Danıştay 8. Daire E.2024/4955 K.2024/5775

Dava konusu istem: Davacının, Trabzon İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel kenarında bulunan istinat duvarının, davalı idarenin yol genişletme çalışması esnasında yıkıldığı, idarece yapılan yeni istinat duvarının özensiz yapılması nedeniyle bölgede heyelan meydana geldiği ve parsel üzerinde bulunan yapının zarar gördüğünden bahisle, uğranıldığı belirtilen zararına karşılık 119.202,30-TL (02.05.2023 tarihli miktar artırım dilekçesi ile 261.000,00-TL'ye artırılmıştır) tazminatın olayın meydana geldiği 26.11.2015 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararda; Trabzon İli, Dernekpazarı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel üzerinde bulunan davacıya ait yapının kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle davacının zarara uğradığı, yapı bedelinin bilirkişi marifetiyle 261.000,00-TL olarak belirlendiği, bu zararın meydana gelmesinde davalı idarenin kusur ve sorumluluğunun bulunduğu, dolayısıyla belirlenen 261.000,00-TL tazminatın, dava tarihi olan 13.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi'nce; davacının, Trabzon İli, Dernekpazarı İlçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel kenarında bulunan istinat duvarının, davalı idarenin yol genişletme çalışması esnasında yıkıldığı, idarece yapılan yeni istinat duvarının özensiz yapılması nedeniyle bölgede heyelan meydana geldiği ve parsel üzerinde bulunan yapının 2015 yılında zarar gördüğünden bahisle en geç oluştuğu ileri sürülen zararlarının tazmini istemiyle ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi rapor tarihi olan 09.11.2019 tarihini izleyen bir yıl içinde idareye başvurarak başvurunun açıkça reddi veya zımnen reddi üzerine dava açma süresi içinde iş bu davayı açması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden çok sonra davalı idareye yapılan 18.03.2022 tarihli başvuruya davalı idarece verilen 18.03.2022 tarihli cevap üzerine 13.04.2022 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerekirken, esasının incelenmesi suretiyle verilen istinafa konu mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı belirtilerek davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ...

İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, davanın, 2577 sayılı Kanun'un 14/3-e ve 15/1-b maddeleri uyarınca süreaşımı nedeniyle reddine kesin olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma alınmamıştır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dâhi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; altıncı fıkrasında ise, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu belirtilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin altıncı fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; yedinci fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, altıncı fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un 46. maddesinin 28.06.2014 tarih ve 29044 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen halinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dâhi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

(...)

b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idarî işlemler hakkında açılan davalar. (...)" kuralına yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un Ek 1. maddesinde ise, "Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz." kuralı yer almıştır.

2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan, "Konusu yüz bin Türk lirasını aşan..." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle itiraz yolu ile Anayasa Mahkemesine başvurulması üzerine, Anayasa Mahkemesinin 13.10.2023 tarih ve 32338 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26.07.2023 tarih ve E:2023/36, K:2023/142 sayılı kararı ile anılan ibarenin iptaline, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (13.07.2024 tarihinde) yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.

Söz konusu iptal kararı sonrasında 02.08.2024 tarih ve 32620 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 7524 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, "Konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar."; aynı Kanun'un Ek 1. maddesi ise, "1.

Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz.

2. 17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davaların belirlenmesinde davanın açıldığı. 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır.

Ancak nihai karar tarihinden sonra parasal sınırlarda meydana gelen artış, bölge idare mahkemesinin kaldırma veya Danıştayın bozma kararı üzerine yeniden bakılan davalarda uygulanmaz." şeklinde değiştirilmiş, 46. maddenin birinci fıkrasına (c) bendi olarak, "Konusu iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan;

vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davalar." bendi eklenmiş ve anılan değişiklikler 7524 sayılı Kanun'un yayımı tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş, aynı Kanun'un geçici 1. maddesinde ise, "Bu Kanunla 2577 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile ek 1 inci maddesinde yapılan değişiklikler, 13/7/2024 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında da uygulanır.

Bu kararların temyiz süresi; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tebliğ edilenler bakımından maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra tebliğ edilenler bakımından ise tebliğ tarihinden itibaren otuz gündür. Bu Kanunla 2577 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin birinci fıkrasına eklenen (c) bendi, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dairemizin yerleşik kararlarında konusu para ile ölçülebilen davalarda hangi kararların temyiz yoluna tabi olacağı belirlenirken bölge idare mahkemesince verilen karar tarihi esas alınmış, diğer bir anlatımla, bölge idare mahkemesinin karar verdiği tarihteki temyiz parasal sınırına bakılarak, davanın konusunun bu miktarın altında olması halinde temyiz yolunun kapalı olduğu sonucuna varılmıştır. (Örneğin; 16.11.2021 tarih ve E:2019/6630, K:2021/5357; 02.05.2024 tarih ve E:2024/2155, K:2024/2487 sayılı kararlar)

Anayasa Mahkemesinin iptal kararının yürürlüğünün dokuz ay süreyle ertelenmiş olduğu; kaldı ki karara karşı temyiz yolunun açık olup olmadığını belirlemede esas alınacak tarihin, yeni kanuni düzenlemelerde de Dairemiz içtihatlarındaki gibi bölge idare mahkemelerince nihai kararın verildiği tarih olacak şekilde kural altına alındığı görüldüğünden, iş bu davada temyize konu edilen bölge idare mahkemesi kararının temyize tabi olup olmadığının, bölge idare mahkemesi kararının verildiği tarih itibarıyla davanın konusunun 2024 yılı için belirlenen 920.000,00-TL'yi aşıp aşmadığının tespiti suretiyle belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Davacı tarafından 05.08.2024 tarihinde sunulan dilekçe ile, Bölge İdare Mahkemesi'nce kesin olduğu belirtilerek verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının bozulması ve ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararın onanmasına karar verilmesi istenilmiş ise de; Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği tarih (05.07.2024) göz önüne alındığında dava konusunun (261.000,00-TL) miktar itibarıyla 2024 yılı temyiz parasal sınırı olan 920.000,00-TL'nin altında kaldığı, öte yandan yukarıda yer verilen 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasına eklenen (c) bendinin uyuşmazlığa uygulanma olanağının da bulunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmiştir.