Danıştay 8. Daire E.2024/4171 K.2025/7033

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, şirketin su aboneliğinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesi üzerinden değil "ticarethane" tarifesi üzerinden yapılması istemiyle yapmış oldukları başvurularının reddine dair Ağrı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesini düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ve atık su bedelinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" üzerinden uygulanmasına ilişkin tarifeyi düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın Ağrı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesini düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ve atık su bedelinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" üzerinden uygulanmasına ilişkin tarifeyi düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararları yönünden incelenmesi; olayda, davalı idare tarafından, Ağrı Belediye Meclis Kararı ile Su İşletme Müdürlüğü'nün gelir tarifesinin belirlendiği,

bu tarifeye göre abone türlerinin mesken, ticarethane, resmi kurumlar, bankalar özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar olarak gruplandırıldığı ve farklı fiyatlar uygulandığı, Ağrı Belediye Meclisi'nin ... tarihli ve ... sayılı kararıyla hastaneler için sayaçsız aylık. 810,00 TL, mesken;145,00 TL, ticarethaneler. 750,00 TL, resmi kurumlar.

2.000,00 TL Bankalar Özelleştirilmiş ve Özelleştirme Kapsamına Alınan Kurumlardan sayaçsız aylık 1.075,00 TL, sayaçlı (m³) 20,00 TL olarak belirlendiği, ... tarihli ve ... sayılı Belediye Meclis kararı ile de yine Bankalar, Özelleştirilmiş ve Özelleştirme Kapsamına Alınan Kurumlardan sayaçsız aylık 1.075,00 TL, sayaçlı (m³) 20,00 TL olarak belirlendiği, dava konusu meclis kararları incelendiğinde abonelik grupları arasında ücret tarifelerin orantısız olduğu ve davacı şirkete uygulanan tarifenin fahiş olduğunun görüldüğü, örneğin davacı şirketten alınacak tüketim bedelinin meskenlere göre çok yüksek olduğu,

(meskenler ile Bankalar, Özelleştirilmiş ve Özelleştirme Kapsamına Alınan Kurumlar arasındaki ücret farkının yaklaşık 7 kattan daha fazla olduğu, yine davacı şirketin tabi olmak istediği ticarethane tarifesinin ise 750,00 TL olarak belirlendiği) ücret tarifeleri arasındaki bu farklılığı haklı kılacak somut ve objektif bir nedenin ise davalı idare tarafından ortaya konulamadığı, bu durumda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile alıntısı yapılan yasal mevzuat birlikte değerlendirildiğinde;

abonelik grupları arasında ücret tarifelerinin orantısız olduğu ve ücret tarifeleri arasındaki bu farklılığı haklı kılacak somut ve objektif bir nedenin ise davalı idare tarafından ortaya konulamadığı, davacı şirkete uygulanan Bankalar Özelleştirilmiş ve Özelleştirme Kapsamına Alınan Kurumlar için belirlenen 2022 yılı kullanım bedelinin sayaçsız aylık 1.075,00 TL, sayaçlı (m³) 20,00 TL olarak belirlenmesinin ise fahiş olduğu sonucuna varıldığından,

dava konusu özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesini düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının ve atık su bedelinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" üzerinden uygulanmasına ilişkin tarifeyi düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının "Bankalar, Özelleştirilmiş ve Özelleştirme Kapsamına Alınan Kurumlar" abone grubuna ilişkin kısımlarında hukuka uygunluk bulunmadığı,

davanın, davacı şirketin su aboneliğinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesi üzerinden değil "ticarethane" tarifesi üzerinden yapılması istemiyle yapmış oldukları başvurusunun reddine dair Ağrı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden incelenmesi; uyuşmazlıkta;

her ne kadar davacı şirket tarafından su aboneliğinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesi üzerinden değil "ticarethane" tarifesi üzerinden yapılması istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulduğu ve yapmış olduğu başvurusunun Ağrı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davayı açtığı görülmüş ise de, davacı şirketin özelleştirme kapsam ve programına alınan şirketlerden olduğu,

alıntısı yapılan yasal mevzuat incelendiğinde su ücreti tarifesi belirlenirken suyun kullanılacağı alanlara (mesken, hastane, sanayi, inşaat v.s) göre abone gruplandırılması yapılıp abone grubuna göre farklı bedel su tüketim bedelinin tespiti konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, davacı şirketin su aboneliğinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" olarak belirlenmesinin bu takdir yetkisi kapsamında tesis edildiği, bu durumda;

davacı şirketin su aboneliğinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesi üzerinden belirlenmesinin de söz konusu takdir yetkisi kapsamında tesis edildiği anlaşıldığından, davacı şirketin su aboneliğinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesi üzerinden değil,

"ticarethane" tarifesi üzerinden yapılması istemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine dair Ağrı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı dava konusu işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu edilen "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesini düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ve atık su bedelinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar"a uygulanmasına ilişkin tarifeyi düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararlarının "Bankalar,

