Danıştay 8. Daire E.2023/4338 K.2023/3768

Dava konusu istem: ... plakalı aracın sahibi olan davacı tarafından, aracın şehir merkezinde ihtiyaç duyulan hatlarda hatlandırılması talebiyle yaptığı başvurusunun, ''M'' plaka araca ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi halinde değerlendirileceği gerekçesiyle reddine yönelik tesis edilen Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığı'nın … gün ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada verilen 'iptal' kararının uygulanması maksadıyla tesis edilen Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı ... tarihli ve … sayılı UKOME kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının "M" harf grubunu içeren plakasının tahditli plaka değil, tahsisli plaka olduğu, anılan plaka ile de davacının büyükşehir belediyeleri dâhilinde daha önce il trafik komisyonları veya valiliklerce alınan karar veya izinle davacının hiç bir zaman hatlandırılmadığı, davacının salt "M" plaka sahip olmasının tek başına kazanılmış hak teşkil etmeyeceği, davacıya ait M plakanın büyükşehir belediyesi dahilinde hatlandırılmasının ancak 2886 sayılı Kanun uyarınca yapılacak ihale sonucunda gerçekleştirilebileceği anlaşıldığından,

davaya konu aracın şehir merkezinde ihtiyaç duyulan hatlarda hatlandırılması talebiyle yapılan başvurunun "mevcut taşımacılığa araç eklenmesinde veya yeni hat açılması söz konusu olduğunda 3. kişilerce işletilmesinde 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinin uygulanması yasal zorunluluk olduğu" gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf isteminin reddine temyiz yolu açık olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin mahkeme kararının uygulanması amacıyla yapılan başvuru sonucunda tesis edildiği, verilen bu karar ile ilk kararın çeliştiği, davacıya ait plakanın tahditli plaka olduğu, mahkemece bu hususta gerekli araştırmalar yapılmadan davalı idarece verilen beyanlara göre karar verildiği, toplu taşımaya ilişkin hakların ancak ihaleyle verilebileceği yönündeki iddiaların uygulamayla çeliştiği, ticari tahditli plakaların mahiyetinin ilk derece mahkemesi tarafından anlaşılamadığı,

müvekkilinin plaka sahibi olduktan sonra dava konusu plaka ile herhangi bir hatta çalışmamış olmasının müktesep haklarına halel getirmeyeceği, şehrin gelişmesi doğrultusunda yolculuk taleplerinin artacağı ve artmış olduğunun kesin olduğu, dolayısıyla ihtiyacın açık olmasına rağmen davalı idarece davacıya ait aracın ihtiyaç duyulan yerlerde hatlandırılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemesinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir" hükmü ile 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları"; (d) bendinde ise, "Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, Bölge İdare Mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, ... plakalı aracın sahibi olan davacı tarafından, aracın şehir merkezinde ihtiyaç duyulan hatlarda hatlandırılması talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlemin Mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine bu kararın uygulanması maksadıyla konunun yeniden görüşülerek tekrardan başvurunun reddine karar verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

Uyuşmazlıkta; davacı tarafından iptali istenen işlemin yürütülmekte olan bir ticari faaliyetin icrasını engelleyen nitelikte olmadığı ve 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi kapsamına girmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.