Danıştay 8. Daire E.2023/961 K.2025/747

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Fotonik ve Optoelektronik Ana Bilim Dalı doktor öğretim üyesi kadro ilanına istinaden yapılan atanma başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile anılan kadroya Dr. ...'ın atamasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davaya konu kadroya Dr. ...'ın atamasına ilişkin işlem yönünden.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda yer alan tespitler dikkate alındığında, söz konusu kadroya atanmak için yapılan başvurular neticesinde, jüri üyelerince objektif değerlendirme yapılmadığı, ilgili kadroya ...'ın atanması işleminde objektif nitelikte olmayan jüri değerlendirmelerine dayanıldığı, bu durumun ilgili kadroya atama yapılmasında sonucu etkileyecek nitelikte olduğu, ilan edilen kadroya Dr. ...'ın atamasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; davaya konu kadroya atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem yönünden;

davacının ve diğer tüm adayların kadro şartını sağladığı, belirtilen bu kişilerin durumlarının yönetim kurulunda görüşülmesi, akabinde bu kişiler hakkında dekan veya ilgili müdürün kanaat ve önerilerini belirtmeleri ve ardından rektöre ait atamaya ilişkin yetki sürecinin işletilmesi gerektiği, davacının anılan kadroya atamasının yapılmamasına ilişkin işlem yönünden bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle.

Dr. ...'ın kadroya atanmasına ilişkin işlemin iptaline, davacının atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden uyuşmazlığın esası hakkında, bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ilan edilen doktor öğretim üyesi kadrosuna atama sürecinin mevzuata uygun yürütüldüğü, ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Fotonik ve Optoelektronik Anabilim Dalı doktor öğretim üyesi kadrosuna Dr. ...'ın atanmasına ilişkin işlemin iptaline ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Doktor Öğretim Üyesi" başlıklı 23. maddesinde: "a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler.

Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer.

Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler (...) c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler." hükmüne yer verilmiştir.

12/06/2018 tarih ve 30449 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin "Başvuru ve atanma süreci" başlığını taşıyan 6. maddesinde; "(1) Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvuranlar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını dört nüsha olarak ilgili dekanlık veya müdürlüğe teslim eder.

(2) Fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdür; ilan edilen kadrolar için adayların durumlarını incelemek üzere, en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesör veya doçent kadrosunda bulunan doçenti, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının, profesör veya doçent kadrosundaki doçent olması halinde, tespit edilecek üç profesör veya doçent kadrosundaki doçentten biri olarak belirlenmesi zorunludur.

(3) Dekan veya ilgili müdür her aday için bu öğretim üyelerine, adaylarla ilgili bilimsel yayın ve çalışmalara ilişkin dosyaları göndererek bir ay içerisinde yazılı görüşlerini bildirmelerini ister. Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesör veya doçente dosyalar incelenmesi için gönderilir.

(4) Dekan veya ilgili müdür yazılı görüşlerin alınmasından sonra ilk yönetim kurulu toplantısında aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alır. Bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulu gerekçeli olarak tercihini belirtir. Dekan veya ilgili müdür kanaat ve önerilerini rektöre sunar. Rektör atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütür.

(5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 34 üncü maddesi uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılacak yabancı ülke vatandaşı öğretim elemanlarının doktor öğretim üyeliğine atanma ile ilgili şartları sağlamaları kaydıyla sözleşmeli olarak çalıştırılmasında bu Yönetmelikte belirlenen ilan şartı dışındaki usul ve esaslar uygulanır." kuralı; "Atama" başlığını taşıyan 7. maddesinde; "(1) Doktor öğretim üyeleri, ilgili yönetim kurulunun görüşü alındıktan sonra fakültelerde ilgili dekanın, diğer birimlerde müdürün önerisi ile rektör tarafından en az bir en çok dört yıl süre ile atanır.

(2) Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler ilgili yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından yeniden atanabilir.

(3) Doktor öğretim üyelerinin ne kadar süre ile atandığı kendilerine tebliğ edilir." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilen doktor öğretim üyesi kadrolarına başvuran adayların durumlarını incelemek üzere fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler tarafından, biri o birim yöneticisi, biri de o yükseköğretim kurumu dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit edilmesi zorunludur.

Sürecin objektif ve sağlıklı yürütülmesi için; jüri üyelerinin seçiminde tarafsızlık ilkesinin dikkate alınması, kadroya başvuran adaylar bakımından güvence oluşturacaktır. Bilimsel temellere aykırı değerlendirme yapılmış olabileceği yönünde ciddi şüpheye neden olan jüri üyesi seçimleri ise; tarafsızlık ilkesini ihlal edecektir.

Kadroya başvuran adayların, lisansüstü danışmanlarının doçentlik kadrosuna atama jürisinde yer alması da adaylar bakımından tarafsız ve objektif değerlendirme yapılması gerekliliğini ihlal edecek niteliktedir.

Nitekim, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama sürecinde, her bir aday için rapor yazmaları ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini belirtmeleri gereken jüri üyelerinin, tarafsız olarak seçilmeleri, sürecin bilimsel ve akademik gereklilikler doğrultusunda, objektif bir şekilde ilerlemesini sağlayacaktır.

Uyuşmazlıkta; ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanlığının 22/01/2021 tarihli yazılarıyla ... Üniversitesinde görev yapan öğretim üyeleri Prof. Dr...., Doç. Dr.... ile ... Üniversitesinde görev yapan Prof. Dr. ...'in jüri üyesi olarak belirlendikleri, uyuşmazlığa konu kadroya ataması yapılan Dr. ...'ın doktora danışmanının Prof. Dr. ... olduğu, adayın makalelerinde Prof. Dr...'in yazar olarak yer aldığı ve adayın araştırmacı olduğu projelerde Prof. Dr. ...'in proje yürütücüsü olduğu, Dr. ...'ın kendisi için verdiği 6 kişilik referans listesinde; dava konusu doktor öğretim üyesi seçimi bilim jürisinde yer alan Jüri Üyesi Prof. Dr...., Jüri Üyesi Prof. Dr.... ve Jüri Üyesi Doç. Dr....'in yer aldıkları görülmüştür.

Bu itibarla; davaya konu kadroya atanan adayın, doktora tez danışmanı olan, aynı zamanda pek çok ortak makale yayımladığı ve akademik çalışma yürüttüğü öğretim üyesinin, atama başvurusunu değerlendirmek üzere oluşturulan jüride yer almış olmasının, tarafsız ve objektif değerlendirme yapılması gerekliliğini ihlal ettiği, diğer jüri üyeleri ile birlikte atanan aday adına referans mektubu verdikleri anlaşıldığından, atama işleminin, hukuka ve akademik hizmet gereklerine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın sonucu itibarıyla usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan gerekçe ile onanması gerekmektedir.