Danıştay 8. Daire E.2023/6677 K.2024/131

Davacı … vekili Av. … tarafından, Giresun Barosuna kayıtlı Avukatlar …, … ve Giresun Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Avukatlar …, …, …, …, …, …, … ve … hakkında soruşturma izni verilmemesine dair 24.06.2022 tarihli Adalet Bakanlığı Olur'unun iptali istemiyle Adalet Bakanlığı'na karşı açılan davada; davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istemiyle davacı tarafından yapılan 26.04.2023 tarihli başvuru, incelenme aşamasında iken ... tarihli dilekçe ile bu defa ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Başkanı ve yedi üyesinin reddi isteminde bulunulması üzerine söz konusu talep hakkında karar verilmek üzere Dairemize gönderilen dosyada gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Mahkemelerde çekinme ve ret" başlıklı 57. maddesinde;

"1. Tek hakimle görülen davalarda hakimin reddi istemi, reddedilen hakimin katılmadığı idare veya vergi mahkemesince incelenir.

2. İtiraz üzerine veya doğrudan davaya bakmakta olan bölge idare mahkemesi ile idare ve vergi mahkemesi başkan ve üyelerinin reddi istemi, reddedilen başkan ve üyenin katılmadığı bölge, idare ve vergi mahkemesince incelenir.

3. İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istem Danıştayca incelenir.

4. Danıştayca ve bu mahkemelerce ret istemleri yerinde görülürse işin esası hakkında da karar verilir.

5. Davaya bakmaktan çekinme halinde diğer bir hakimin görevlendirilmesi ile mahkemenin noksan üyesinin tamamlanması veya görevli mahkemenin belirlenmesinde yukarıdaki hükümler uygulanır." hükmünü içermektedir.

2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusu da yer almaktadır.

6100 sayılı Kanun'un 36. maddesinde, "Hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hali" hakimin reddi sebebi olarak kabul edilirken; maddenin (a) bendinde, "Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması."; (b) bendinde, "Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması."; (c) bendinde, "Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması."; (ç) bendinde, "Davanın, dördüncü derece de dahil yansoy hısımlarına ait olması.";

(d) bendinde ise, "Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hallerinde hakimin reddi sebebinin var olduğunun kabul edileceği kurala bağlanmış olup; aynı Kanun'un "Ret usulü" başlıklı 38. maddesinde de; "(1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir.

Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez. (2) Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir. (3) Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir.

(4) Ret talebi geri alınamaz..." hükmüne yer verilmiştir.

Reddedilen Bölge İdare Mahkemesi başkan ve üye sayısı birden fazla olduğu için istemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 57. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Dairemizce incelenmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta; ... tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile davacı tarafından;

a- Giresun Barosuna kayıtlı Avukat E.Ş. hakkında soruşturma izni verilmemesine ilişkin Adalet Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … esas sayılı dosyasında istinaf başvurusunun kesin olarak reddine karar verilmesi üzerine kararda imzası bulunan üyeler ve başkanvekili hakkında HSK'ya şikayette bulunulduğu, aynı zamanda Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin … esasına kayıtlı dosyasında hakimin hukuki sorumluluğundan kaynaklanan tazminat davası açıldığı, davanın 05.07.2021 tarihinde ilgili hakimlere ihbar edildiği,

b- Bucak Sosyal Hizmet Merkezinde sosyal çalışmacı olarak görev yapan S.K. ile aynı merkezde görevli Sosyal Hizmet Uzmanı G.Ö. hakkında, hazırladıkları inceleme ve bilirkişi raporları nedeniyle davacı tarafından yapılan şikayet sonucu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 4483 sayılı Kanun uyarınca ilgili personel hakkında işlem yapılmasına gerek olmadığına ilişkin 07.01.2020 tarih ve E... sayılı işleme karşı yapılan itirazın.

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... esasına kayıtlı dosyada 20.01.2020 tarihli karar ile reddedilmesi üzerine kararda imzası bulunan üyeler ve başkanvekili hakkında HSK'ya şikayet dilekçesi verildiği ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/113 esasına kayıtlı dosyasında hakimin hukuki sorumluluğundan kaynaklanan tazminat davası açıldığı, davanın 17.03.2022 tarihinde ilgili hakimlere ihbar edildiği,

c- Davacının şikayeti üzerine Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde görevli S.K.T ve Y.B.P. hakkında 4483 sayılı Kanun kapsamında soruşturma izni verilmemesine/genel hükümlere göre işlem tesis edilmesine ilişkin ... Valiliğinin … tarih ve … sayılı işlemine karşı yapılan itiraz üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … esasına kayıtlı dosyada 07.06.2021 tarihli karar ile itirazın reddedildiği,

d- Davacının oğlunun 2015-2016 eğitim öğretim yılı için sınıf tekrarı yapmasına ilişkin kararın iptali istemiyle açılan davada, istinaf başvurusunun kesin olarak reddi üzerine yapılan temyiz başvurusunun incelenmeksizin reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:…, Temyiz No:… sayılı kararına katılan üyeler ve başkan hakkında Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin … esasına kayıtlı dosyasında hakimin hukuki sorumluluğundan kaynaklanan tazminat davası açıldığı, davanın ilgili hakimlere 24.03.2022 tarihinde ihbar edildiği,

e- ... Barosuna kayıtlı Avukat E.D. hakkında yapılan şikayet üzerine soruşturma izni verilmemesine ilişkin Adalet Bakanlığı işlemine karşı açılan davada,. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin … esasına kayıtlı dosyasında 15.06.2023 tarihli istinaf başvurusunun kesin olarak reddine dair karar verilmesi üzerine karara katılan başkan ve üyeler hakkında Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2023/93 esasına kayıtlı dosyasında hakimin hukuki sorumluluğundan kaynaklanan tazminat davası açıldığı belirtilmek suretiyle ...

Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi Başkanı ve yedi üyesinin yargılama görevlerini yerine getirmedikleri ve tarafsızlıklarından şüphe duyulduğu, bu sebeple Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 36. maddesinin (d) bendi uyarınca aralarında husumet meydana geldiği ileri sürülerek hakimin reddi talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.