Danıştay 8. Daire E.2024/2591 K.2024/3096

Milli Eğitim Bakanlığı internet sitesinde yayınlanan ''Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'' kapsamında okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve lise müfredatında kademeli olarak uygulanacağı ilan edilen model ve müfredat içeriklerinin tamamı için iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı' başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari dava türlerinin arasında; idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları sayılmış olup 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde;

dava dilekçelerinin iptali istenen işlem yönünden idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken işlem olup olmadığı noktasında inceleneceği, 'İlk inceleme üzerine verilecek karar' başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, 14. maddenin 3. fıkrasının (d) bendine aykırı olarak açılan davanın reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

Öğreti ve uygulamada; ilk inceleme hususlarından biri olarak öngörülen kesin ve yürütülebilir işlem kavramı icrai işlem kavramı ile birlikte değerlendirilmekte ve kamu gücü ve kudretinin üçüncü kişiler üzerinde ayrıca başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemlerin icrai nitelikte oldukları belirtilmektedir.

İlgililer hakkında hukuksal bir etki göstermeyen danışma kararları, görüş belirten kararlar, uygulama ve hazırlık işlemleri, bildirici ve iç düzen işlemleri gibi işlemlerin icrai nitelikte olmadıkları ve idari davaya konu edilemeyecekleri kabul edilmektedir.

Bu kapsamda bir idari kararın alınmasından önce tesis edilen, karar almaya yetkili makamı bağlamayan, bilgilendirici, aydınlatıcı ve yönlendirici özelliği haiz, asıl işlemin hazırlık sürecinde geçirilmesi gereken bir aşamayı ifade eden, idari işlemi meydana getiren iradenin bir parçasını oluşturmayan işlemlerin ilgililerin hukuksal durumlarında etki yaratacak nitelikte bulunmadıkları ve idari davaya konu olamayacakları açıktır.

Olayda, davacı tarafından, değişiklik taslağının ''Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'' adı altında 26/04/2024 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı internet sitesinde yayınlandığı, 28/04/2024 tarihinde görüş bildirilmesi için bir hafta süre ile askıya çıkarıldığı, askı süresinin dolduğu belirtilerek 08/05/2024 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile dava açılmıştır.

Milli Eğitim Bakanlığı web sitesinde, 26/04/2024 tarihinde, müfredatın hazırlıklarının tamamlandığı, bir haftalık askı sürecinin ardından Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca son eleştiri, görüş, öneri ve paylaşımlar doğrultusunda revize edileceği ve son şekline ulaşacağı belirtilmiş, 28/04/2024 tarihinde ise, internet sitesi üzerinden bir hafta süresince görüş bildirilebilecek tüm öğretim kademelerindeki zorunlu derslere ait "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" yeni müfredat taslağının "https://gorusoneri.meb.gov.tr" adresinden kamuoyunun görüşüne sunulduğu belirtilmiştir.

Bakanlığın 27/05/2024 tarihinde yaptığı duyuruda, "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" kapsamında Ortaöğretim Genel Müdürlüğünce 9 dersin öğretim programı ile ortak metni, Temel Eğitim Genel Müdürlüğünce 10 dersin öğretim programı, Din Öğretimi Genel Müdürlüğünce 7 dersin öğretim programının 26 Nisan'da kamuoyunun görüş ve önerisine sunulduğu, 10 Mayıs'a kadar askıda kaldığı, görüş ve öneriler kapsamında, yeni müfredata ilişkin 26 dersin "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" öğretim programlarının 16-22 Mayıs'ta kurul gündemine alınarak görüşüldüğü ve tekrar görüşülen yeni müfredatın Talim ve Terbiye Kurulu onayından geçtiği belirtilmiştir.

Bu kapsamda; dava konusu edilen ''Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'' müfredatının, dava açıldıktan sonra Bakan onayı ile kesinleştiği, dava açıldığı tarihte, tasarı şeklinde olduğundan tek başına icrai bir nitelik taşımadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, Bakan onayı ile kesinleşen müfredata karşı ayrıca dava açılabileceği de açıktır.