Danıştay 8. Daire E.2024/451 K.2024/5843

Dava konusu istem: Tunceli İli, Mazgirt İlçesi, ... Belde Belediyesi'nin eski belediye başkanı olan davacı tarafından, hakkında "Terör örgütü propagandası yapmak, suçu ve suçluyu övmek" suçlarından ceza soruşturması yürütüldüğünden bahisle 10.05.2017 tarihinden görev süresinin sona ermesine kadar uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin hukuka aykırı olduğunun ...

Ağır Ceza Mahkemesince verilen beraat kararı ile ortaya konulduğundan bahisle görevinden uzakta kaldığı döneme ilişkin maaş farkları, mali ve sosyal hakları ile manevi tazminat ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile mali ve sosyal hakları ile maaş farklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle, yaşamış olduğu manevi ızdıraba karşılık 500.000,00-TL manevi tazminatın ise görevden uzaklaştırma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından, görevden uzaklaştırılması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemiyle açılan işbu davanın, 2577 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca iptal davası üzerine açılacak tam yargı davası mahiyetinde olduğu, idari işlemlerden kaynaklanan tam yargı davasının açılmasına ilişkin usulün düzenlendiği anılan madde uyarınca da zarara neden olduğu ileri sürülen idari işlemin iptali için ayrı dava açıldığı durumlarda bu davanın karara bağlanması üzerine,

bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliğinden itibaren dava açma süresi olan altmış gün içerisinde tam yargı davasının açılması gerektiği, her ne kadar, davacının beraatine ilişkin ...

Ağır Ceza Mahkemesi kararı 2577 sayılı Kanun'un 12. maddesinde düzenlendiği haliyle zarara neden olduğu ileri sürülen idari işlemin iptali mahiyetinde bir karar olmasa da, dava konusu edilen ve işbu tam yargı davasına dayanak olarak gösterilen idari işlemin hukuka aykırılığını ortaya koyan son karar olması nedeniyle iptal kararı gibi kabulü gerektiğinin açık olduğu, bu durumda; davacının, idari işlemin hak ihlal edici etkisinden kaynaklanan tazminat talebinin dayanağı olan görevden uzaklaştırmaya ilişkin işlemin hukuka aykırılığının tespitine yönelik ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının (lehe yorumla) kesinleştiği 17.11.2020 tarihinden itibaren yasal dava açma süresi olan 60 gün içerisinde (dava açma süresinin son günü olan 16.01.2021 tarihi hafta sonuna denk geldiği için en son 18.01.2021 tarihinde) doğrudan veya 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca yapılacak başvuruya verilecek cevaba göre kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra 02.09.2022 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 'Temyiz' başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, konusu yüzbin Türk Lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar hakkında verilen kararların temyiz edilebileceği hükme bağlanmış olup, aynı Kanun'un ek 1. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulandığından,

temyizen incelenerek bozulması istenilen Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği 2023 yılı için temyiz sınırı 581.000,00 TL olarak belirlenmiş bulunmaktadır.

Anayasanın ''Anayasa Mahkemesinin kararları'' başlığını taşıyan 153. maddesinde, ''Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.

Anayasa Mahkemesi bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.

Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.

İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun (…) teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.

İptal kararları geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar.'' kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararları dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28/06/2014 tarih ve 29044 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Konusu yüz bin Türk lirasını aşan..." ibaresinin Anayasaya aykırı olduğundan bahisle itiraz yolu ile Anayasa Mahkemesine başvurulması üzerine,

13/10/2023 tarihli ve 32338 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 26/07/2023 tarih ve E:2023/36, K:2023/142 sayılı kararı ile anılan ibarenin iptaline, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş olup Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihe kadar (13/07/2024) İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Konusu yüz bin Türk lirasını aşan..." ibaresi yürürlükte olduğundan, uyuşmazlığın mevcut mevzuat uyarınca çözümlenmesi gerekmektedir.

