasinan İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından verilen cevap dilekçesi eki belgenin incelenmesinde ise, ...'ın 03/06/2020 tarihinde ...

Mahallesinde ikamet etmeye başladığı görüldüğünden, ağaçlandırma izin talebinde bulunduğu 16/04/2020 tarihi itibarıyla 7310 sayılı Özel Ağaçlandırma Tamimi'nin 5. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen müracaat tarihi itibarıyla en az son bir yıldır o köyde ikamet eden kişi olma şartını sağlamadığının görüldüğü, bu durumda, ... adına verilen özel ağaçlandırma izninin iptal edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ...'ın tüm şartları sağlaması nedeniyle adına özel ağaçlandırma izni düzenlendiği ileri sürülmektedir. Davalı yanında müdahil tarafından, davalı idareye başvurma tarihinden 1 yıl önce ... Köyüne yerleştiğinin köy muhtarının resmi belgesi ile sabit olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, ... Mahallesinde özel ağaçlandırma çalışması yapılmak üzere ... tarafından 16/04/2020 tarihli başvuru ile Kayseri Orman İşletme Müdürlüğü'nden izin talebinde bulunulduğu, davalı idarece yapılan inceleme neticesinde 14/07/2021 tarihli olur ile bu talebin uygun görülerek ... adına özel ağaçlandırma izninin verildiği, davacı dernek tarafından anılan kişinin köy nüfusunda kayıtlı olmadığı ve köyde ikamet etmediği gerekçesiyle özel ağaçlandırma izninin iptal edilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun dava konusu 25/06/2021 tarihli Orman Genel Müdürlüğü Kayseri Orman Bölge Müdürlüğü işlemi ile reddi üzerine de görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6831 sayılı Orman Kanunu'nun ''Ağaçlandırma ve İmar İşleri'' başlıklı 57. maddesinde; ''Orman sahasını artırmak maksadıyla, orman sınırları içinde yangın ve çeşitli sebeplerle meydana gelmiş açıklıklarda, verimsiz, vasıfları bozulmuş ve amenajman planlarında toprak muhafaza karekteri taşımadığı halde muhafazaya ayrılmış orman alanları ile, Devlete ait olup orman yetişme muhiti şartları bakımından elverişli olan yerlerde; köy tüzelkişilikleri ve diğer gerçek ve tüzelkişiler tarafından Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülecek planlara göre ağaçlandırma yapılabilir.

Köy, kasaba ve şehirler civarında Devlete veya diğer kamu tüzelkişilerine ait arazilerle de gerekli şartlar bulunduğu ve ilgili kuruluşların talebi olduğu veya muvafakatları alındığı takdirde bu kuruluşlarca tesis edilmek ve bakılmak şartıyla orman idaresince ağaçlandırmalar yapılabilir. Bu yerler için lüzumlu fidan ile ağaçlandırma planları ve ağaçlandırma ile ilgili yardımlar bedelsiz sağlanabilir.

Ağaçlandırılan sahayı orman halinde koruyup idame ettirmeyenlerden izin hakları geri alınır. İmar ihya çalışması yapılacak bozuk koru ve bozuk baltalık ormanların da bu fıkra hükümleri uygulanır. Mülkiyeti hazinede kalmak üzere bu ağaçlandırma sonucu meydana gelecek ormandan faydalanma usulü, bu Kanunda yer alan hususi ormanlara ait hükümler göre yürütülür.

Bozuk ormanlardan çıkacak her nevi orman emvali, üretim, taşıma ve diğer giderler kendilerine ait olmak üzere bu sahaları boşaltıp ağaçlandıracaklara tarife bedeli üzerinden pazar satışı olarak verilir. Uygulama usul ve esasları Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte gösterilir.'' hükmü yer almaktadır.

Ağaçlandırma Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 4. fıkrasında; "Özel ağaçlandırma veya özel imar-ihyaya konu sahanın;

a) Orman köyü mülki hudutları içerisinde kalmaması durumunda ilana gerek duyulmadan ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı tanzim edilir.

b) Orman köyü mülki hudutları içerisinde kalması ve müracaatçının da söz konusu sahanın bulunduğu orman köyü nüfusuna kayıtlı olup da en az bir yıl süreyle o köyde ikamet eden kişi olması halinde ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı tanzim edilir." hükmü bulunmaktadır.

