Danıştay 8. Daire E.2023/5827 K.2024/5620

Dava konusu istem: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı doktora programında öğrenci olan davacı tarafından, hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca 'Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve...... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; mevzuat hükümleri ile koruma altına alınan eğitim ve öğretim hakkının kapsamının sınırlarının kanunla belirlenebileceğinin Anayasanın amir hükmü ile açıkça belirtildiği, ayrıca 2547 sayılı Kanunda yükseköğretim kurumlarınca giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla yürütüleceğinin hüküm altına alındığı,

yukarıda yer verilen 2547 sayılı Yasanın 54/a maddesi irdelendiğinde, disiplin cezası verilecek öğrencilerin, yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden,

yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrenciler olarak belirtildiği görülmekte olup, 'Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek' şeklindeki fiile yönelik herhangi bir disiplin cezasının kanunda öngörülmediği, bu durumda;

söz konusu 2547 sayılı Kanun maddesinin uygulanmasına ilişkin olarak düzenlenen Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin, dayanağı Kanuna uygun yorumlanması gerektiği gözetildiğinde, her ne kadar dava konusu işlemin dayanağı olan anılan Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde 'Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek' fiili Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçu olarak sayılmış ise de,

anılan fiilin 2547 sayılı Kanunun 54. maddesinin (a) bendinde disiplin suçu olarak belirtilmediği, dolayısıyla kanunda sayılmayan herhangi bir fiil için yönetmelik hükümleri ile eğitim ve öğrenim hakkından mahrum bırakacak nitelikte yaptırım veya ceza uygulanabilmesine hukuken imkân bulunmadığı, aksi düşüncenin suç ve cezalarda kanunilik ilkesine aykırılık teşkil edeceği dikkate alındığında, davacının 'Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma' suçundan dolayı 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı 'mahkumiyet' kararının 24.11.2021 tarihinde kesinleştiği gerekçesiyle 'Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma' cezası ile cezalandırılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince. Anayasanın 'Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi' başlıklı 42. maddesinde; kimsenin, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı, öğrenim hakkının kapsamının kanunla tespit edileceği ve düzenleneceği, bu faaliyetlerin her ne suretle olursa olsun engellenemeyeceği hükmüne yer verildiği,

öğrenciler için uygulanacak disiplin kuralları içerisinde ağır disiplinsizlik eylemleri için eğitim veya öğretim kurumlarından öğrencilerin çıkarılmasını öngören düzenlemeler getirilebilirse de, eğitim ve öğretim kurumlarınca öğrenciler için eğitim ve öğretim faaliyetleri süresince uygulanacak disiplin kurallarını düzenleyen Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin disiplin cezası verilmesini gerektiren eylemlerin öğrencilik statüsü devam ederken işlenmesi halinde uygulanabileceği açık olup, öğrenciliğe giriş tarihinden öncesine ait eylemlerin, Yönetmelik kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, uyuşmazlıkta;

her ne kadar davacı hakkında dava konusu işlem tarihi itibarıyla Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunmakta ise de;

mahkumiyet hükmüne konu fiilin davacının öğrencilik statüsüne geçişinden önce işlendiği hususu değerlendirildiğinde, Yükseköğretim kurumu öğrencilerine, bu statülerinin devam ettiği süreçte işledikleri disipline aykırı fiillerine uygulanacak disiplin kurallarını düzenleyen Yönetmeliğin anılan hükmünün davacıya uygulanmasına hukuken olanak bulunmadığı, bu durumda, öğrenciliğe giriş tarihinden önce işlenen suç için hakkında mahkumiyet kararı bulunduğu gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından Mahkeme kararının da sonucu itibarıyla yerinde görüldüğü,

davalı idare vekilince istinaf başvurusuna konu edilen karar, usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, 2577 sayılı Yasanın 45/3. maddesi uyarınca başvurunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalında doktora programına 17.09.2021 tarihinde kayıt yaptırdığı, hakkında 'Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma Suçundan' ... Ağır Ceza Mahkemesi'nce 7 yıl 6 ay hapis cezası verildiğinin ve mahkumiyet kararının ... tarihinde kesinleştiğinin anlaşıldığı, disiplin soruşturması sonucu Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca 'Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma' cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- 18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 9. maddesinde "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" yükseköğretim kurumundan çıkarılmayı gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, herhangi bir öğrencinin, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek fiillerini işlediğinin Mahkeme kararıyla ortaya konulması ve söz konusu kararın kesinleşmesi durumunda yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılabileceği açıktır.

Davacının 17.09.2021 tarihinde Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalında doktora programına kayıt yaptırdığı, dolayısıyla bu tarihte öğrenci statüsünü elde ettiği, 'Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma' suçundan dolayı 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:... sayılı 'mahkumiyet' kararının 24.11.2021 tarihinde kesinleştiği gerekçesiyle başlatılan soruşturma sonucunda Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesi uyarınca davacının Yükseköğretim Kurumu'ndan çıkarılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda bahsi geçen açıklamalar ve mevzuat hükümleri göz önüne alındığında, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkumiyetine hükmedilen davacının bahsi geçen hükmün kesinleştiği tarih itibariyle öğrenci olduğu ve bu nedenle de dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, temyiz istemine konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.