Danıştay 8. Daire E.2024/3667 K.2024/4182

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde; idarî davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği,

dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

14. maddesinin 3. fıkrasında dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği, aynı maddenin 6. fıkrasında, anılan hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmü uygulanacağı belirtilmiş, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde;

dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği, aynı maddenin 5. fıkrasında, 1. fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

Öte yandan yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak yargı merciince inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Dosyanın incelenmesinden;

1- Davacı tarafından 31.10.2023 tarihinde kayıtlara giren ilk dava dilekçesinin reddine ilişkin Dairemizin 09.11.2023 tarih ve E:2023/6126 K:2023/5598 sayılı kararında; a) davanın ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay'da açıldığı görülmekle birlikte Danıştay'ın görev alanına giren herhangi bir düzenleyici işlemin iptalinin istenilmediği, bunun yerine "bu konudaki yeni uygulamanın iptali" gibi belirsiz ifadelere yer verildiği, b) dava dilekçesinin konu ve sonuç kısımlarının birbiriyle tutarsız olduğu, iptali istenen işlemin veyahut işlemlerin tereddüte yer bırakmayacak şekilde açık ve net olarak ifade edilmediği, c) "yeni uygulamadan tarafının muaf tutulması" şeklinde idari eylem veya işlem niteliğinde yargı kararı verilmesine yönelik istemde bulunulduğu gerekçeleri yer almıştır.

2- Yenilenen ve 16.02.2024 tarihinde kayıtlara giren ikinci dava dilekçesinin reddine ilişkin Dairemizin 01.03.2024 tarih ve E:2024/937 K:2024/1080 sayılı kararında; a) dava dilekçesinin konu, sonuç ve içerik kısımlarının birbiriyle tutarsız olduğu, sonuç kısmında belirtilen "ilgili karar" ifadesinden kastedilenin ne olduğunun açıkça ortaya konulmadığı, iptali istenen işlemin veyahut işlemlerin tereddüte yer bırakmayacak şekilde tarih ve sayısının da belirtilmek suretiyle açık ve net olarak ifade edilmediği, b) Dilekçe içeriğinde sözü edilen, Yükseköğretim Genel Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı oturumunda alınan ... sayılı kararın;

eğitim bilimleri, fen bilimleri ve matematik, filoloji, güzel sanatlar gibi birçok temel alanda düzenleme içerdiği, söz konusu kararın iptali istenilmekte ise; kararın davacının menfaatini ilgilendiren kısım yahut kısımlarının iptaline yönelik hukuka aykırılık sebeplerinin ileri sürülmesi gerektiği gerekçelerine yer verildiği görülmektedir.

Yenilenen ve 27.06.2024 tarihinde kayıtlara giren üçüncü dava dilekçesi incelendiğinde ise; "dava konusu" kısmında, "1- Doçentlik başvuru hakkımın kullanılmasını; sistem yoğunluğu nedeniyle gerçekleştirememem (engellenmesi) ve hakkımın saklı kalması 2- Değişen subjektif başvuru şartlarına ilişkin işlemlerin iptaline karar verilmesi" istemine yer verildiği.

"Sonuç ve istem" kısmında, "Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile önerilen ve ... tarihli YÖK Genel Kurulunda kabul edilmiş ... tarihli ...ayılı kararı ile (...) ve en son olarakta (...) nolu kararı bazı yeni değişikliklerle kabul edilmiş olan başvuru şartlarının yukarıda belirtilen maddelerinin iptali ve 31.08.2023 tarihinde eski kriterlere göre başvuru yoğunluğu nedeniyle ÜAK sisteminin kilitlenmesi yüzünden hakkımı kullanamadığım için doçentlik eski kriterleri ile başvuru hakkımın saklı kalmasını yüce mahkemenizden arz ve talep ederim." şeklinde olduğu; içerik kısmında ise;

a- Yükseköğretim Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... numaralı oturumunda alınan karar ile "Hukuk", "İlahiyat", "Filoloji" temel alanlarında kitap puanlarında diğer anabilim dallarından farklı olarak değişiklik yapıldığı, Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanından farklı olarak kriterlerin konulduğu, ilgili kararın "C" maddesinde. "Diğer uluslararası/ulusal kitap: 20 puan".

