Danıştay 8. Daire E.2023/4089 K.2024/4419

Dava konusu istem: Dava; izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle davacıya ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlemin iptali işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; tutanak tarihinden bir gün sonra olsa da makul sayılabilecek sürede dava konusu araca yönelik olarak etkinliklerde grup servis taşımacılığı yapabileceğine ilişkin 06/06/2022 onay tarihli "Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi" düzenlendiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... tarihinde yapılan denetimde, davacıya ait ... plakalı araç ile yabancı uyruklu 36 kişilik bir turist kafilesinin il sınırları içerisinde gezdirildiği ve bu kapsamda ...'den ...'ya götürüldüğü tespit edilerek düzenlenen tutanağa istinaden, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002

Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

... Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nin 1. maddesinde, İBB sınırları içinde yolcu taşıma izni verilen servis araçlarının hangi koşullar altında ve ne şekilde çalışacaklarının, bunların işleticileri ile verilen hizmetten yararlanan kuruluşlar/şahıslar arasındaki ilişkileri, uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kuruluş ve organların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek amacıyla hazırlandığı, 2. maddesinde, "Turizm Yolcu

Taşımacılığı"nın şehir içi turizm yolcu taşımacılığı yapan araçları, "Ücretsiz Servis Taşımacılığı"nın müşteri hizmeti adı altında ücretsiz yolcu taşımacılığı yapan servis araçlarını, "Yüksek Öğrenim Kurumları Öğrenci Servis Taşımacılığı"nın Yüksek Öğrenim Kurumları (Üniversite) öğrencilerinin taşımacılığını yapan servis araçlarını," Sosyal Etkinlikler Grup Servis Taşımacılığının, düğün, nişan, cenaze, piknik, asker uğurlama, hac/umre dönemi yolcu uğurlama ve karşılama, sportif aktiviteler, plaj etkinlikleri, yaz dönemi eğitim kursları ile dernek, kurum ve kuruluşların sosyal etkinliklerinin ulaşım faaliyetlerinin gruplar halinde yapılmasını kapsadığı, turizm etkinlikleri çerçevesinde yapılan organizasyon faaliyetlerinin bu kapsam dışında olduğu özellikle belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ... tarihinde denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanak ile otobüs içinde 36 kişilik yabancı turist kafilesinin bulunduğu, sürücü ile yapılan mülakatta ... Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde turistlerin gezdirildiği, bu kapsamda aracın ...'den ...'ya götürüldüğü, denetim yapılan araca ilişkin olarak sistem üzerinden yapılan sorguda Turizm Servis Güzergah Belgesinin bulunmadığının kayıt altına alındığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca bahse konu tutanak tarihinden bir gün sonra dava konusu araca yönelik olarak etkinliklerde grup servis taşımacılığı yapabileceğine ilişkin ... onay tarihli Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi" düzenlendiği görülmektedir.

Bu durumda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun'un Ek 2. maddesinin düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını ve alınan izin belgesinin kapsamı dışında yolcu taşımacılığının engellenmesi olduğu, davacının ise esas itibarıyla Turizm yolcu taşımacılığı işi yaptığı, yapılan denetim sonucu turist kafilesi taşımasına rağmen bunun için aranılan "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi"nin bulunmadığı açık olduğu, öte yandan her ne kadar daha sonra Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi alınmış ise de, söz konusu iznin turizm etkinlikleri çerçevesinde yapılan organizasyon faaliyetlerini kapsamadığı, buna yönelik

olarak ... Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesinden anlaşıldığından, bu haliyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... . İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.