Danıştay 8. Daire E.2024/4713 K.2025/3172

Dava konusu istem: ...'ın Baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair Bursa Barosu Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının uygun bulunduğuna ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca verilen ... tarih ve ... sayılı kararının bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemine uyulmayarak ilk kararında ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan yürütülen kovuşturma devam ettiğinden, avukatlık mesleğinin önemi ve özelliği ile kovuşturmaya esas suçun niteliği dikkate alındığında ceza kovuşturmasının sonucunun beklenmesinin yerinde olacağı sonucuna varılmış olup adı geçenin bu aşamada baro levhasına yazılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bu kararın temyizi üzerine, Dairemizin 07.12.2023 tarih ve E:2022/1955, K:2023/6887 sayılı kararıyla, "... hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen kovuşturmasının 2018 yılından beri devam ettiği, mahkemece müdahilin bylock kullanıcısı olup olmadığına ilişkin bilirkişi incelemesi yoluyla araştırmalar yapıldığı, geçen 5 yıl gibi uzun bir sürede henüz bir sonuca varılamadığı anlaşılmaktadır.

Müdahilin bu davada ceza alabileceği varsayımıyla kovuşturmanın sonuna kadar levhaya yazılma talebinin bekletilmesi halinde ceza davasının uzun süre devam etmesi nedeniyle masumiyet karinesi ihlal edilerek Anayasa'nın kurala bağlandığı çalışma hakkının elinden alınmasına sebebiyet verilebileceği sonucuna varılmıştır.

Dolayısıyla, davalı idareye tanınan takdir hakkının müdahilin levhaya yazılması yönünde kullanılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuk aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan, müdahil ...'ın yargılanması sonucu suçu sabit görülerek mahkumiyetine hükmedilmesi halinde davalı idarece 1136 sayılı Kanunun 5. maddesi hükümlerine aykırılık nedeniyle her zaman yeni bir işlem tesis edilebileceği kuşkusuzdur." gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla, bozma kararına uyulmak suretiyle aynı gerekçe ile dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmeyerek Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, müdahilin hakkında 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a. maddesinde yer alan avukatlığa engel suçtan kovuşturma yürütüldüğü, suçun niteliği, mesleğin önemi dikkate alındığında levhaya yazılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı Türkiye Barolar Birliği tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı yanında müdahil ... tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bursa Barosu Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile ...'ın baro levhasına yazılmasına ilişkin talebinin kabulüne karar verildiği, anılan kararın Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunduğu, Adalet Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının "adı geçen hakkında (FETÖ/PDY) silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esasına kayden ceza davası açıldığı" gerekçesiyle bir daha görüşülmek üzere geri gönderildiği, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile ilk kararda ısrar edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin (a) bendinde, "Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak" avukatlığa kabule engel haller arasında sayılmış;

anılan maddenin 3. fıkrasında ise "Birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovuşturma altında bulunması halinde, avukatlığa alınma isteği hakkında kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği " kuralına yer verilmiştir. 24/11/2021 tarihli ve 7343 sayılı Kanun'un 25. maddesiyle bu fıkrada yer alan “kovuşturma altında bulunması” ibaresi “dolayı hakkında kamu davası açılmış olması” şeklinde değiştirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin 3. fıkrasında, adayın 5/1-a maddesinde yazılı cezalardan birini gerektiren suçlardan kovuşturma altında bulunması halinde avukatlığa alınma isteği hakkındaki kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği hükme bağlanmış olup bu konuda idareye takdir yetkisi tanınmışsa da, bu yetkinin kullanımının kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, idarenin takdir yetkisinin bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.

... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:... numaralı dosyanın UYAP ortamında incelenmesinden; 30.09.2024 tarihli kararla, müdahil ... hakkında, üzerine atılı silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği sabit görülerek 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği ve dosyanın istinaf incelemesinde olduğu anlaşılmaktadır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a. maddesinde yer alan avukatlığa engel suçtan mahkumiyetle sonuçlanan yeni durum karşısında, her ne kadar mahkumiyet kararı henüz kesinleşmemiş olsa da dava konusu işlemin, terör örgütüne üyeliği sabit görülen müdahilin avukat olması sonucunu doğuracağı, suçun niteliği, avukatlık mesleğinin önem ve özelliği, kamu hizmeti niteliği dikkate alındığında, bu durumun hukuk devletinin işlerliğinin sağlanması bakımından yaşamsal bir öneme sahip ve yargının kurucu unsurlarından olan avukatlık mesleğinin etkinlik ve güvenilirliğini zedeleyeceği anlaşıldığından, dava konusu işlemde, kamu yararı ve avukatlık hizmetinin vasıf ve nitelikleri yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. Aynı Kanunun 50. maddesinin 4. fıkrasında Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükmüne yer verilmektedir.

Bölge İdare Mahkemesince Dairemizin bozma kararına uyulmak suretiyle verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.