Danıştay 8. Daire E.2023/6494 K.2023/8114

Dava konusu istem: Çanakkale ili, Lapseki ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ... km. No:... adresinde bulunan iş yerinin sahibi olan davacı şirket tarafından; işyerinin market kısmına ait 23.01.2015 tarihli sıhhi müessese iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine, 12.01.2017 tarihinde iş yerinin karayoluna geçişinin kapatılacağına ve mescit olarak ayrılan bölümün mühürleneceğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Lapseki Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali ile marketin kapalı kaldığı sürede uğranıldığı ileri sürülen 30.000,00-TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirketin ... tarih ve ... kayıt nolu dilekçesinde başvuru yapılan taşınmazın ... ada, ... parsel olduğunun belirtildiği, yine davacı şirket tarafından 23.01.2015 tarihinde düzenlenerek davalı idareye verilen matbu sıhhi işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru formunda başvuruya konu taşınmazın ... ada, ... parsel olduğunun yazıldığı, davalı idarece düzenlenen ve dava konusu işlemle iptal edilen ... tarih ve ... sayılı sıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının da davacı şirket adına ve talebe konu ... parsele yönelik olduğu,

... parsel sayılı taşınmaz için market işletmeciliği yönünden başvuru yapıldığı esnada ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların farklı şirketlere ait olduğu, dolayısıyla idarece sehven ruhsat verilmesine gerekçe olacak bir hususun da bulunmadığı, bu nedenle ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda market işletmeciliği için verilen işyeri ruhsatın hukuken geçerli olduğu, kaldı ki idarece ruhsat verilen işletmenin yerinde incelenmesi ve kontrollerinin yapılması gerektiği; öte yandan, Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan uygunluk değerlendirmesinin yalnızca LPG istasyonuna yönelik olduğu,

diğer tesisler için 20 metre şartı arandığı dikkate alındığında Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü değerlendirmesinin ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatı bulunan market işletmesini kapsayıcı niteliğinin olmadığı, bu nedenle dava konusu işlemin sebebini ortaya koyamayan davalı idarenin, takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek hukuka uygun şekilde kullandığını kabule olanak bulunmadığı anlaşıldığından,

market faaliyeti için verilen ... tarih ve ... sayılı sıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi ile market olarak işletilen kısmın karayoluna giriş çıkışının engellenmesi ve ilgili kısmın mühürlenmesi yönünde tesis olunan işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemin iptaline;

davacının, marketin kapalı kaldığı sürede uğranıldığı iddia olunan 30.000,00-TL maddi zararının yasal faiziyle tazminine karar verilmesi istemine gelince, dava konusu işlem nedeniyle işyeri ruhsatına konu marketin kapalı kalmasında davalı idarenin sorumluluğu bulunduğu sonucuna varılmakla birlikte, Mahkemenin 12/01/2018 tarihli ara kararıyla davacıdan, davaya konu marketin 2016 yılı vergi levhası, 2016 yılının aylık bazda net kazanç bilgileri ve 2016 yılı muhasabe kayıtları ile marketin 30.000,00-TL zarar uğradığını kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin dava dosyasına sunulmasının istenildiği,

bu karar üzerine davacı tarafından merkezi İstanbul olan davacı şirkete ait tüm faaliyetlerini içerir şekilde dosyaya belge sunulduğu ve market işletmesi yıllık cirosunun 1.419.375,00-TL olduğu, bu cironun %15 kârının 212.000,00-TL, aylık kazancının ise 17.742,00-TL olduğunun belirtildiği, dosyaya sunulan belgelerden ise, şirketin 2016 yılı kurumlar vergisinin matrahsız olduğu, Lapsekide bulunan benzin istasyonu dışında Gebze'de de benzin istasyonunun bulunduğu ve bilançoda belirtilen market satışlarına yönelik işlemlerin Gebze'de yer alan market satışlarına ilişkin olduğu,