Olayda, uyuşmazlığa konu edilen ve miktar olarak hüküm altına alınması talebinde bulunulan tazminat tutarının (500.000,00-TL) istinaf merci olan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin istinaf başvurusunun reddine yönelik kararın verildiği 2023 yılı için belirlenen temyiz sınırının (581.000,00-TL) altında kaldığı anlaşıldığından davacının temyiz başvurusunun esasını inceleme olanağı bulunmamaktadır. Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Dava, Tunceli İli, Mazgirt İlçesi, ... Belde Belediyesi'nin eski belediye başkanı olan davacı tarafından, hakkında "Terör örgütü propagandası yapmak, suçu ve suçluyu övmek" suçlarından ceza soruşturması yürütüldüğünden bahisle ... tarihinden görev süresinin sona ermesine kadar uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin hukuka aykırı olduğunun ...

Ağır Ceza Mahkemesince verilen beraat kararı ile ortaya konulduğundan bahisle görevinden uzakta kaldığı döneme ilişkin maaş farkları, mali ve sosyal hakları ile manevi tazminat ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile mali ve sosyal hakları ile maaş farklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle, yaşamış olduğu manevi ızdıraba karşılık 500.000,00-TL manevi tazminatın ise görevden uzaklaştırma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 'Temyiz' başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, konusu yüzbin Türk Lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar hakkında verilen kararların temyiz edilebileceği hükme bağlanmış olup, aynı Kanun'un ek 1. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların,

o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulandığından, temyizen incelenerek bozulması istenilen Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği 2023 yılı için temyiz sınırı 581.000,00 TL olarak belirlenmiş bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının 30.03.2014 tarihli mahalli idareler genel seçimleri sonucunda Tunceli İli, Mazgirt İlçesi, ... Belde Belediyesi ... olarak seçildiği, ...

Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında "terör örgütü propagandası yapmak, suçu ve suçluyu övmek" suçlarından yürütülen soruşturma nedeniyle Anayasanın 127/4. ve 5393 sayılı Kanunun 47. maddesi gereğince İçişleri Bakanlığının 10.05.2017 tarihli onayı ile görevden uzaklaştırma kararı verildiği, söz konusu kararın iki ay arayla gözden geçirilmek suretiyle uzatılmasına karar verildiği, nihayet davacının görev süresinin sona erdiği 30.03.2019 tarihine değin devam ettiği, bilahare davacının yargılandığı kamu davası sonucu ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı beraat kararı verilmesi ve kararın 17.11.2020 tarihinde kesinleşmesi üzerine hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbiri nedeniyle bu süre zarfında maaşının 1/3'ü, tarafına ödenmesi gereken huzur hakları ile diğer sosyal ve mali haklarının ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile ayrıca idari işlem nedeniyle uğradığı manevi zararlarına karşılık olarak 500.000,00 TL manevi tazminatın işleyecek yasal faiziyle tarafına ödenmesi istemiyle yaptığı 15.06.2022 tarihli başvurunun 28.06.2022 tarihli davalı idare işlemiyle reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dairemiz çoğunluğunca, davacının miktar olarak belirttiği ve hüküm altına alınmasını istediği manevi tazminat tutarının (500.000,00-TL) ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin istinaf başvurusunun reddine yönelik kararın verildiği 2023 yılı için belirlenen temyiz sınırının (581.000,00-TL) altında kaldığından bahisle davacının temyiz başvurusunun esasını inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmiş ise de; davacının tek talebinin manevi tazminata ilişkin olmadığı,

bunun dışında 10.05.2017 ila 30.03.2019 tarihleri arasında yaklaşık 2 sene süreyle uygulanan görevden uzaklaştırma tedbiri nedeniyle bu süre zarfında maaşının 1/3'ü ile tarafına ödenmesi gereken huzur hakları ve diğer sosyal ve mali haklarının ödenme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi talebi de bulunduğundan bahse konu idari işlem nedeniyle davacının görevden uzakta kaldığı süre zarfında maddi zarar miktarının ne kadar olduğu hususu ara kararı ile sorularak gelen cevaba göre bir değerlendirme yapılması gerekirken davacının miktar olarak belirttiği manevi tazminat istemi ile sınırlı bir inceleme yapılmak

suretiyle temyiz isteminin incelenmeksizin reddine yönelik verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı düşüncesiyle aksi yöndeki karara katılmamaktayım.