Danıştay 8. Daire E.2023/5538 K.2025/3365

2- ... Kurul Başkanlığı

VEKİLLERİ

Av...., Av. ..., Av. ..., Av. ...

DAVANIN KONUSU

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun 15/06/2023 tarihli 10 sayılı oturumunda alınan 2023.10.183 sayılı kararı ile değiştirilen “Doçentlik Başvuru Şartları”nın;

1)-Eğitim Bilimleri, Fen Bilimleri ve Matematik, Filoloji, Güzel Sanatlar, Hukuk, İlahiyat, Mimarlık, Planlama ve Tasarım, Mühendislik, Sağlık Bilimleri, Sosyal, Beşeri ve idari Bilimler, Ziraat, Orman ve Su Ürünleri ve Spor Bilimleri Temel Alanlarında; “4. Kitap" başlığı altında yer alan; a) BKCI kapsamındaki kitap 20 puan, b) BKCI kapsamındaki kitapta bölüm 10 puan,” ibaresinin;

2)- “Doçentlik Başvuru Şartlarında yapılan değişiklik 2024 Ekim başvuru döneminde uygulamaya konulur.” hükmüne yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından, BKCI kategorisi çerçevesinde kitap yayınlama zorunluluğunun ulusal yayınevlerinin yaptığı uluslararası kitap yayıncılığını bitireceği, Türk akademik yayın dünyasını yabancı bir şirkete mahkum edeceği, dava konusu düzenleme nedeniyle doçentlik başvurusu yapacak adayların çalışmalarını ancak 2024 Ekim dönemine yetiştirebilecekleri düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMASI

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın Savunmasının Özeti :Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun 15/06/2023 tarihli ve 10 sayılı oturumunda alınan kararın 2547 sayılı Kanun'un verdiği yetki kapsamında alındığı, bu nedenle hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın Savunmasının Özeti: Usule ilişkin olarak, davacının davayı açmakta menfaatinin bulunmadığı, davanın süresinde açılmadığı, esasa ilişkin olarak ise doçentlik başvuru şartlarında ve anahtar kelimelerde yapılan değişikliklerin alanında uzman 50 kişilik profesörden oluşan komisyonca 170 saatlik çalışma sonucu hazırlandığı, BKCI indeksinin dergi makaleleri ve konferans makalelerinin yanı sıra ilim, sosyal bilimler, sanat ve beşeri bilimler literatüründeki önemli kitapların listelendiği bir dizin olduğu, dünyanın en güvenilir atıf dizini olarak kabul edildiği,

bu şartın getirilmesindeki temel sebebin akademik dünyadaki bilimsel yetkinliği dünya standartlarına getirmek olduğu, BKCI alanından kitap veya kitapta bölüm yayınlamanın hiçbir alanda zorunlu tutulmadığı, düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulunun 15/06/2023 tarih ve 10 sayılı oturumunda alınan 2023.10.183 sayılı kararı ile kabul edilen Doçentlik Başvuru Şartları'nın Eğitim Bilimleri, Fen Bilimleri ve Matematik, Filoloji, Güzel Sanatlar, Hukuk, İlahiyat, Mimarlık, Planlama ve Tasarım, Mühendislik, Sağlık Bilimleri, Sosyal, Beşeri ve idari Bilimler, Ziraat, Orman ve Su Ürünleri ve Spor Bilimleri Temel Alanlarında yer alan "4. Kitap" başlıklı kısmındaki "a) BKCI kapsamındaki kitap 20 puan, b) BKCI kapsamındaki kitapta bölüm 10 puan," ibaresi ile "Doçentlik Başvuru Şartlarında yapılan değişiklik 2024 Ekim başvuru döneminde uygulamaya konulur." hükmüne yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istemiyle açılmıştır.

2547 sayılı Kanun'un "Doçentlik ve atama" başlıklı 24. maddesinde; a) Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılır.

Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır: (1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak.

(2) Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî bir yabancı dil sınavından en az elli beş puan veya uluslararası geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olmak; doçentlik bilim alanının belli bir yabancı dille ilgili olması halinde ise bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek.

(3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak. b) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir.

Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır.

Jüri üyelikleri, jüri, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve bu bilgiler, erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. c) Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir. ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. d) Yükseköğretim kurumları, doçent kadrosuna atama için, doçentlik unvanına sahip olmanın yanında Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle,

münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim veya sanat disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.

Yükseköğretim kurumlarının belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde bu sınav Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jürilerce yapılır. e) Doçentlik unvanına sahip olanlar yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilen doçent kadrolarına başvurur. Doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarını incelemek üzere rektör tarafından, varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edilir.

Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar." hükümlerine yer verilmiştir.

1- "4. Kitap" başlıklı kısmındaki "a) BKCI kapsamındaki kitap 20 puan, b) BKCI kapsamındaki kitapta bölüm 10 puan," ibaresi hakkında:

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulunun 15/06/2023 tarihli ve 10 sayılı oturumunda alınan 2023.10.183 sayılı kararın 'Kitap' başlıklı 4. kısmında, adayların kitap çalışmasına verilecek puanlar belirtilmiştir.

Doçentlik Başvuru Şartlarına ilişkin önceki düzenlemede, kitap çalışmasına verilecek puan; kitabın, ulusal ya da uluslararası yayınevi tarafından yayınlanmasına göre değerlendirilerek, Uluslararası yayınevi tarafından yayınlanmış kitap 20 puan, uluslararası yayınevi tarafından yayınlanmış kitap bölümü 10 puan, ulusal yayınevi tarafından yayınlanmış kitap 15 puan, ulusal yayınevi tarafından yayınlanmış kitap bölümü 8 puan olarak tespit edilmiştir.

Dava konusu düzenleme ile bu uygulamadan vazgeçilerek kitabın, BKCI indeksi kapsamında olup olmadığına göre puanlamaya tabi tutulduğu görülmektedir. Buna göre; BKCI kapsamında kitap 20 puan, BKCI kapsamındaki kitap bölümü 10 puan, diğer uluslararası/ulusal kitap 5 puan ve diğer uluslararası/ulusal kitapda bölüm 3 puan olarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Farklı üniversitelerden çok sayıda akademisyenin katılımı ile oluşturulan Doçentlik Komisyonu tarafından, BKCI indeksinin puanlamada bir kriter olarak belirlendiği; davalı idarece de, 2005 yılından bu yana kitap ve makalelerin listelendiği anılan indeksin, güvenilir olduğu yolundaki savunmasının aksini ortaya koyan somut bir verinin de bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Daha yüksek puana karşılık gelse de, BKCI endeksinde kitap ya da kitap bölümü yayınlamanın tek kriter ve bir zorunluluk olmadığı, diğer uluslararası/ulusal kitap ya da kitapda bölüm için de puan alma yolunun açık olduğu görülmektedir,

Buna göre, bilimsel yayın ve çalışmalarda belirli bir standartın sağlanması, yetkinlik ve yeterliğin daha ileriye taşınması amacına yönelik olarak idarenin takdir yetkisi kapsamında getirdiği düzenlemede kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir durumun bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

2- "Doçentlik Başvuru Şartlarında yapılan değişiklik 2024 Ekim başvuru döneminde uygulamaya konulur." hükmüne yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istemi hakkında:

Doçentlik Yönetmeliğinin, Doçentlik bilim/sanat alanları ve kriterleri başlıklı 3. maddesinde, Doçentlik değerlendirmesinin, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen bilim/sanat alanlarında adayın akademik yayın ve çalışmalarının incelenmesi çerçevesinde yapılacağı, Bilim/sanat alanlarındaki güncellemelerin izleyen dönemde, doçentlik kriterlerindeki güncellemelerin ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci doçentlik başvuru döneminde uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Buna göre doçentlik kriterlerinde yapılan değişikliklerin hangi tarihten itibaren uygulanacağı konusunda Doçentlik Yönetmeliğinde hüküm bulunduğu, yukarıda anılan kural gereği, dava konusu Doçentlik Başvuru Şartlarının da Mart 2024 döneminde uygulandığı anlaşılmaktadır.

Yönetmelikte öngörülen geçiş hükmüne parelel olarak getirildiği açık olan Doçentlik Başvuru Şartı üst hukuk normlarına uygun olup bu bağlamda düzenlemede geçiş hükmü bakımından bir eksiklik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 09/04/2025 tarihinde, davacı vekilinin gelmediği ve davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı vekili Av. ... ile davalı Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı Av....'ın, Av. ..., Av...., Av. ...'un geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ

Dava, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun 15/06/2023 tarihli 10 sayılı oturumunda alınan 2023.10.183 sayılı kararı ile değiştirilen “Doçentlik Başvuru Şartları”nın; Eğitim Bilimleri, Fen Bilimleri ve Matematik, Filoloji, Güzel Sanatlar, Hukuk, İlahiyat, Mimarlık, Planlama ve Tasarım, Mühendislik, Sağlık Bilimleri, Sosyal, Beşeri ve idari Bilimler, Ziraat, Orman ve Su Ürünleri ve Spor Bilimleri Temel Alanlarında; “4. Kitap bölümünde yer alan; a) BKCI kapsamındaki kitap 20 puan, b) BKCI kapsamındaki kitapta bölüm 10 puan,” ibaresinin ve “Doçentlik Başvuru Şartlarında yapılan değişiklik 2024 Ekim başvuru döneminde uygulamaya konulur.” hükmüne yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

Davalı idarelerin usule yönelik iddiaları kabul edilmeyerek işin esası incelendi:

ESAS YÖNÜNDEN

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Kanun'un "Doçentlik ve atama" başlıklı 24. maddesinde; a) Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılır.

Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır: (1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak.

(2) Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî bir yabancı dil sınavından en az elli beş puan veya uluslararası geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olmak;

doçentlik bilim alanının belli bir yabancı dille ilgili olması halinde ise bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek.(3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak. b) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder.

İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir.

Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır.

(Değişik cümle: 15/4/2020-7243/2 md.) Jüri üyelikleri, jüri, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve bu bilgiler, erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. c) Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir. ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. d) Yükseköğretim kurumları, doçent kadrosuna atama için,

doçentlik unvanına sahip olmanın yanında Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim veya sanat disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.

Yükseköğretim kurumlarının belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde bu sınav Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jürilerce yapılır. e) Doçentlik unvanına sahip olanlar yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilen doçent kadrolarına başvurur. Doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarını incelemek üzere rektör tarafından, varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edilir.

Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar." hükümlerine yer verilmiştir.

15/04/2018 tarih ve 30392 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Doçentlik Yönetmeliği'nin 3. maddesinde. "Doçentlik değerlendirmesi, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen bilim/sanat alanlarında adayın akademik yayın ve çalışmalarının incelenmesi çerçevesinde yapılır.

Bilim/sanat alanlarındaki güncellemeler izleyen dönemde, doçentlik kriterlerindeki güncellemeler ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci doçentlik başvuru döneminde uygulanır." hükmüne.

"Başvuru zamanı, şartları ve usulleri başlıklı" 4. maddesinde "c) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak" düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Doçent unvanını alabilmek için, başvurucunun doktora yapmış veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanı almış olması, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî bir yabancı dil sınavından en az elli beş puan veya uluslararası geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olması ve Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmış olması gerekmektedir.

Doçentlik sürecinin en önemli basamağında adayların, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmış olmaları gerekmektedir. Adayların doçent unvanını almak için yeterli akademik çalışma ve faaliyetlerinin bulunup bulunmadığı Üniversitelerarası Kurul'un önerisi ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın onayı ile kabul edilen ve her bir temel alan (12 temel alan) için ayrı ayrı belirlenen Doçentlik Başvuru Şartları esas alınarak ortaya konulmaktadır.

Davalı idarelerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 15/04/2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Doçentlik Yönetmeliği gereği Doçentlik Başvuru Şartlarını belirleme yetkisine haiz oldukları tartışmasızdır. Ancak bu yetki kullanılırken kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının denetlenmesi gerekmektedir.

Hukukumuzda, takdir yetkisi, temel amacı faaliyetlerinde kamu yararını gerçekleştirmek olan idarenin belli bir konuda karar alıp almama yahut karar alma hususunda birden fazla seçenek arasında seçim yapma serbestisine sahip olması şeklinde tanımlanmaktadır. Düzenleyici işlemlerde idareye düzenleme yapma yetkisi veren üst normlarda düzenlemenin içeriği itibarıyla belli bir sınır çizilmemesi durumunda, idarenin takdir yetkisi söz konusu olmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, kanun koyucunun düzenleme yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduğu hallerde, yürürlüğe konulan kanunların Anayasa'ya uygunluk denetimi kapsamında verdiği kararlarda, kanun koyucunun kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet, hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması gerektiğini vurgulamaktadır (AYM, E:2015/109, K:2016/28, 7/4/2016).

Kanun koyucunun sahip olduğu takdir yetkisinin denetiminde Anayasa Mahkemesince de benimsenen bu görüşün, takdir yetkisi kapsamında türev (ikincil) nitelikte düzenleme yapan idarenin tesis ettiği düzenleyici işlemlerin yargısal denetiminde de kullanılacak ölçülü olarak dikkate alınması mümkündür. Bu çerçevede, kendisine düzenleme yapma yetkisi tanınan idarece,

düzenlemenin içeriğini belirleme konusundaki takdir yetkisinin Anayasa ve diğer üst normların çizdiği sınırlar içerisinde adalet, kamu hizmeti ve kamu yararı ölçütleri gözetilerek kullanılması gerekmektedir.