Özelleştirilmiş ve Özelleştirme Kapsamına Alınan Kurumlar" abone grubuna ilişkin kısmının iptaline, dava konusu edilen su aboneliğinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesi üzerinden değil "ticarethane" tarifesi üzerinden yapılması istemiyle yapmış oldukları başvurularının reddine dair Ağrı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi yönünden ise davanın reddine, karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Ağrı Belediyesi sınırları içerisinde sadece kendi şirketlerinin özelleştirme kapsamında olduğu, bu haliyle işlemin kamu yararı amacı taşımadığı, sübjektif bir işlem olduğu, şirketlerinin ticarethane statüsünde olduğu, davalı belediyenin daha fazla bedel talep etmek için farklı adlar kullanarak yeni tarifeler belirlediği, verilen kararın çözüm içermediğinden bahisle kararın davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz edilen kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, şirketin su aboneliğinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesi üzerinden değil "ticarethane" tarifesi üzerinden yapılması istemiyle yapmış oldukları başvurularının reddine dair Ağrı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesini düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ve atık su bedelinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" üzerinden uygulanmasına ilişkin tarifeyi düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 14. maddesinin (a) bendinde; belediyenin mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla, su ve kanalizasyon hizmetlerini yapacağı veya yaptıracağı, "Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları" başlıklı 15. maddesinin (d) bendinde; vergi, resim ve harç dışındaki özel hukuk hükümlerine göre tahsili gereken doğalgaz, su, atık su ve hizmet karşılığı alacakların tahsilini yapmak veya yaptırmak, (e) bendinde;

müktesep haklar saklı kalmak üzere, içme, kullanma ve endüstri suyu sağlamak, bunlar için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek belediyenin yetki ve imtiyazları arasında olduğu hükmüne yer verilmiş, anılan Kanun'un 18/f maddesinde; kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemenin belediye meclisinin görev ve yetkisinde olduğu, 59/e maddesinde ise; belediye meclisi tarafından belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet karşılığı ücretlerin belediyenin gelirleri arasında olduğu hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun ''Ücrete Tabi İşler'' başlıklı 97. maddesinde; Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet (...) için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye'ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, davacı şirketçe Ağrı Belediye sınırları içerisinde şirketlerince kullanılan ... ve ... numaralı su aboneliklerine ilişkin olarak 2022 yılına ait su ve atıksu tarifelerinin belirlemesine ilişkin meclis kararı ile bu meclis kararları doğrultusunda düzenlenen faturalardaki su aboneliğinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesi üzerinden değil "ticarethane" tarifesi üzerinden yapılması istemiyle yapmış oldukları 11/03/2022 tarihli başvurularının reddine dair Ağrı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi tesis edilmiş olup, söz konusu başvurunun reddine dair işlem ile bu işlemin dayanağı olan Belediye Meclis kararlarının iptali istenilmektedir.

İdare Mahkemesince, abonelik grupları arasında ücret tarifelerinin orantısız olduğu ve ücret tarifeleri arasındaki bu farklılığı haklı kılacak somut ve objektif bir nedenin ise davalı idare tarafından ortaya konulamadığı, davacı şirkete uygulanan Bankalar Özelleştirilmiş ve Özelleştirme Kapsamına Alınan Kurumlar için belirlenen 2022 yılı kullanım bedelinin sayaçsız aylık 1.075,00 TL, sayaçlı (m³) 20,00 TL olarak belirlenmesinin ise fahiş olduğu sonucuna varıldığından,

dava konusu özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesini düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının ve atık su bedelinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" üzerinden uygulanmasına ilişkin tarifeyi düzenleyen Ağrı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının "Bankalar, Özelleştirilmiş ve Özelleştirme Kapsamına Alınan Kurumlar" abone grubuna ilişkin kısımlarında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle söz konusu meclis kararlarının iptaline karar verildiği,

iptale ilişkin kısmın Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itiraz edilmeksizin kesinleştiği ve davalı idarece bu kısıma dair temyiz isteminde bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince her ne kadar davacının su aboneliğinin "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesi üzerinden değil "ticarethane" tarifesi üzerinden yapılması istemiyle yapmış oldukları başvurusunun reddine dair işlem yönünden davanın reddine karar verilmişse de; söz konusu faturalandırma işlemine esas belediye meclis kararlarının İdare Mahkemesince iptaline karar verildiği ve tarifelendirme işlemi dayanaksız kaldığından, davacının başvurusunun yeniden incelenerek mevcut durumuna uygun bir kategori üzerinden tarifelendirilmesi gerekmekte olup, "özelleştirilmiş ve özelleştirme kapsamına alınan kurumlar" tarifesinden faydalandırılmasına da hukuken imkan bulunmadığından davacının başvurusunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Bu itibarla, ... İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin bu kısmına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.