Danıştay 8. Daire E.2023/6646 K.2023/7256

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Manisa merkez ve ilçelerinde Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın yetki ve sorumluluğunda bulunan yol, cadde, bulvar ve meydanlarda kent estetiğine uygun şekilde yapılacak düzenlemeleri içeren … tarihli ve … sayılı Manisa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu encümen kararının 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14. maddesi yönünden davanın reddine, 15. maddesi yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararla istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı tarafından; anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarihli ve E:…, K:…, T:… sayılı kararıyla davanın konusunun, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayılan konular arasında yer almadığı ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyiz kanun yolu kapalı olarak verilen kararın hukuk güvenliğini ihlal ettiği ve içtihat birliği oluşmasını engellediği, kamu yararı bulunmayan dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında bölge idare mahkemelerince verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmış, aynı Kanun'un "Temyiz Dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında "...Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, Manisa Büyükşehir Belediye Encümeni'nin … tarihli ve … sayılı kararının revize edilmesine ilişkin … tarihli ve … sayılı kararından kaynaklanmakta olup bu kararın; "...Manisa ilimiz merkez ve ilçelerinde Büyükşehir Belediyemiz yetki ve sorumluluğunda bulunan tüm yol, cadde, bulvar ve meydanlarda.

1.Reklam dubası, yelken bayrak vb. reklam unsurlarının bulundurulmaması, 2. İşletmelere ait motosiklet vb. servis araçlarının kaldırım üzerinde parklanma yapmamaları, 3. Seyyar satıcıya müsaade edilmemesi, 4. İşletmelerin işyerlerinin kendi cephesinde bulunan duvar veya saçağından aşağı ürünlerini sarkıtmaması; askı, manken üzeri vb. şekilde teşhir etmemesi veya satış yapmaması, 5. Tüm işyerlerinin bina projesine uygun şekilde kapı, pencere ve doğrama aksamlarının takılı olması, çerçeve ve camsız satış yapmaması, 6. Belediyemiz sorumluluğunda olan yeşil alanlara işgaliye verilmemesi,

7. Cadde, sokak ve bulvarlarda bulunan kaldırımlar üzerinde klima motoru bulunmaması, 8. Cadde, sokak ve bulvarlarda bulunan kaldırımlar üzerinde engelli rampası ve basamak şeklinde imal edilmiş çıkıntılar bulunmayacaktır; bu tarz rampa ve basamakların işletmenin imar sınırı içerisinde olması,

9. Şehzadeler ve Yunusemre İlçelerinde Manisa Büyükşehir Belediyemizin sorumlu olduğu Seyfettinbey Caddesi, Mustafa Kemal Paşa Caddesi, 8 Eylül (Doğu) Caddesi, İzmir Caddesi, Küçük İzmir Caddesi, Cumhuriyet Caddesi, Mimar Sinan Bulvarı, Kenzi Caddesi, Kumludere Caddesi (Kırmızı Köprü-8 Eylül Caddesi arası), Avni Gemicioğlu Caddesi, İbrahim Gökçen Bulvarında sıfır işgal uygulanmasına;

bu caddeler dışında kalan Kumludere Caddesi (8 Eylül Caddesi-Avni Gemicioğlu Caddesi arası) ile Manisa Büyükşehir Belediye Meclisinin almış olduğu konusu "ilçe sınırları içerisinde bulunan Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğunda olacak olan yol, cadde, bulvar ve meydanlar" olan … tarih ve … sayılı kararında ve … tarih … sayılı konusu "Büyükşehir Belediye sorumluluk alanı" olan kararlarında belirlenmiş olan sokak, cadde, bulvarlarda, 2017 yılından sonra Meclis Kararı ile ilçe belediyelerine devredilen sokak, cadde, bulvar ve meydanlar dışındaki Büyükşehir Belediye Başkanlığımız yetki ve sorumluluğunda bulunan yol,

cadde ve bulvarlarda 60 cm işgaliye izni verilmesi, 10. 60 cm işgaliye mesafesi verilen alanlarda ürün teşhirleri idarenin uygun gördüğü raf sistemine göre yapılması, 11. Cadde, sokak ve bulvarlarda bulunan kaldırımlar üzerinde işletmelere ait sabit veya ayaklı sundurma, tente, branda vb. örtüler bulunmayacaktır; sadece 60 cm işgaliye mesafesi verilen işletmeler, idarenin belirleyeceği 150 cm mesafeyi aşmayacak ve ayakları kaldırım üzerinde olmayacak şekilde açılır kapanır tek tip bordo renkli branda kullanabilmesi,

12. Beton (parke taşı vb.) alanlara işgaliye verilmesi hususunda kararların İşgaliye Tespit ve Takdir Komisyonu tarafından alınması, 13. Cadde, sokak ve kaldırım üzerinde sabit veya ayaklı reklam unsuru bulunmaması, 14. İşgaliye mesafesi 60 cm verilen cadde, sokak ve bulvarlarda kaldırım genişliği 250 cm'den az olan alanlarda sıfır işgal uygulanması, kaldırım genişliği 250 cm'den fazla olan yerlerde işgaliye bedelini ödemesi şartıyla 60 cm işgaliye kullanabilmesi,

15. Sıfır işgal uygulanan alanlardaki yiyecek içecek sunumu yapan (kafeterya, restoran, kahvehane vb.) işletmeler yaz mevsiminde işgaliye bedelini ödemesi şartıyla saat 18:00'dan sonra kahvehanelerin bir sıra tabure; kafeterya, restoran vb. işyerlerinin ise bir masa işgaliye alanı kullanabilir" yönünde olduğu görülmektedir.

Bu haliyle; dava konusu encümen kararının, aynı durumda olan idare edilenler için bağlayıcı ve uyulması zorunlu olan genel ve soyut kurallar içerdiği görülmekle düzenleyici işlem niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda; … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararına karşı temyiz kanun yolu açık olduğundan anılan Mahkemece verilen davacının temyiz isteminin reddine ilişkin kararda hukuki isabet görülmemiştir.