Danıştay 8. Daire E.2023/6594 K.2024/812

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında; Danıştayın, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceleyip, karara bağlayacağı hükme bağlanmıştır..

5393 sayılı Belediye Kanununun "Meclis üyeliğinin sona ermesi" başlıklı 29/3. maddesinde,

''Belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verilir." hükmü getirilmiştir.

2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'un, "Seçilme yeterliliği" başlığını taşıyan 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği kurala bağlanmıştır.

2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun, "Milletvekili seçilemeyecek olanlar " başlığını taşıyan 11. maddesinin e) fıkrasında; '' taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar olarak belirlenmiştir.

Anılan Kanun hükmü uyarınca seçimle göreve gelen kişilerin seçilme yeterliliğinin kaybından söz edilebilmesi için taksirli suçlar dışındaki suçlardan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle mahkum olma koşulunun gerçekleşmiş olması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, Tekrdağ İli, Hayrabolu İlçesi, Belediye Meclis Üyesi ...'un ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, silahla tehdit suçundan 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesinin incelemesinden geçerek ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı ilamı ile cezanın 2 yıl 4 ay 3 gün hapis cezası olarak düzeltilip onanarak bu tarihte kesinleştiği, bunun üzerine Tekirdağ Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, 5393 sayılı Kanunun 29. maddesi uyarınca ...'un meclisi üyeliğinin düşürülmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıya aktarılan Kanun hükümleri incelendiğinde, taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkum olanların, meclisi üyesi olarak seçilmesine imkan bulunmadığı, ...'un ise 2 yıl 4 ay 3 gün hapis cezasıyla cezalandırılması nedeniyle Kanunen aranan seçilme yeterliğini kaybettiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, ...'un seçilme yeterliğini kaybetmesi nedeniyle meclisi üyeliğinden düşürülmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

İstem; Tekirdağ İli, Hayrabolu İlçesi, Belediye Meclis Üyesi ...'un seçilme yeterliğini yitirdiğinden bahisle 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca Belediye Meclis üyeliğinden düşürülmesine ilişkin karar verilmesine ilişkindir.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Meclis Üyeliğinin Sona Ermesi" başlıklı 29. maddesinin üçüncü fıkrasında; belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verileceği kuralı yer almıştır.

2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun "Seçilme Yeterliliği" başlıklı 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği hükmü yer almaktadır.

2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "Milletvekili Seçilemeyecek Olanlar" başlıklı 11. maddesinde; "Aşağıda yazılı olanlar milletvekili seçilemezler

a) İlkokul mezunu olmayanlar,

b) Kısıtlılar,

c) Askerlikle ilişiği olanlar,

d) Kamu hizmetinden yasaklılar,

e) Taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar

f) Affa uğramış olsalar bile;

1. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,

2. Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının, birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahkum olanlar,

3. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,

4. Türk Ceza Kanununun 536'ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle aynı Kanunun 537 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olanlar." hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Tekirdağ İli, Hayrabolu İlçesi, Belediye Meclis Üyesi ...'un ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, silahla tehdit suçunu işlediği sabit görülerek 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, anılan kararın istinaf incelemesi sonucu ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile hükmedilen cezanın 2 yıl 4 ay 3 gün hapis cezası olarak düzeltilmesi suretiyle istinaf başvurusunun kesin olarak reddedildiği görülmektedir.

Yukarıda aktarılan Kanun hükümlerine göre, taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanların, belediye meclisi üyesi olarak seçilmesine imkân bulunmadığı, ... 'un ise 2 yıl 4 ay 3 gün hapis cezasıyla cezalandırılması nedeniyle Kanunen aranan seçilme yeterliğini kaybettiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ...'un seçilme yeterliğini kaybetmesi nedeniyle belediye meclisi üyeliğinin düşürülmesi gerekmektedir.