Danıştay 8. Daire E.2024/4163 K.2025/7649

Dava konusu istem: 04/11/2022 tarihinde ilan edilen 2022 TUS(Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı) sonuçlarına göre ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne ... olarak yerleştirilen davacı tarafından, 7315 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle atamasının yapılmamasına dair işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı hakkında ''FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma''' suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturma dosyasının derdest olduğu ve bu durumun 7315 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilmesi sonucunu doğurduğu, dolayısıyla hakkında devam eden bir adli soruşturma bulunan ve bu sebeple güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz olarak neticelenen davacının atamasının uygun görülmemesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı, masumiyet karinesinin yok sayıldığı, hakkında yürütülen adli soruşturmada takipsizlik kararı verildiği, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ışığında durumunun değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

04/11/2022 tarihinde ilan edilen 2022 TUS sonuçlarına göre ... Üniversitesi ... Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne ... olarak yerleştirilmeye hak kazanan davacı hakkında 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu uyarınca arşiv araştırması yapılmıştır. Yapılan arşiv araştırması neticesinde ''FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma'' suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasında yürütülmekte olan soruşturmanın derdest olduğunun anlaşılması üzerine Sağlık Bakanlığı Güvenlik Soruşturma ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonu kararı ile arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandırılmıştır. Arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle de atamasının yapılmamasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine, davacı tarafından atamasının yapılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun, "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.

(2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri,

özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmüne.

"Arşiv araştırması" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması; a) Kişinin adli sicil kaydının, b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının,

mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir." hükmüne.

"Güvenlik soruşturması" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin; a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." hükmüne.

"Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, "Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulur. Değerlendirme Komisyonu.

Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanının görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur.

Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki Değerlendirme Komisyonunca yapılır." hükmüne. "Atıflar" başlıklı 14. maddesinde ise, "Mevzuatta 4045 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu uyarınca statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın, ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında arşiv araştırması yapılırken, kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olgular hakkında kamu görevinin niteliği de göz önüne alınmak suretiyle bir değerlendirme yapılarak, elde edilen verilerin kişilerin atanmasına engel olup olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Davacı hakkında yaptırılan arşiv araştırmasının, hakkında ''FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma'' suçundan devam eden adli soruşturma bulunduğu gerekçesiyle olumsuz olduğuna karar verilmiştir. Davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen ... sayılı soruşturma dosyasının, yetkisizlik sebebiyle ... Başsavcılığına gönderildiği, ... Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyasında da, "FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan davacı hakkında ... tarihinde kovuşturmaya yer olmadığı kararının verildiği anlaşılmaktadır.

Kişiler hakkında derdest olan herhangi bir soruşturmanın tek başına arşiv araştırmasının olumsuz olması sonucunu doğurmayacak olup, soruşturma ve kovuşturma kapsamında yer alan olguların değerlendirilerek kişilerin memuriyete atanmasında gerekli olan arşiv araştırmasının olumlu olup olmadığına karar verilmesi 7315 sayılı Kanun'un ilgili hükmünün bir gereğidir.

Bu durumda, davacı hakkında yürütülen soruşturma kapsamındaki olguların değerlendirilerek arşiv araştırmasının olumlu olup olmadığı yönünde bir karar verilmesi gerekirken, salt hakkında yürütülen ve derdest olan bir soruşturma bulunduğu gerekçesiyle arşiv araştırmasının olumsuz bulunarak atamasının yapılmamasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte taraftan, bu karar davacının doğrudan yerleştirilmesi sonucunu doğurmamakta olup, davalı idarece davacı hakkında yürütülen adli soruşturma kapsamında elde edilen olgular değerlendirilerek arşiv araştırmasının olumlu bulunup bulunmadığı yönünden yeniden bir karar verileceğinin kabulü gerekmektedir.