Danıştay 8. Daire E.2023/5664 K.2025/4478

Dava konusu istem: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, ... Bölümü'nde doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, Akdeniz Üniversitesi Akademik Yükseltme ve Atama Kriterleri'nde yer alan yayın şartını sağlamadığı gerekçesiyle ... tarihi itibarı ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarihli ... sayılı işlemin iptali ve yoksun kalındığı öne sürülen parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi, özlük haklarının iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Akdeniz Üniversitesi Akademik Yükseltme ve Atama Kriterlerinin 2019 yılında çıkarıldığı ancak, 01/01/2022 tarihi itibarı ile yürürlüğe girdiği, davacının en son görev süresinin uzatıldığı tarih olan 10/04/2020 tarihinde davaya konu kriterin henüz yürürlükte olmadığı,

doktor öğretim üyelerinin görev süresi uzatımlarında (yeniden atanmalarında) aranan kriterlerin 01/01/2022 tarihinde yürürlüğe girmesine rağmen ... tarihinde görev süresi dolacak olan davacıdan ek kriter aranmasının hukuk devleti, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olacağı, ayrıca davacının görev süresinin uzatılmaması halinde öğretim faaliyetlerinin sekteye uğraması suretiyle kamu yararına da aykırılık oluşacağı anlaşıldığından,

davacının kriterlerde belirlenen koşulları sağlayabilmesi ve gerekli hazırlıkları yapabilmesi için süre tanınması amacıyla görev süresinin uzatılması gerektiği gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline, davacının parasal haklarının dava açma tarihi olan 25/04/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davacıya ödenmesine ve özlük haklarının verilmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kalındığı öne sürülen parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısım yönünden istinaf isteminin reddine; davacının özlük haklarının iadesine ilişkin istemi yönünden ise; özlük hakkına ilişkin talebin mahiyetinin belirli olmaması,

söz konusu talebin iptal ve tazminat davası olarak nitelendirilmesinin mümkün olmaması ve son olarak da idari yargı makamlarınca aynen ifaya veya tazmine karar verilmesinin olanaklı olmaması ve idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilememesi nedeniyle, memur mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda parasal hak talebi haricinde ayrıca yöneltilen özlük haklarının iadesi/verilmesi taleplerinin, idari yargı makamlarınca incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesi ile kararın özlük hakların iadesi yönünden davalı idarenin istinaf isteminin kabulü ile kısmen kaldırılmasına,

bu kısım açısından davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacıya yeniden atama kriterlerinin imza karşılığı bildirildiği ve duyurulduğu, davacının gerekli şartları taşımadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. Davacı tarafından ise; özlük haklarının iadesine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, en son görev süresinin uzatıldığı tarih olan 10/04/2020 tarihinde davaya konu kriterin henüz yürürlükte olmadığı, kriterin 01/01/2022 tarihinde yürürlüğe girdiği, görev süresi uzatımında söz konusu kriterin aranmasıyla, hukuki güvenlik ve kazanılmış haklara saygı ilkesinin ihlal edildiği savunulmaktadır. Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, ... Bölümü'nde doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, Akdeniz Üniversitesi Akademik Yükseltme ve Atama Kriterleri'nde yer alan yayın şartını sağlamadığı gerekçesiyle ... tarihi itibarı ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarihli ... sayılı işlemin iptali ve yoksun kalındığı öne sürülen parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi, özlük haklarının iadesi istemiyle açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı İdarenin temyiz istemi yönünden;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davacının temyiz istemi yönünden;

Yargı mercii tarafından verilen iptal kararları, dava konusu idari işlemin, tesis edildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere (makable şamil olarak) ortadan kalkmasına, hukuk aleminde hiç doğmamış sayılmasına yol açmaktadır. İptal kararı neticesinde idari işlemin tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kalktığı göz önünde bulundurulduğunda, idare tarafından iptal edilen idari işlem neticesinde meydana gelmiş sonuçları gidermekle birlikte buna bağlı her türlü hakkın ödenmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan; özlük hakkının, kamu personelinin, mali haklarının yanı sıra bulunduğu statüden kaynaklanan tüm haklarını (sosyal hak, derece, terfi, intibak vb.) kapsayan bir kavram olduğu; bu bağlamda idare tarafından tesis edilen işlem neticesinde işlemin iptaline karar verilmesi üzerine işlem nedeniyle ortaya çıkan mali haklardan bağımsız değerlendirilemeyecek bir hak olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda; doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının Akademik Yükseltme ve Atama Kriterlerinde yer alan yayın şartını sağlayamadığından ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin iptali ile birlikte işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının ödenmesine karar verilmekle birlikte, özlük haklarının parasal haktan ayrı değerlendirilemeyeceği açık olduğundan, temyize konu Bölge İdare Mahkemesinin davacının özlük haklarının iadesine ilişkin kısmı yönünden davanın incelenmeksizin reddine dair kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, davacının özlük haklarının iadesine ilişkin kısmına yönelik Bölge İdare Mahkemesince yeninden karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararın bu kısmının bozulması gerekmektedir.