Danıştay 8. Daire E.2024/2584 K.2025/7369

Dava konusu istem: Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ... Anabilim Dalında doktora öğrencisi olan davacının, doktora öğrenciliği ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu Kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesinin, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda iki kez toplanacağı ve öğrencinin, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine o ana kadar yapılan çalışmaların özetinin ve bir yıl sonraki dönemde yapılacak çalışma planının yer aldığı yazılı bir rapor sunması gerektiğinin Yönetmelik hükmü uyarınca idarece belirlendiği,

davacının 2017/2018 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılı ve tutuklu olması nedeniyle kullandığı dört yarıyıl kayıt dondurma hakkının sona ermesinden sonra 2019-2020 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılı olmak üzere iki defa üst üste tez izleme komitesi toplantısı yapmaması üzerine Yönetmelik hükmü gereğince başarısız sayılarak ilişiğinin kesildiği görüldüğünden, Balıkesir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 40/5-7-8 maddesi hükmü uyarınca,

davacının tez çalışma raporu sunmasının gerekli olması karşısında iki defa üst üste tez izleme komitesi toplantısı yapmadığından başarısız sayılarak kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, mazeretsiz olarak tez izleme komitesine rapor sunmayanların başarısız sayılacağına dair Balıkesir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde hüküm bulunduğu, 24/07/2017 tarihinden itibaren tutuklu olması sebebiyle mazeretinin bulunduğu, dolayısıyla mazeretinin değerlendirilmeksizin öğrenci kaydının silinmesine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsünde tez aşamasında doktora öğrencisi olarak eğitim almakta iken 24/07/2017 tarihinde tutuklanmıştır. Davacının cezaevinde bulunması nedeniyle 2017/2018 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılı, 2018/2019 eğitim-öğretim yılı güz ve bahar yarıyılı, 2019/2020 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında Balıkesir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 23. maddesi uyarınca kaydı dondurulmuş, 03/02/2020 tarihli kayıt dondurma talepli dilekçesinin ise Enstitü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı oturumunda doktora/sanatta yeterlikte en çok dört yarıyıl kayıt dondurma hakkı verilir hükmü gereğince reddedilmiştir.

27/04/2020 tarihinde pandemi tedbirleri kapsamında kayıt dondurma talebinde bulunan davacının talebinin işleme alınmaması sonrasında, 2017/2018 eğitim-öğretim güz yarıyılı ve 2019-2020 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılı tez izleme komitesine üst üste iki defa girmediğinden bahisle başarısız bulunarak doktora programından kaydı silinmiştir.

Bunun üzerine davacı tarafından kaydının silinmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 4. fıkrasında; "Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." düzenlemesi yer almaktadır.

20/02/2017 tarih ve 29985 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Balıkesir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 18. maddesinde; "(5) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, takip eden yarıyıldan itibaren Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar.

Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Tez izleme komitesi toplantıları enstitü yönetim kurulu kararıyla telekonferans yöntemiyle de yapılabilir. Karar ve rapor, ilgili anabilim dalı başkanlığı tarafından toplantıyı izleyen üç gün içinde tutanakla enstitüye bildirilir.

(6) Tez konusunu değiştirmek isteyen öğrenci yeniden tez önerisi savunma sınavına girmek zorundadır. Bu durumda yeni bir tez izleme komitesi oluşturulabilir. Ancak tez konusunda değişiklik yapmadan tez izleme komitesi üyelerinin kararıyla tez başlığında değişiklik yapılabilir. (7) Mazeretsiz olarak tez izleme komitesine raporunu süresi içinde sunmayan veya savunmayan öğrenci başarısız sayılır.

(8) Tez izleme komitesi tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen 20/02/2017 tarih ve 29985 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Balıkesir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 18. maddesinin incelenmesinden, tez önerisi kabul edilen doktora öğrencilerinden mazeretsiz olarak tez izleme komitesine süresi içinde rapor sunmayanların başarısız sayılacağına dair düzenleme yapıldığı görülmektedir. Dolayısıyla bu düzenlemeden, tez izleme komitesine rapor sunmayan doktora öğrencilerinden ancak mazereti olmayanların başarısız sayılacağı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının 14/02/2013 tarihinde Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsünde doktora programına kayıt yaptırdığı, ders süresini tamamladıktan sonra, 28/04/2015 tarihinde doktora yeterlik sınavından, 27/10/2015 tarihinde de doktora tez öneri savunma sınavından başarılı olduğu, 3 tez izleme komitesi toplantısı yapıldığı, 24/07/2017 tarihinde davacının tutuklanarak Balıkesir ...

Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na konulduğu, 4. tez izleme toplantısına (2017-2018 güz yarıyılı) davacı tutuklu olması sebebiyle katılamadığı ve başarısız sayıldığı, 2017/2018 bahar yarıyılı, 2018/2019 güz ve bahar yarıyılı ve 2019/2020 yılı güz yarıyılı dönemlerinde davacının mazereti sebebiyle kaydının dondurulduğu, sonrasında yapılan kayıt dondurma taleplerinin doktora programı için en çok Yönetmelikte dört dönem kayıt dondurma hakkı verildiği gerekçesiyle reddedildiği,

son olarak 2019/2020 eğitim-öğretim döneminde aktif öğrenci olan davacının tez izleme komitesine katılmaması üzerine üst üste iki kez tez izleme komitesine katılmayanların başarısız sayılarak kaydının silineceğine dair Yönetmelik hükmü uyarınca kaydının silindiği görülmektedir.

Bu durumda, Balıkesir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 7. fıkrasında yer alan "mazeretsiz olarak tez izleme komitesi toplantılarına katılmayanların başarısız sayılacağına" dair düzenleme ile davacının tutukluluk hali birlikte değerlendirildiğinde, davacının tutukluluk hali göz önüne alınmaksızın ve bu yönde herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, doğrudan tez izleme komitesine rapor sunmadığı gerekçesiyle başarısız sayılarak kaydının silinmesine karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.