Danıştay 8. Daire E.2024/357 K.2024/6843

Dava konusu istem:...Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde doktor öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken, yeni akademik yapılanmaya gidilmesi ve çalışılmakta olduğu kadroya yönelik ihtiyacın ortadan kalkması/telafi edilmesi gerekçeleriyle sözleşmesinin yenilenmemesine yönelik 22/08/2022 tarihli işlemin iptali ile 01/09/2022 tarihinden itibaren ödenmeyen aylık ücretlerin maaş gününden hesaplanacak mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilerek ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda;...

Üniversitesi Mütevelli Heyetinin ... günlü ve ... kararı ile Mütevelli Heyeti Başkanı ...'ya ve Mütevelli Heyeti Başkan Vekili ...'ye iş sözleşmelerinin sona erdirilmesi işlemleri konusunda yapılan yetki devrine istinaden davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin 22/08/2022 tarihli işlemin Mütevelli Heyet Başkan Vekili tarafından tesis edilmiş olduğu görüldüğünden davaya konu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline,

dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı maaş alacaklarının hak ediş tarihlerinden (ödenmesi gereken tarihlerden) itibaren işletilecek yasal faizleriyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kurumun bünyesinde çalıştırmak için öğretim görevlileriyle sözleşme yapma, kadroya atama, sözleşme süresi bittiğinde tekrar atama, sözleşmeyi devam ettirme yahut yenilenmemesine karar verme serbestisinin bulunduğu, davacının sözleşme süresinin dolduğu, ayrıca davacının görevlendirdiği bazı derslerin programdan kaldırılmasına bazılarının ise en yüksek akademik ünvana sahip öğretim üyesi tarafından verilmesine ilişkin planlamaya gidildiği bu nedenle davacıya ihtiyaç kalmadığı, takdir yetkisinin kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, ...Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde doktor öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken, yeni akademik yapılanmaya gidilmesi ve çalışılmakta olduğu kadroya yönelik ihtiyacın ortadan kalkması/telafi edilmesi gerekçeleriyle sözleşmesinin yenilenmemesine yönelik 22/08/2022 tarihli işlemin iptali ile 01/09/2022 tarihinden itibaren ödenmeyen aylık ücretlerin maaş gününden hesaplanacak mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilerek ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Kanun Ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı yer almıştır.

31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ''Mütevelli heyet'' başlığını taşıyan 20. maddesinin 1. fıkrasında, ''Vakıf yükseköğretim kurumunun en yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder.'' kuralı;

aynı maddenin 4. fıkrasında, ''Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, öğretim elemanı dışındaki personelin terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler. Öğrencilerden alınacak ücretleri tespit eder.

Ayrıca Yükseköğretim Kurulu’nun olumlu görüşü alınmak suretiyle vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı; ''Akademik organlar'' başlığını taşıyan 21. maddesinde; ''Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Bu konuda mütevelli heyetin yetkileri saklıdır.

Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi rektör, vakıf meslek yüksekokulunun yöneticisi müdürdür. Rektör ve senatonun dört yıl için seçeceği bir profesör, Üniversitelerarası Kurulun üyeleridir.'' kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu istinaf kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden yapılan incelemede;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu işlem nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden:

İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, belirli süreli iş sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde bir karar alınması gerekmektedir.

Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalkmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır.

Bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal ve özlük hak kayıpları hakkında; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmadığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.