23/03/2020 tarih ve 7310 sayılı Özel Ağaçlandırma Tamiminin "Müracaat ve hak sahipliğinin tespiti, izin raporu" başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasında; "Orman köyü nüfusuna kayıtlı olup müracaat tarihi itibariyle en az son bir yıldır o köyde ikamet eden kişilerin, ikamet ettikleri ve nüfusuna kayıtlı oldukları köy mülki hudutları içerisindeki orman arazilerine yapacakları müracaatlarda, yukarıdaki belgelere ilave olarak bu şartları taşıdığına dair başvuru ekranındaki beyanı da seçmek suretiyle işlemlerine devam ederler." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca özel ağaçlandırmaya konu sahanın orman köyü mülki hudutları içerisinde kalması ve müracaatçının da söz konusu sahanın bulunduğu orman köyü nüfusuna kayıtlı olup da en az bir yıl süreyle o köyde ikamet eden kişi olması halinde ilk müracaatçı adına hak sahipliği tutanağı düzenleneceği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, 14/09/2020 tarihli ... Mahallesi Muhtarı ... imzasıyla hazırlanan evrakta; ...'ın ... Mahallesi sınırları dahilinde son 1 (bir) yıldır ikamet ettiğinin belirtildiği, ayrıca, Kocasinan İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından dava dosyasına sunulan belgede ise ...'ın 03/06/2020 tarihinde Emmiler Mahallesine ikamet adresini taşıdığı görülmektedir.

... köyü mülki hudutları içerisinde kalan ağaçlandırma sahaları için müracaatçının hem söz konusu sahanın bulunduğu orman köyü nüfusuna kayıtlı olması hem de en az bir yıl süreyle o köyde ikamet eden kişi olması gerekmekte ise de, müdahil ... tarafından 16/04/2020 tarihli başvuru ile ağaçlandırma izni talep edildikten sonra 03/06/2020 tarihinde ikamet adresinin mahalleye taşındığı ve mahalle muhtarı tarafından düzenlenen evraka göre de mahallede son 1 yıldır ikamet ettiği görüldüğünden, müdahilin davalı idarece yapılan inceleme neticesinde bu talebinin uygun görüldüğü 14/07/2021 tarihli olur işleminden önce ikamet ve süre şartını yerine getirdiği sonucuna varılmaktadır.

Öte yandan, Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, Anayasa'nın 35. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen mülkiyet hakkı, ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her türlü mal varlığı hakkını kapsamakta olup, müdahil adına düzenlenen özel ağaçlandırma izni uyarınca müdahil tarafından yapılan harcamalar ve katlanılan maddi külfetler ile sahanın halihazırda ağaçlandırılması nedeniyle, ağaçlandırma izninin iptal edilmesinin Anayasal güvenceye sahip mülkiyet hakkına müdahale teşkil edeceği de açıktır.

Bu bağlamda, Anayasa'nın 13. ve 35. maddeleri uyarınca mülkiyet hakkı kamu yararı amacıyla sınırlandırılabilir ise de, müdahalenin mülkiyet hakkını ihlal etmemesi için söz konusu sınırlandırmada ölçülülük ilkesinin gözetilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, müdahil adına düzenlenen ağaçlandırma izninin kamu yararına aykırı olarak elde edildiği veya kullanıldığına yönelik dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi davacı tarafından yapılan başvuruda da kamu yararına dönük iddialar içermeksizin yalnızca müdahilin ikamet şartını yerine getirmediği hususuna dayanıldığından, ağaçlandırma izninin verildiği tarih itibarıyla mevzuatta yer alan şartları taşıyan müdahil ...'ın ağaçlandırma izninin iptal edilmesi bu haliyle mülkiyet hakkına ölçülülük ilkesini ihlal edecek düzeyde orantısız bir müdahale oluşturacağından, bu yöndeki istemin reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.