Danıştay 8. Daire E.2023/5941 K.2023/4846

Davanın konusu

Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli, ... sayılı "Ortaöğretim Kurumları Haftalık Ders Çizelgeleri"; ... sayılı "Özel Program Uygulayan Fen Lisesi Haftalık Ders Çizelgesi"; ... sayılı "Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri Çerçeve Öğretim Programları ve Haftalık Ders Çizelgeleri"; ... sayılı "Güzel Sanatlar Liseleri Haftalık Ders Çizelgeleri";... sayılı "Spor Liseleri Haftalık Ders Çizelgesi", ... sayılı "İlköğretim Kurumları (İlkokul ve Ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi" kararının iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra, ilk inceleme konularının belirlendiği, 14. maddenin 3/c bendinde dilekçenin ehliyet yönünden de inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise, bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan ve iptal davasının sübjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali", içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Menfaatin kişisel olması idari işlemin mutlaka davacı hakkında tesis edilmiş olması sonucunu doğurmamaktadır. Sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları davacının gerçek kişi, tüzel kişi, belde sakini olması gibi hususlar dikkate alınmak suretiyle ve her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliği de göz önünde tutularak belirlenmektedir.

Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı kamu kurumu niteliğindeki bir meslek kuruluşudur.

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının genel nitelikteki düzenleyici işlemlere karşı, kural olarak, kuruluş yasalarında gösterilen amaçları doğrultusunda dava açma ehliyeti bulunmaktadır. Nitekim, konuyla ilgili yasal düzenlemelerde de, bu kuruluşların amaçları dışında faaliyette bulunamayacakları açık bir biçimde yer almıştır.

Diğer taraftan, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 4667 sayılı Kanun ile değişik 76. maddesinde, baroların, avukatlık mesleğini geliştirmek, meslek mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni sağlamak; meslek düzenini, ahlâkını, saygınlığını, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak, avukatların ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tüm çalışmaları yürüten, tüzel kişiliği bulunan, çalışmalarını demokratik ilkelere göre sürdüren kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olarak tanımlandığı; baro yönetim kurulunun görevlerinin sayıldığı 95. maddesinin 21. bendinde ise, yönetim kurulunun, hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunmak, korumak ve bu kavramlara işlerlik kazandırmakla görevli olduğu belirtilmiştir.

Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın dava konusu "Ortaöğretim Kurumları Haftalık Ders Çizelgeleri". "Özel Program Uygulayan Fen Lisesi Haftalık Ders Çizelgesi". "Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri Çerçeve Öğretim Programları ve Haftalık Ders Çizelgeleri". "Güzel Sanatlar Liseleri Haftalık Ders Çizelgeleri".

"Spor Liseleri Haftalık Ders Çizelgesi", "İlköğretim Kurumları (İlkokul ve Ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi" kararlarının, avukatlık mesleği ile ilgili herhangi bir düzenleme getirmediği, 1136 sayılı Kanun'un 76. ve 95. maddelerinde barolara verilen "hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunmak, korumak ve bu kavramlara işlerlik kazandırmak" görevinin ise barolara avukatlık mesleği ile ilgili meşru, güncel ve kişisel olmayan konularda tek başına dava açma imkanı vermediği görülmektedir.

Nitekim Danıştay İdarî Dava Daireleri Kurulunun 30/09/2019 tarih ve E:2019/1023, K:2019/3979 sayılı kararı da bu yöndedir. Bu durumda, davacı ... No'lu Barosu Başkanlığı'nın, dava konusu kararlar ile arasında güncel, kişisel ve meşru bir menfaat ilişkisinin bulunduğunun kabulüne olanak bulunmadığından, davanın ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.