Danıştay 8. Daire E.2024/4914 K.2025/8602

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, şehir merkezinde bulunan kargo şirketlerinin trafiğin rahatlaması ve genel şikâyetlerin önlenmesi adına ve Turgutlu Belediye Meclisinin ... tarih ve "..." nolu kararı gereğince şehir merkezinde bulunan kargo şirketlerine ait dükkânların 1 yıl içerisinde ... çarşısı, ... sanayi sitesi, ... sanayi sitesi, Organize sanayi bölgesi, ... mahallesinde yeni yapılmakta olan Kİ-YAP sanayi sitesi, Gıda çarşısına taşınması için süre verilmesine, yeni açılacak olan kargo dükkânlarının da karar tarihi itibarıyla mevcut belirlenen yerlerde açılmasına dair Turgutlu Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda, her ne kadar dava konusu meclis kararında ve davalı idarenin savunmasında, trafiğin olumsuz etkilenmesi ve gelen şikayet dilekçeleri dava konusu işlemin gerekçesi olarak gösterilmiş ise de, davalı idare tarafından kapsama alınan Manisa ili, Turgutlu ilçesinde faaliyet gösteren ve kargo taşımacılığı yapan işyerleri sebebiyle trafiğin olumsuz etkilendiğine dair somut bir tespitte bulunulmadığı gibi taşınılması istenilen adreslerde bulunan işyerlerinin kargo taşımacılığına elverişli olup olmadığı,

bu adreslerin trafik yoğunluğu ve düzeni açısından mevcut yerden daha elverişli olduğu yönünde herhangi bir inceleme ve hazırlanmış raporun dosyaya sunulmadığı dikkate alındığında, öncelikle davalı idare tarafından davacı ve diğer kargo şirketlerinin işyerlerinde yürütülen faaliyetin trafiği olumsuz etkilediğine yönelik somut tespitlerde bulunulması ve devamında söz konusu işyerlerinin faaliyetlerine devam edeceği yerin veya bölgenin seçimine yönelik inceleme ve araştırma yapılması gerekirken bu usul izlenilmeden dava konusu işlemin tesis edildiğinin görüldüğü,

bu durumda, davalı idarenin trafik ihlallerini tespit ederek ihlali gerçekleştiren kişiler hakkında cezai işlem uygulamak ya da söz konusu yerde trafik düzeni ve güvenliğini sağlamaya yönelik başkaca tedbirler alma yetkisinin bulunduğu açık olmakla birlikte davacı şirket ile diğer kargo şirketlerine ait iş yerlerinin ilçe içinde trafiği olumsuz etkilediğine dair somut tespitler yapılmadan ve devamında söz konusu işyerlerinin faaliyetlerine devam edeceği yerin veya bölgenin seçimine yönelik teknik bir rapor düzenlenip inceleme ve araştırma yapılmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle

dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, usul ve hukuka aykırı olduğundan bahisle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, haksız ve mesnetsiz olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, şehir merkezinde bulunan kargo şirketlerinin trafiğin rahatlaması ve genel şikâyetlerin önlenmesi adına ve Turgutlu Belediye Meclisinin ... tarih ve "..." nolu kararı gereğince şehir merkezinde bulunan kargo şirketlerine ait dükkânların 1 yıl içerisinde ... çarşısı, ... sanayi sitesi, ... sanayi sitesi, Organize sanayi bölgesi, ... mahallesinde yeni yapılmakta olan Kİ-YAP sanayi sitesi, Gıda çarşısına taşınması için süre verilmesine, yeni açılacak olan kargo dükkânlarının da karar tarihi itibarıyla mevcut belirlenen yerlerde açılmasına dair Turgutlu Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (p) bendinde.

“Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.” hükmü, (o) bendinde.

“Gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama sahalarını; inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri almak.” hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca çevreye etkisi olan işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak hususunda belediyelere yetki verildiği, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerde vatandaşlardan gelen şikayetler üzerine 28/07/2023 tarihli Trafik ve Ulaşım Komisyonunda ilçede faaliyet gösteren kargo şirketlerinin çevreye olan etkisi görüşülerek bir rapor oluşturulduğu,

söz konusu raporla şehir merkezinde bulunan kargo şirketlerinin trafiğin rahatlaması ve genel şikayetlerin önlenmesi adına ve Turgutlu Belediye Meclisinin ... tarih ve ... nolu kararı gereğince şehir merkezinde bulunan kargo şirketlerine ait dükkanların 1 yıl içerisinde ... çarşısı, ... sanayi sitesi, ... sanayi sitesi, Organize sanayi bölgesi, ... mahallesinde yeni yapılmakta olan Kİ-YAP sanayi sitesi, Gıda çarşısına taşınması için süre verilmesine, yeni açılacak olan kargo dükkânlarının da karar tarihi itibarıyla mevcut belirlenen yerlerde açılmasına ilişkin karar alındığı,

alınan kararın Turgutlu Belediye Meclisinin ... tarihli toplantısında oybirliğiyle uygun görüldüğü, vatandaşlardan gelen şikayetlerin içeriğinin ise mahalle içerisinde trafik akışının olumsuz etkilendiği, apartman girişlerinin kapatıldığı ve gürültü yapıldığı yönlerinde olduğu görülmektedir.

Bu durumda, kargo şirketlerinin mahalle içinde bulunmalarının çevre sakinlerinin can ve mal güveniliğini tehlikeye sokabileceği ve trafiği engeller şekilde park sebebiyle trafik güvenliğini tehlikeye atabileceğinden davalı idarece tüm bu olumsuzlukların giderilmesi amacıyla mevzuatla verilen yetkilerini kullanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.