Dolayısıyla, takdir yetkisi kullanılarak ihdas edilen düzenleyici işlemlerin yargısal denetiminde, başta normlar hiyerarşisi olmak üzere yukarıda temas edilen ölçütlere göre düzenlemenin denetlenmesi gerektiği, takdir yetkisinin sınırsız olmadığı İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Bu bağlamda; davalı idarelerin takdir yetkisini hukuka uygun kullanıp kullanmadığının incelenmesi gerekmektedir.

1-Eğitim Bilimleri, Fen Bilimleri ve Matematik, Filoloji, Güzel Sanatlar, Hukuk, İlahiyat, Mimarlık, Planlama ve Tasarım, Mühendislik, Sağlık Bilimleri, Sosyal, Beşeri ve idari Bilimler, Ziraat, Orman ve Su Ürünleri ve Spor Bilimleri Temel Alanlarında; “4. Kitap" başlığı altında yer alan; a) BKCI kapsamındaki kitap 20 puan, b) BKCI kapsamındaki kitapta bölüm 10 puan,” ibaresi yönünden yapılan inceleme;

Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun 15/06/2023 tarihli 10 sayılı oturumunda alınan 2023.10.183 sayılı kararı ile, Eğitim Bilimleri, Fen Bilimleri ve Matematik, Filoloji, Güzel Sanatlar, Hukuk, İlahiyat, Mimarlık, Planlama ve Tasarım, Mühendislik, Sağlık Bilimleri, Sosyal, Beşeri ve idari Bilimler, Ziraat, Orman ve Su Ürünleri ve Spor Bilimleri temel alanlarında bulunan "4. Kitap" başlığı altında yer alan; kitap ve kitap bölümüne verilecek puanda ikili bir ayrıma gidilerek BKCI (Web Of Science Book Citation Index) kapsamında yayınlanan kitap ve kitap bölümlerine diğer ulusal/uluslarası indekslerde yayınlanan kitap veya kitap bölümlerine göre daha fazla puan verileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Davalı Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nca verilen savunma dilekçesinde, BKCI (Web Of Science Book Citation Index); dergi makaleleri ve konferans makalelerinin yanı sıra ilim, sosyal bilimler, sanat ve beşeri bilimler literatüründeki önemli kitapların listelendiği, bir kitabın etki ağının tespiti ve kitaplardaki ve kitap bölümlerindeki temel kavramları temel alan makalelerin etkisini ölçen, 137 binden fazla kitabın bulunduğu dünyanın en güvenilir atıf dizini şeklinde tanımlamıştır.

Her ne kadar getirilen düzenleme BKCI (Web Of Science Book Citation Index) kapsamında ki kitap veya kitapta bölüme diğer ulusal/uluslararası kitap veya kitapta bölüme kgöre daha yüksek puan verilmiş olsa da, doçentlik başvurusu için hiçbir temel alanda tek başına BKCI (Web Of Science Book Citation Index) kapsamında kitap veya kitapta bölüm yayınlamanın zorunlu tutulmadığı, adaylara diğer ulusal/uluslararası kitap veya kitapta bölümden yayın yaparak puan alma imkanının verildiği görülmektedir.

Bu durumda, davalı idarelerce bilimsel kaliteyi arttırmak amacıyla getirilen düzenlemenin takdir yetkisi kapsamında kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak getirildiği sonucuna ulaşılmıştır.

2- "Doçentlik Başvuru Şartlarında yapılan değişiklik 2024 Ekim başvuru döneminde uygulamaya konulur." hükmüne yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istemine ilişkin yapılan incelenme:

Doçentlik Yönetmeliğinin, Doçentlik bilim/sanat alanları ve kriterleri başlıklı 3. maddesinde, Doçentlik değerlendirmesinin, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen bilim/sanat alanlarında adayın akademik yayın ve çalışmalarının incelenmesi çerçevesinde yapılacağı, Bilim/sanat alanlarındaki güncellemelerin izleyen dönemde, doçentlik kriterlerindeki güncellemelerin ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci doçentlik başvuru döneminde uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Buna göre doçentlik kriterlerinde yapılan değişikliklerin hangi tarihten itibaren uygulanacağı konusunda Doçentlik Yönetmeliğinde hüküm bulunduğu, yukarıda anılan kural gereği, dava konusu Doçentlik Başvuru Şartlarının da Mart 2024 döneminde uygulandığı anlaşılmaktadır.

Yönetmelikte öngörülen geçiş hükmüne parelel olarak getirildiği açık olan Doçentlik Başvuru Şartı üst hukuk normlarına uygun olup bu bağlamda düzenlemede geçiş hükmü bakımından bir eksiklik bulunmamaktadır.