Danıştay 8. Daire E.2023/599 K.2025/4858

2- ...Tur. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. VEKİLLERİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ... adına 9.125,00-TL tutarında trafik idari para cezası uygulanmasına yönelik aynı gün ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden "çalışma izni/ruhsatı almadan" söz konusu araç ile belediye sınırları dâhilinde ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığının Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne bağlı ekiplerce yapılan denetim sonucunda usulüne uygun olarak düzenlenmiş denetim tutanağı ile tespit edildiği ve bu tutanağın araç sürücüsü tarafından da imzalandığının görüldüğü,

bu durumda, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tutanakla sabit olduğundan, söz konusu aracın Ek 2/3-a maddesi kapsamında 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ve araç sürücüsü adına idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, dava konusu işlemlerin hukuk ve usule aykırı olduğu, temyize konu edilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden davacıların yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul Valiliği emniyet birimlerince 17/01/2022 tarihinde davacı şirkete ait ... plakalı araçta yapılan denetim neticesinde; belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın, yabancı uyruklu yolcunun Sirkeci'den alınarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde acenteye ödenen ücret karşılığı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle,

söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin olarak... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacı ... adına 9.125,00-TL tutarında trafik idari para cezası uygulanmasına yönelik aynı gün ve ... sayılı işlemin tesis edildiği, davacı şirket tarafından denetim yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği 17/01/2022 tarihinde turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin alındığı, davacılar tarafından söz konusu işlemlerin iptal edilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden.

İdare Mahkemesince "uyuşmazlık konusu olayda, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden "çalışma izni/ruhsatı almadan" söz konusu araç ile belediye sınırları dâhilinde ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığının Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne bağlı ekiplerce yapılan denetim sonucunda usulüne uygun olarak düzenlenmiş denetim tutanağı ile tespit edildiği ve bu tutanağın araç sürücüsü tarafından da imzalandığının görüldüğü,

bu durumda, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tutanakla sabit olduğundan, söz konusu aracın Ek 2/3-a maddesi kapsamında 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ve araç sürücüsü adına idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine" ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da;

denetimin yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla, İstanbul Büyükşehir Belediyesince düzenlenmiş 17/01/2022 onay tarihli ve 17/01/2023 tarihine kadar geçerliliği bulunan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin bulunduğu, uyuşmazlık konusu araç tescil belgesinde de kullanım amacının ticari yolcu taşımacılığı olduğu, dava konusu işlemlere esas alınan tutanak, dosyada mevcut D2 Sefer Belgesi ile turizm izin belgelerinden, davacılar tarafından turizm yolcu taşımacılığı yapıldığının açık olduğu görülmüştür.

Bu durumda, davalı idare emniyet birimlerince 17/01/2022 tarihinde yapılan denetim neticesinde, ilgili belediyece düzenlenen turizm yolcu taşımacılığı izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun ücret karşılığı taşındığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemler tesis edilmiş ise de; denetimin yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesince düzenlenmiş aynı günlü ve 17/01/2023 tarihine kadar geçerliliği bulunan turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin temin edildiği, uyuşmazlık konusu araç tescil belgesinde de kullanım amacının ticari yolcu taşımacılığı olduğu,

dava konusu işlemlere esas alınan tutanak, D2 Sefer Belgesi ve anılan izin belgesine göre; uyuşmazlık konusu olayda davacılar tarafından eksik olan izin belgesi aynı gün tamamlanarak turizm yolcu taşımacılığı yapıldığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.