Danıştay 8. Daire E.2023/6997 K.2025/4329

Dava konusu istem: Kırklareli ili Merkez ilçesi sınırlarında bulunan İR:... sayılı saha için 2020 ve 2021 yıllarına ait bedel güncelleme tutanağında belirtilen KDV bedeline ilişkin toplam 49.056,76.-TL tutarın ödenmesinin istenilmesine dair Kırklareli Orman İşletme Müdürlüğü Balkan Orman İşletme Şefliği'nin ... tarih ve ... sayılı, .. tarih ve ... ve ... tarih ve ... sayılı işlemi ile işlemin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile ihtirazı kayıtla 05/04/2022 tarihinde ödenen 51,094,93 TL'nin yasal faiziyle ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin Rn:... sayılı maden sahası için verilen orman izni süresinin 08/01/2019 tarihinde sona erdiği, davacı şirket tarafından davalı idare nezdinde süre uzatım talebinde bulunulduğu, talebinin henüz değerlendirme aşamasında olduğu, uyuşmazlığın süre uzatım talebi değerlendirme aşamasında olan davacı şirketten alınacak olan arazi izin bedellerinin, önceki yıl ödenen arazi izin bedeline BAK oranı uygulanarak mı, yoksa cari yıl izin bedeli üzerinden güncellenerek hesaplanacak tutar üzerinden mi ödenmesi gerektiği hususundan kaynaklandığı,

Orman Kanununun 16'ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 1. fıkrasında süre uzatım talebinin Bakanlıkça uygun görülmesi durumunda arazi izin bedelinin güncelleneceğinin düzenlendiği, ancak davacı şirketin süre uzatım talebinin henüz sonuçlanmadığı, bu durumun ise aynı maddenin 3. fıkrasında düzenlendiği, anılan hüküm uyarınca ise, tanınan süre içerisinde taleplerin sonuçlandırılmaması durumunda, talep neticelendirilinceye kadar iznin devam edeceğinin düzenlendiği,

bu durumda davacı şirketin izninin devam ettiğinin kabulü gerektiği, bu nedenle de davacı şirketten alınacak olan arazi izin bedellerinin önceki yıl ödenen arazi izin bedellerine BAK oranı uygulanarak hesaplanması gerektiği kanaatine varıldığından, cari yıl izin bedeli güncellenerek hesaplanan 2020 ve 2021 yıllarına ait bedel güncelleme tutanağında belirtilen arazi izin bedellerine ilişkin fark bedeli, gecikme zammının Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hukuka aykırı olduğuna karar verildiğinden,

hukuka aykırı olduğu tespit edilen fark bedeli ve gecikme zammı üzerinden hesaplanan KDV'ye ilişkin toplam 49.056,76.-TL'lik tutarın ödenmesinin istenilmesine dair Kırklareli Orman İşletme Müdürlüğü Balkan Orman İşletme Şefliği'nin ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... ve ... tarih ve ... sayılı işleminde ve işlemin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemlerin iptaline, dava konusu işlemler hukuka uygun bulunmadığından,

ihtirazı kayıtla ödenen fark bedeli ve gecikme zammı üzerinden hesaplanan KDV'ye ilişkin tutarın da dava tarihi olan 08/04/2022 gününden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği yönünde karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Bedel Artış Katsayısının (BAK) izin süresi dahilinde uygulanan katsayı olduğu, ilk yıl peşin ödeme, sonrasında devam eden yıllar için verilen izin süresi boyunca defaten izin sahibine bildirime gerek kalmaksızın arazi izin bedeli BAK oranında artırılarak ödeme yoluna gidildiği, davacının izin süresi sona erdiğinden, devam eden temdit işlemleri boyunca yönetmeliğin 10. maddesinde belirtilen hükümler doğrultusunda arazi izin bedeli yeni izin verilmesi halinde alınacağı, bu bedelin idarece her yıl için bedel güncelleme tutanağı ile ilgili yıl katsayılarına göre düzenlendiği ve izin sahibine tebliğ edildiği,

tebliğ sonucu gerekli ödemelerin yapıldığı, izin temdit süreçleri bitmeden, izin verilip verilmeyeceği belli olmadan mevcut izne devam niteliğinde bakılmasının hatalı olduğu, her yıl güncel arazi izin katsayılarına göre bedel güncellemelerinin yapılıp, izin verilir gibi tahsil edilmesi gerektiği, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kırklareli ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde bulunan İR:... sayılı maden sahasının 41.134,17 m2, 4.000 m² ve 114.109,14 m²'den oluşan kısımlarına ilişkin olarak verilen orman iznine dayalı olarak, 2020 ve 2021 yıllarına ait bedel güncelleme tutanağında belirtilen toplam 49.056,76-TL tutarlı KDV bedellerinin ödenmesinin istenilmesine dair Kırklareli Orman İşletme Şefliği'nin ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı işlemleri ve bu işlemlerin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine dair işlemin iptali ile ihtirazı kayıtla 05/04/2022 tarihinde gecikme bedelleri de hesaplanarak ödenen 51.094,93-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasamızın "Vergi ödevi" başlıklı 73. maddesinde, "Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır." hükmüne yer verilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanunun Şümulü" başlıklı 1. Maddesinde, "Bu kanun hükümleri ikinci maddede yazılı olanlar dışında, genel bütçeye giren vergi, resim ve harçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanır." hükmü yer almaktadır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 10 uncu maddesinin (a) bendine göre, vergiyi doğuran olay, malın teslimi ve hizmetin yapılması ile meydana gelmektedir. Aynı maddenin (b) bendinde ise; malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesiyle, (c) bendinde de; kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutat olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması anında meydana geleceği hüküm altına alınmıştır

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "İdare Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derece Danıştay' da çözümlenecek olanlar dışındaki; iptal davalarını;

tam yargı davalarını, tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlarına ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceği, 2. fıkrasında ise, özel kanunlarda Danıştay'ın görevli olduğu belirtilen ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile İdare mahkemelerinin görevli kılınmış bulunduğu davaları çözümleyeceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun'un "Vergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6. maddesinde. "Vergi mahkemeleri: a) Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları, b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları, c) Diğer kanunlarla verilen işleri, çözümler." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kırklareli ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde bulunan İR:... sayılı maden sahasının 41.134,17 m2, 4.000 m2 ve 114.109,14 m²'den oluşan kısımlarına ilişkin olarak verilen orman iznine dayalı olarak, 2020 ve 2021 yıllarına ait bedel güncelleme tutanağında belirtilen toplam 49.056,76-TL tutarlı KDV bedellerinin ödenmesinin istenilmesine dair Kırklareli Orman İşletme Şefliği'nin ... tarih ve ... sayılı,

... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı işlemleri ve bu işlemlerin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine dair işlemin iptali ile ihtirazı kayıtla 05/04/2022 tarihinde gecikme bedelleri de hesaplanarak ödenen 51.094,93-TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi hususlarının dava konusu edildiği açık olup, anılan bedelin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununa dayandığı ve 2576 sayılı Kanun'un 6. maddesinin "a" fıkrasında belirtilen "vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler"den olduğu anlaşıldığından,

bu işleme ilişkin uyuşmazlığın çözümünün de vergi mahkemesinin görev alanı içerisinde bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali ile dava konusu işlemler hukuka uygun bulunmadığından, ihtirazî kayıtla ödenen fark bedeli ve gecikme zammı üzerinden hesaplanan KDV'ye ilişkin tutarın da dava tarihi olan 08/04/2022 gününden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.