Danıştay 8. Daire E.2023/3385 K.2023/3280

Kurumu Başkanlığı

DAVANIN ÖZETİ

04.04.2023 tarihli 32153 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin

2. maddesindeki; "(...) ve aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan 'prim artırımı ve indirimi içermeyen' ibaresi '4' şeklinde değiştirilmiştir" ifadesinin,

4. maddesinin 1. fıkrasındaki; "(...) altıncı fıkrasında yer alan 'prim artırımı ve indirimi içermeyen basamak (4. basamak)' ibaresi '4. basamak' şeklinde değiştirilmiştir." ifadesinin,

4. maddesinin 2. fıkrasındaki; "(13) 2023 yılı Nisan ayında araç grubu ve kullanım türüne göre uygulanan 4. basamak azami primler 1/5/2023 tarihinden itibaren Ek-2'de yer alan basamak uygulamasına esas baz prim olarak uygulanır. Birinci ve üçüncü fıkralarda 4. basamak primlerine yapılan atıflar baz prime yapılmış sayılır." şeklindeki düzenlemenin,

4. maddesinin 3. fıkrasındaki "(14) En az beş sigorta süresi boyunca 7. basamakta bulunan işletenler için sigorta sözleşme süresi içinde herhangi bir tazminat ödemesi yapılmaması durumunda müteakip sigorta sözleşmesinde 8. basamak uygulanır. 1. basamakta bulanan işletenler için sigorta süresi içinde üç ve daha fazla trafik kazasından kaynaklanan tazminat ödemesi yapılması halinde müteakip sigorta sözleşmesinde 0. basamak uygulanır." şeklindeki düzenlemenin,

5. maddesindeki "Aynı Yönetmeliğin Ek-2'si ekteki şekilde değiştirilmiştir.” şeklindeki düzenlemenin ve

Ek-2'deki "Hasarsızlık Sebebiyle Prim İndirimi ve Hasar Sebebiyle Prim Artırım Oranları Tablosu" başlıklı tabloda 0. ve 8. basamak için ilk kez belirlenen, diğer basamaklarda ise değiştirilen indirim ve artırım oranlarının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

HUKUKİ SÜREÇ

Dava; davacı Federasyon tarafından 04.04.2023 tarihli 32153 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin yukarıda "davanın özeti" kısmında yer verilen madde ve hükümlerin iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Davaların Açılması" başlığını taşıyan 3. maddesinde; davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin belirtileceği; dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği; dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 15/1-d maddesinde ise; 14. maddenin 3/g bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği, belirtilmiştir.

Aynı Kanunun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; bu hususta Kanun'a aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Davacı Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından sunulan 01.06.2023 tarihli dava dilekçesinde.

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında ve Anayasanın 135. maddesinde tanımını bulan kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olduğu, üyelerinin, ülke genelinde karayolunda ticari amaçla yük ve yolcu taşımacılığı yapan (taksici, minibüsçü, otobüsçü, servis aracı işletmecisi, kamyon ve kamyonetçi vb. gibi) esnaf statüsündeki kişilerden oluştuğu, bu sebeple, taşımacı esnafının haklarını korumak, menfaatlerini gözetmek ile taşımacı esnafına etki edecek düzenlemelere ve gelişmelere müdahil olmanın Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun asli görevlerinden olduğu ve dava konusu düzenlemelerin,

temsil ettiği taşımacı esnafını, mesleki faaliyet alanı nedeniyle yakından ilgilendirdiği belirtilerek dava açılması zorunluluğunun hasıl olduğu ileri sürülmüştür.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun benzer konularda davacı … Federasyonu tarafından açılan davalarda vermiş olduğu kararlarında 5362 sayılı Kanun uyarınca, odaların bir araya gelerek oluşturduğu davacı Federasyonun, doğrudan kendi tüzel kişiliğine veya kendi üyesi tüm odalara uygulanma olanağı bulunmayan işlemlerin iptalini istemekte menfaatinin bulunmadığı belirtilmekte, dolayısıyla dava konusu edilen düzenlemenin bizzat Federasyonun tüzel kişiliğini veya üyesi tüm odaları ilgilendirmesi halinde Federasyon dava açmaya ehliyetli görülürken, üyesi odalara kayıtlı taşımacıların genel mesleki menfaatlerini ilgilendiren konulara ilişkin açılan davalarda davacı Federasyonun ehliyetli olmadığı sonucuna varılmaktadır. (Örneğin; 04.05.2023 tarih ve Yd İtiraz No:2023/198 sayılı karar)

Her ne kadar dava dilekçesinde dava konusu düzenlemelerin davacının temsil ettiği taşımacı esnafının mesleki faaliyetlerini ilgilendirdiğinden bahisle işbu davanın açıldığı belirtilmiş ise de, İdari Dava Daireleri Kurulu'nun emsal kararları da dikkate alınarak, ileri sürülen bu menfaat ilişkisi dışında söz konusu düzenlemelerin bizzat davacı Federasyonun (araç işleten sıfatıyla kendisine uygulanacak hükümlerin bulunup bulunmaması gibi) ve/veya kendi üyesi tüm odaların menfaatini de etkileyip etkilemediği hususunun açıklığa kavuşturulması ve buna ilişkin gerekli bilgi ve belgelerin sunulması gerekmektedir.

Bu nedenle, bu haliyle dava dilekçesinde 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uyarlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.