"D" maddesinde, "Diğer uluslararası/ulusal kitapta bölüm:5 puan" olarak değerlendirildiği, oysa Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler ve diğer tüm anabilim dallarında maksimum 5 puan ie sınırlama yapıldığı, bu nedenle objektif ve somut gerekçesi bulunmayan bu durumun diğer doçentlik müracaatlarında farklı anabilim dallarında doçent olmanın önünde büyük bir ayrımcılık yaratacağının belirtildiği, b- "Webos (BKCI kapsamında) kitap vb. tek bir zorunlu indekse bağlanması da haksız, hukuksuz ve yerinde olmayan bir karardır.

Bu maddenin de iptali gerekmektedir." ifadelerine yer verildiği, c- "Temel alanlara ilişkin 12. maddede bulunan Uluslararası Kitap (Editörlü) yazımında tüm yazarların aynı anabilim dalından olması hatalı ve subjektif bir kriter olup (...)" ifadelerine yer verildiği, d- Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanında 2. Ulusal Makale bölümünde "a bendinden üçü tek yazarlı olmak üzere farklı dergilerde yayımlanmış en az 5 yayın zorunludur." kriterinin subjektif olduğu, doçentliğe anılan madde sebebiyle başvuramadığının belirtildiği görülmektedir.

Buna göre; 1- Öncelikle dava dilekçesinin "konu", "sonuç" ve "içeriği" itibarıyla iptali istenen işlem/ işlemler bakımından birbiriyle uyumsuz olduğu, yenilenecek dava dilekçesinde içerikte hangi madde veya maddelere yönelik hukuka aykırılık iddiası belirtilmiş ise konu ve sonuç kısımlarında da anılan madde veya maddelere yönelik açıkça iptal talebine yer verilmesi gerektiği, mevcut dava dilekçesinde olduğu şekliyle "yukarıda belirtilen maddelerin iptali istenilmektedir." şeklindeki bir talep ile yetinilmemesi gerektiği,

2- Dilekçe içeriğinde yukarıda (a) şıkkında belirtildiği üzere. Yükseköğretim Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... numaralı oturumunda alınan karar ile "Hukuk", "İlahiyat", "Filoloji" temel alanlarında kitap puanlarında yapılan düzenlemenin diğer temel alanlardaki kitap düzenlemeleri ile ayrıştırılmasının eşitlik ilkesine aykırılığı sebebiyle "C" ve "D" maddelerindeki düzenlemeler yönünden hukuka aykırılık iddiasında bulunulduğu görülmekte ise de;

hukuk, ilahiyat ve filoloji alanlarında yapılan düzenlemelerden hangisine yönelik hukuka aykırılık iddiasında bulunulduğunun anlaşılamadığı gibi davacının hangi temel alanla ilişkili olarak doçentlik başvurusunda bulunmak istediğine yönelik de dava dilekçesinde açıklama yapılmadığı, dolayısıyla yenilenen dava dilekçesinde iptali istenen düzenlemeler yönünden menfaat bağının da kurulması ve menfaatini ilgilendiren düzenlemeler yönünden iptal istemine yer verilmesi gerektiği,

3- Yükseköğretim Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı oturumunda alınan... sayılı kararı ile belirlenen doçentlik başvuru şartlarına ilişkin olarak; yukarıda (b) şıkkında belirtildiği üzere "Webos (BKCI kapsamında) kitap vb. tek bir zorunlu indekse bağlanması da haksız, hukuksuz ve yerinde olmayan bir karardır.

Bu maddenin de iptali gerekmektedir." ifadelerinin hangi maddenin iptaline ilişkin olduğunun anlaşılamadığı, yenilenecek dava dilekçesinde bu hususun açıkça belirtilmesi gerektiği, yine (c) şıkkında belirtildiği üzere "Temel alanlara ilişkin 12. maddede bulunan Uluslararası Kitap (Editörlü) yazımında tüm yazarların aynı anabilim dalından olması hatalı ve subjektif bir kriter olup (...)" ifadesinin hangi temel alanın 12. maddesine yönelik olduğu anlaşılamadığı gibi açıkça iptal istemine de yer verilmediği,

(d) şıkkında belirtilen Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanında 2. Ulusal Makale bölümünde "a bendinden üçü tek yazarlı olmak üzere farklı dergilerde yayımlanmış en az 5 yayın zorunludur." kriterine yönelik açıkça iptal istemine yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, mevcut haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmadığı sonucuna varılmakta olup yenilenecek dava dilekçesinde belirtilen eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan; davanın yenilenmesi durumunda düzenlenecek yeni dilekçede Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı yanında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının da hasım konumunda gösterilmesi gerekmektedir.