Danıştay 8. Daire E.2023/4305 K.2023/7926

Dava konusu istem: Davacı tarafından, … Koleji Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde öğretmen olarak görev yapmakta iken 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 39/4. maddesi uyarınca çalışma izninin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Hakkari Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; özel öğretim kurumlarında görev yapacak bir personelin, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği,

mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması gerektiği ve anılan personelin 5580 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartları taşımadığının sonradan tespit edilmesi hâlinde çalışma izninin iptal edilebileceği ancak davacı hakkında verilen bir hüküm bulunmadığı gibi çalışma izninin verildiği 16/09/2021 tarihi ile çalışma izninin iptal edildiği tarihte devam eden bir kovuşturma da bulunmadığı,

davalı idarece, davacının Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı bulunduğuna ilişkin hukuken kabul edilebilir bir bilgi veya belgenin ortaya konulmadığı, UYAP üzerinden yapılan sorgulamada da davacı hakkında devam eden veya sonuçlanmış herhangi bir soruşturma veya kovuşturmanın varlığına rastlanılmadığı anlaşıldığından davacının çalışma izninin iptaline ilişkin dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının terör örgütleri ile bağlantısı, irtibatı, iltisakı veya üyeliği olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarihli ve E;… , K;… sayılı beraat kararında yer alan davacıya ilişkin tespitlerin davacının terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplar ile iltisakı ve irtibatı bulunduğu hususunu ortaya koymak için yeterli olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlıkta, 16/09/2021 tarihli sözleşme ve 16/09/2021 tarihli kaymakamlık oluru ile … Koleji Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde Kimya öğretmeni olarak görev yapan davacının Hakkari Valiliği Güvenlik İşleri Bürosu'nun … tarih ve … sayılı yazısına istinaden 5580 sayılı Kanunun 4. maddesi ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 39/4. maddesi uyarınca çalışma izninin iptal edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinde "Özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde.

26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma,

suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranır." hükmü yer almaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 39. maddesinin 4. fıkrasında " Kurumda görev yapan personelin Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartları taşımadığının sonradan tespit edilmesi hâlinde çalışma izni iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarihli ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır.

Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.

Hakkari Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 18/10/2021 tarihli yazısı ile İl Güvenlik İşleri Bürosundan ekli listede yer alan kişilerin FETÖ/PYD, PKK/KCK veya illegal herhangi bir örgüt üyeliği, mensubiyeti veya bu yapılarla irtibatı olup olmadığı hususunun sorulduğu, bunun üzerine İl Güvenlik İşleri Bürosu'nun 19/11/2021 tarihli yazısı ile davacı hakkında 2015 yılında silahlı terör örgütü kurma, yönetme veya üye olma şüphelisi olarak işlem yapıldığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

. Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarihli ve E;… , K;… sayılı beraat kararında "...... Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde olay tarihinde Yüksekova Belediyesine bağlı Eğitim Destek Evinde öğretici olarak görev yapan sanıkların …, B.D, F.K, G.K, S.Ö, Ş.A ve Yüksekova Belediyesine bağlı Eğitim Destek Evinde öğretici olarak görev yapan M.B'nin Çatak Belediyesi'ne ait olan ve şüpheli B.D'nin beyanına göre belediye görevlisinden bizzat teslim aldığı … plakalı araç ile.

Sulh Ceza Hakimliği'nin. D.

B sayılı kararına istinaden yapılan uygulamada şüphelilerin içerisinde bulunduğu aracın durdurulduğu ve araç içerisinde yapılan aramada; amacı Türkiye Cumhuriyetinin hakimiyeti altında bulunan topraklardan bir kısmını silahlı mücadele vererek devlet idaresinden ayırıp bu bölgede marksist-leninist ilkelere dayalı bir kürt devleti kurmak olan PKK/KCK terör örgütünün elebaşı olan Abdullah Öcalan ve örgüt mensuplarına ait resimler ile örgüt ideolojisinin anlattığı yazıların yer aldığı 50 adet Devrimci Genç Kadın Dergisinin Ocak 2015 sayısı, 50 adet Yurtsever Devrimci Gençlik Dergisinin Ocak 2015 sayısı,

1 adet özgür Halk Dergisinin Aralık-Ocak 2015 sayısı, 1 adet 03-09/02/2015 baskılı Demokratik Ulus Gazetesi ele geçirildiği anlaşılmıştır." ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükmü dikkate alındığında; özel öğretim kurumlarında görev alacak personel hakkında terör örgütüne üyelik ve mensubiyete ilişkin bir karar veya tespit olmasa da bu terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olması nedeniyle de personelin görevine son verilebileceği anlaşıldığından; "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan açılan ceza davasında verilen beraat kararının, davacının çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin hukuka uygunluk denetimi yönünden bağlayıcı olmayacağı açıktır.

Bu itibarla; … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarihli ve E;… , K;… sayılı beraat kararında yer alan davacıya ilişkin tespitlerin davacının terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplar ile iltisakı ve irtibatı bulunduğu hususunu ortaya koymak için yeterli olduğu kanaatine varıldığından; davacının çalışma izninin iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden dava konusu işlemin iptali yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Dava; … Koleji Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde öğretmen olarak görev yapmakta iken 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 39/4. maddesi uyarınca çalışma izninin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Hakkari Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Somut olayda;.

İdare Mahkemesi'nin 12/05/2022 tarihli ara kararı ile davalı idareden davacının çalışma izninin iptaline ilişkin işlem ile bu işleme dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin, Hakkari Valiliği Güvenlik İşleri Bürosu'nun 19/11/2021 tarihli yazısının gönderilmesinin istenildiği, ara karara cevaben gönderilen Hakkari Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 18/10/2021 tarihli yazısı ile İl Güvenlik İşleri Bürosundan ekli listede yer alan kişilerin FETÖ/PYD, PKK/KCK veya illegal herhangi bir örgüt üyeliği, mensubiyeti veya bu yapılarla irtibatı olup olmadığı hususunun sorulduğu,

bunun üzerine İl Güvenlik İşleri Bürosu'nun 19/11/2021 tarihli yazısı ile davacı hakkında 2015 yılında silahlı terör örgütü kurma, yönetme veya üye olma şüphelisi olarak işlem yapıldığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

İptal davaları idarî işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalardır. İdari işlem ise idarenin kamu gücü kullanarak tek taraflı olarak tesis ettiği hukuki sonuç doğuran işlemdir. İdareyi işlem yapmaya sevk eden maddi ve hukuki etkenler ise idari işlemin sebep unsurunu oluşturmaktadır.

Dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuki denetiminin yapılabilmesi; bu değerlendirmeyi haklı kılan maddi sebeplerin yargılama esnasında davalı idarece ortaya konulmasına ve izah edilmesine bağlıdır. Bu konudaki yükümlülük şüphesiz öncelikle dava konusu işlemi tesis eden davalı idareye aittir. Bununla birlikte idari yargı mercilerince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinde öngörülen resen araştırma ilkesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için her türlü inceleme ve araştırmanın yapılması da mümkün, hatta olayın niteliğine göre gereklidir.

Bu itibarla; Mahkemece 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için verilecek ara kararı neticesinde davalı idare ile konuya ilişkin diğer kurum ve kuruluşlarca gönderilecek bilgi ve belgeler davacıya tebliğ edilerek karşı beyanlarının da alınmasından sonra davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut irtibatının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından eksik incelemeye dayalı olarak verilen iptal kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

KARŞI OY

(XX)-Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden anılan kararın onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.