Danıştay 8. Daire E.2023/3752 K.2025/2978

Dava konusu istem: Davacı tarafından; İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mahallesi, ..., No:..., ... Ada, ... parsel sayılı taşınmazda pazar günleri kurulan "..." isimli ikinci el eşya pazarının kapatılması talebiyle yapılmış olan ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mahallesi, ..., No:..., ... Ada, ... parsele ilişkin G.

Ü. adına düzenlenmiş ... tarih ve ... sayılı 3. sınıf sıhhi müessese işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı bulunduğu, faaliyet konusunun ikinci el antika eşya alım satım yeri olarak belirlendiği görülmekle birlikte, ikinci el eşya satışının yanı sıra, pazarcılık faaliyeti yürütülüp yürütülmediğinin tespiti için Mahkemenin 11.02.2021 tarihli Ara Kararı ile söz konusu yere ilişkin denetim yapılarak fotoğraflandırılmak suretiyle Mahkemeye bildirilmesinin davalı idareden istenildiği,

davalı idarece 26.02.2021 tarihinde sunulan Ara Karar cevabı incelendiğinde de, söz konusu iş yerinde 17.11.2019 günü yapılan kontrolde gıda, sebze, meyve, canlı hayvan v.s. gibi birçok ürünün satışının yapıldığının tespit edildiği, 14.01.2021 - 21.01.2021 - 28.01.2021 tarihlerinde yapılan denetimlerde ise canlı hayvan ve meyve sebze satışına rastlanılmadığı; ancak, ambalajlı eşya, giyim, hırdavat ve oto aksesuarı satışının yapıldığının tespit edildiğinin bildirildiği, buna ilişkin fotoğrafların dosyaya sunulduğu,

dosya içerisinde yer alan fotoğraflardan da anlaşıldığı üzere yürütülen bu faaliyetin salt ikinci el eşya (antika eşya) satışı mahiyetinde olmadığı, doğrudan pazarcılık faaliyeti yürütüldüğünün kabulü gerektiği; bu durumda, semt pazarları olarak faaliyet gösterecek alanların tespiti ile,

buralardan kimin nasıl ve ne suretle yaralanacağı, kimlere tahsis yapılacağı ve buraların amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının denetlenmesi görevinin doğrudan belediyelere ait olduğu ve bu görev ve yetkinin üçüncü şahıslara devredilmesine imkan bulunmadığı dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Semt pazarlarının münhasıran belediyelerce ya da yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları iştiraklerince kurulması ve işletilmesinin mümkün olduğu, özel kişilerce semt pazarı şeklinde ticari faaliyet gösterilmesinin mümkün bulunmadığı, davalı idarece yapılan tespitlerde söz konusu iş yerinin ruhsat nevine aykırı olarak semt pazarı şeklinde faaliyette bulunduğu tespit edilmiş ise de İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca ruhsat nevine uygun faaliyet göstermesi hususunda ilgilisine süreli tebligat yapılması,

süre sonunda yapılacak incelemede ruhsata aykırı faaliyet göstermeye devam edildiğinin tespit edilmesi durumunda da işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek, iş yerinin kapatılması yoluna gidilmesi gerektiğinden, hukuken geçerliliğini koruyan işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip iş yerinin doğrudan kapatılması olanaklı olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptaline ilişkin istinafa konu kararda hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesinin olaya uygulanacak yasal düzenlemenin tespitinde hataya düştüğü, 5957 sayılı Kanun ve Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik hükümlerinin değerlendirme dışı tutulmasının hukuka aykırı olduğu, dava konusu yerde izinsiz ve denetimsiz olarak semt pazarı faaliyetinde bulunulduğunun tespit edildiği, bu tespitlere rağmen belediyenin ruhsat sahibi hakkında işlem yapmadığı,

izinsiz yapılan pazarcılık faaliyetinin men edilmesi gerektiği, öte yandan semt pazarı kurulup işletilmesine ilişkin mevzuata uygun hareket edilmediğinden semt pazarı kurma ve işletme faaliyetinin men edilmesi için herhangi bir süre verilmesine ve semt pazarı kurmak için ruhsat verilmeyeceğinden ruhsat iptaline de gerek bulunmadığı, dava konusu pazarın faaliyetine devam etmesinin kamu yararına da aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, 5957 sayılı Kanun'da belirtilen tanımlar kapsamında nostalji çarşısı ve ikinci el eşya satış yerinin semt pazarı ve pazar yeri statüsünde olmadığı, semt pazarı faaliyetinde bulunulmadığı, idarenin, dava konusu alanın işleteni, kurucusu veya maliki olmadığı, dolayısıyla davacının pazar olmayan bir iş yerinin faaliyetinin sona erdirilmesi talebinde, şahsi, güncel ve meşru menfaatinin bulunmadığı, idarenin bu alanda sadece işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlediği, ruhsat sahibinin ruhsat dayanağı hükümlere uygun davrandığı sürece, idarenin müdahale edemeyeceği, davacı tarafından ruhsat verme işleminin iptalinin de talep edilmediği, belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci ve Dördüncü Dairelerince 2575 sayılı Kanun'a 3619 sayılı Kanun ile eklenen Ek 1 maddesi hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.