Danıştay 8. Daire E.2024/2122 K.2025/1277

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2 nci maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu. 11 inci maddesinde, genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu.

15 nci maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı. 16 ncı maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu. 21 inci maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği.

28 inci maddesinde ise, (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden (Binde 68,31) oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.

Aktarılan Kanun hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç ve posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanacak nispi karar harcının ise tümüyle, haksız çıkan tarafa, başka bir deyişle davalı idareye yükletilmesi gerekmektedir.

Öte yandan; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 332/1 maddesinde; Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği hüküm altına alınmıştır. Yargılama giderlerine hükmedilmesi kamu düzeninden olduğu ve re'sen incelenmesi gerekeceğinden, bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun kabulü gerekmektedir.

...

İlköğretim Okulunda anasınıf öğrencisi olan ...'ın 30/12/2010 tarihinde okul arkadaşı tarafından sol gözüne kalem batırıldığı ve görme kaybına neden olduğu iddiasıyla davalı idarenin denetim ve gözetim görevi kapsamında hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek, 130.000,00 TL maddi ve 130.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesi istemiyle açılan davada; davacılardan anne, baba ve çocuk için ayrı ayrı 15.000,00-'er TL olmak üzere toplam 45.000,00-TL manevi tazminat ve 130.000,00-TL maddi tazminat ödenmesine, manevi tazminatın fazlaya ilişkin kısmının ise reddine dair ...

İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... kararın, Dairemizin 21/01/2021 gün ve E:2016/9559 K:2021/212 sayılı kararı ile davacı çocuk için talep edilen 100.000-TL'lik manevi tazminatın kabul edilen 15.000,00-TL'yi aşan kısmının reddine ilişkin kısmı ile 130.000,00-TL maddi tazminat ödenmesine ilişkin kısmı yönünden bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

01/09/2022 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren ıslah dilekçesi ile başlangıçta talep edilen 130.000,00-TL maddi tazminat tutarının 43.466,39-TL daha artırılarak toplam 173.466,39-TL maddi tazminat talep edildiği, davacı ... 'ın iş gücü kaybından kaynaklı tesbiti mümkün maddi zararının bilirkişi raporuyla 173.466,39-TL olarak belirlendiği gerekçesiyle talebin tamamının tarafına ödenmesine; manevi tazminat istemi yönünden ise;

davacı çocuğun yaşı, olayın oluş şekli ve süreci ile zararın niteliği gereği davacı çocuk için 100.000,00-TL manevi tazminat talebinin kabulüne ve davacı çocuk için talep edilen 100.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmiştir.

... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... kararda; hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan 11.954,25.-TL nispi harcın, peşin yatırılan 767,00 TL'nin düşülmesi sonucu kalan 11.187,25.-TL tutarın davalı idarenin harçtan muaf tutulması nedeniyle tamamlatılmasına yer olmadığı yolunda hüküm kurulmuş olup; anılan kararın Dairemizce bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen ... ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında ise; nispi karar harcı yönüyle hesaplama yapılmaksızın -dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi ile peşin yatırılan tutarlar üzerinden- yargılama giderlerine hükmedilmiştir.

Yukarıda yer verilen yargılama sürecinin davanın kabulü ile sonuçlandığı görüldüğünden; Mahkeme kararının hüküm fıkrasına; "hükmedilen toplam 303.466,39 TL tazminat üzerinden (Binde 68,31) hesaplanan 20.729,78 TL nispi karar harcından; dava açılırken yatırılan 762 TL harç ile ve ıslah talebiyle yatırılan 752 TL harcın mahsubu (767 TL+752 TL=1519 TL ) ile kalan 19.210,78 TL nispi karar harcının davalı idareden alınarak davacılara verilmesine" şeklinde ekleme yapılması suretiyle kararın düzeltilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, istemde bulunan tarafından öne sürülen düzeltme nedenleri sözü edilen maddede belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymadığından, İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen şekilde düzeltilerek karar düzeltme isteminin reddine, karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 21/02/2025 tarihinde esas yönünden oybirliğiyle, manevi tazminata faiz yürütülmesi yönünden oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

(X)- Bir maddi zararın giderilmesine yönelik açılan tam yargı davalarında, tazminat kişinin mal varlığındaki zararın oluştuğu an itibariyle karşılanması gerektiğinden, istenilecek olan tazminatın gecikerek ödenmesi nedeniyle para değerinde enflasyondan dolayı meydana gelebilecek azalmayı karşılamaya yönelik olarak faize hükmedilmelidir.

Maddi zararlar, mal varlığında meydana gelen ve para ile değerlendirilebilen bir azalmayı ifade ettiklerinden, bu azalan miktarın idare tarafından telafi edilmediği süre içinde ayrıca enflasyon nedeni ile de kayba uğrayacağı açıktır.

Manevi zararlar ise, mal varlığında meydana gelen somut bir azalma olmayıp, kişinin manevi varlığında ortaya çıkan elem, üzüntü, keder gibi olumsuzluklar olduğundan, manevi tazminat değerinin yargılama sonucu para olarak belirlenmesi zarara uğrayanı tatmin ve de bu zararın meydana getireni cezalandırma aracı olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır.

Bu itibarla, ilk defa yargı kararıyla parasal miktar olarak değerlendirilebilen bir manevi tazminatın önceden davalı idarece belirlenmesi ve ödenmesinin mümkün olmaması nedeniyle, ödemede gecikmeden bahsedilemeyeceği gibi, manevi tazminat, esasen bütün hususlar dikkate alınarak "takdiren" belirlendiğinden manevi tazminata faiz uygulanmaması gerektiğinden karar düzeltme talebinin kabul edilerek Mahkeme kararının bu kısım yönünden bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.