Lapseki'de bulunan dava konusu markete ilişkin ise herhangi bir gelir-gider kaydının bulunmadığı 2016 yılının ise matrahsız olduğu hususlarının anlaşıldığı; dolayısıyla davacının marketin kapalı kaldığı süreçte uğradığını ileri sürdüğü maddi zararını kanıtlayıcı başkaca herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı ve maddi zararın davacı tarafından ispat edilemediği görüldüğünden, davacının maddi zararının tazmini isteminin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; marketin gelir durumunun Mahkemece yaptırılacak olan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan rapora istinaden tespit edilmesi gerekirken, eksik inceleme neticesinde tazminat istemi yönünden verilen davanın reddine ilişkin kısmın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava; Çanakkale ili, Lapseki ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ... km. No:... adresinde bulunan iş yerinin sahibi olan davacı şirket tarafından, işyerinin market kısmına ait 23.01.2015 tarihli sıhhi müessese iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine, 12.01.2017 tarihinde iş yerinin karayoluna geçişinin kapatılacağına ve mescit olarak ayrılan bölümün mühürleneceğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Lapseki Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali ile marketin kapalı kaldığı sürede uğranıldığı ileri sürülen 30.000,00-TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Bakılan uyuşmazlıkta.

İdare Mahkemesinin 12/01/2018 tarihli ara kararıyla davacıdan, davaya konu marketin 2016 yılı vergi levhası, 2016 yılının aylık bazda net kazanç bilgileri ve 2016 yılı muhasabe kayıtları ile marketin 30.000,00-TL zarar uğradığını kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin dava dosyasına sunulmasının istenildiği, bu karar üzerine merkezi İstanbul olan davacı şirket tarafından tüm faaliyetlerini içeren belgelerin dosyaya sunulduğu ve market işletmesi yıllık cirosunun 1.419.375,00-TL olduğu, bu cironun %15 kârının 212.000,00-TL, aylık kazancının ise 17.742,00-TL olduğunun belirtilmesi üzerine.

Mahkemece, dosyaya sunulan belgelerden, davacı şirketin 2016 yılı kurumlar vergisinin matrahsız olduğu, Lapsekide bulunan benzin istasyonu dışında Gebze'de de benzin istasyonunun bulunduğu ve bilançoda belirtilen market satışlarına yönelik işlemlerin Gebze'de yer alan market satışlarına ilişkin olduğu, Lapseki'de bulunan davaya konu markete ilişkin ise herhangi bir gelir-gider kaydının bulunmadığı,

dolayısıyla davacının marketin kapalı kaldığı süreçte uğradığını ileri sürdüğü maddi zararını kanıtlayıcı herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı ve maddi zararın davacı tarafından ispat edilemediği görüldüğünden, davacının maddi zararının tazmini isteminin reddine, temyize konu edilmeyen ... tarih ve ... sayılı Lapseki Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işlemi yönünden ise dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı şirketin maddi tazminat istemi yönünden; her ne kadar İdare Mahkemesince davacıya ara kararı yapılarak, uğranıldığı ileri sürülen zararı kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ise de, davacı şirket tarafından tüm faaliyetlerini kapsayan belgelerin dosyaya sunulduğu görülmekte olup.

Mahkemece yeniden ara kararı yapılmak suretiyle sadece Lapseki'de bulunan davaya konu markete ilişkin gelir-gider kayıtlarının gönderilmesinin istenilmesi ve bunun neticesinde zararın tespit edilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, zararın sebep unsurunu ve dayanağını oluşturan marketin kapatılmasına yönelik işlemin kesinleşmiş yargı kararıyla iptaline karar verilmesine rağmen, uğranılan zararı kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin davacı tarafından sunulmadığı gerekçesiyle, anılan işlemden kaynaklanan maddi zararın tazmini isteminin reddine ilişkin Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, maddi tazminat isteminin reddine dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, bu kısım yönünden bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.