Danıştay 8. Daire E.2023/562 K.2023/1955

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında; Danıştayın, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceleyip karara bağlayacağı hükme bağlanmıştır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma" başlıklı 53. maddesinin 1. fıkrasında, "Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak;

a) Sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevinin üstlenilmesinden; bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden veya Devlet, il, belediye, köy veya bunların denetim ve gözetimi altında bulunan kurum ve kuruluşlarca verilen, atamaya veya seçime tabi bütün memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekten,

b) Seçme ve seçilme ehliyetinden,

c) Velayet hakkından; vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan,

d) Vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasi parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmaktan,

e) Bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tabi bir meslek veya sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı veya tacir olarak icra etmekten, yoksun bırakılır.

2. fıkrasında, Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz.

3. fıkrasında ise, Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e) bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir..." hükmüne yer verilmiştir.

2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'un "Seçilme yeterliliği" başlıklı 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği hükmü yer almaktadır.

2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "Milletvekili seçilemeyecek olanlar" başlıklı 11. maddesinin, (d) fıkrasında "Kamu hizmetinden yasaklılar", (e) fıkrasında ise, "Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar.", milletvekili seçilemeyecekler arasında sayılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Meclis üyeliğinin sona ermesi" başlıklı 29. maddesinin üçüncü fıkrasında; belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verileceği kuralı yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Kayseri Büyükşehir ve. İlçe Belediyesi Meclis Üyesi olan ..'in; ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile "Kasten Yaralama" suçundan 1 yıl, 4 ay, 25 gün hapis ve infaz süresince kamu hizmetlerinden yasaklanma cezasıyla cezalandırıldığı, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun,. Bölge Adliye Mahkemesi.

Ceza Dairesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilerek anılan kararın kesinleştiği, Kayseri Valiliği'nin 24/01/2023 tarihinde Danıştay kayıtlarına giren… tarihli ve …sayılı yazısıyla, 5393 sayılı Yasa'nın 29. maddesi gereği bahse konu şahsın belediye meclis üyeliklerinden düşürülmesinin istenildiği.

Danıştay Sekizinci Dairesinin 26/01/2023 tarihli yazısıyla …'e Kayseri Valiliği'nin ilgili dilekçesinin gönderildiği ve 15 günlük savunma süresi verildiği, ilgili tarafından savunma verilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, Kayseri Büyükşehir ve … İlçe Belediye Meclisi üyesi olan …'in; kesinleşmiş hapis cezası nedeniyle 2839 sayılı Yasa'nın 11. maddesinin "Kamu hizmetinden yasaklılar" (d) ve "Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar." milletvekili seçilemezler hükmünü içeren (e) fıkrası kapsamında, seçilme yeterliliğini kaybettiği açıktır. Açıklanan nedenlerle, Kayseri Büyükşehir ve … İlçe Belediye Meclisi üyesi olan …'in, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca belediye meclis üyeliklerinden düşürülmesi isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

İstem; Kayseri Büyükşehir Belediye Meclisi ve … Belediye Meclis Üyesi olan …'in 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca belediye meclis üyeliğinden düşürülmesine ilişkindir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 29. maddesinde, belediye meclis üyeliğine seçilme yeterliğinin yitirilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verileceği kuralı yer almıştır.

2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'un "Seçilme yeterliliği" başlıklı 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, yirmibeş yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği hükmü yer almaktadır.

2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "Milletvekili seçilemeyecek olanlar" başlıklı 11. maddesinde ise; taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar ile affa uğramış olsalar bile; basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanların milletvekili seçilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Kayseri Büyükşehir Belediye Meclisi ve … Belediye Meclis Üyesi olan …'in “kasten yaralama” suçu nedeniyle … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile 1 yıl, 4 ay, 25 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı ve ayrıca infaz süresince de kamu hizmetlerinden yasaklılık (TCK 53/1-a,c,d,e) kararı verildiği, istinaf isteminin …Bölge Adliye Mahkemesi … Ceza Dairesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, "kasten" yaralama suçu nedeniyle toplam 1 yıl, 4 ay, 25 gün hapis cezasıyla mahkum olması nedeniyle seçilme yeterliliğini yitiren …'in belediye meclisi üyeliğinden düşürülmesi gerekmektedir.