Danıştay 8. Daire E.2024/5388 K.2025/7902

Dava konusu istem: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi... Ana Bilim Dalı doktora programı öğrencisi olan davacı tarafından, doktora tezinin reddine ve öğrenci kaydının silinmesine ilişkin Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı Kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda;10/02/2023 tarihinde gerçekleştirilen doktora tez savunması üzerine alınan düzeltme kararı sonrasında, düzeltme ile birlikte öğrencinin tezini tamamlayarak danışmanına sunması akabinde danışmanın tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ile birlikte tezi enstitüye teslim etmesi ve enstitü tarafından da söz konusu teze ilişkin intihal yazılım programı raporu alınarak danışmana gönderilmesi yönündeki prosedüre riayet edilmediği;

bununla birlikte, tez savunma toplantılarının öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılacağı hükmüne aykırı bir şekilde online olarak gerçekleştirilen tez savunmasının mevzuata aykırı bir şekilde yapıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının tez savunmasına alınırken yapılması gereken bazı şekli işlemlerin yapılmamasının davacının tez savunma sınavını doğrudan etkilemediği, eksik yapılan işlemlerin tali şekil eksikliğinden ibaret olduğu, mevzuatta yer verilen intihal raporu ile ilgili usule ilişkin hususun mevcut uyuşmazlığa hiçbir katkısı bulunmadığı, tezde etik ihlalin yapıldığına dair herhangi bir tartışma yürütülmediği, davacının tez çalışmasındaki alıntı oranının %12 düzeyinde yani %20'lik kısmın altında olduğu, bu sebeple intihal raporunun alınma zamanının da bir önem taşımadığı belirtilerek şekli işlemlerin yapılmamasının tek başına işlemin iptaline sebep olmayacağı belirtilerek istinaf kararının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 03/08/2023 tarihinde online olarak yapılan doktora tez savunma sınavında doktora tezinin reddine karar verilmiştir. Doktora tezinin reddedilmesi üzerine Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ...tarih ve ... sayılı Kararı ile doktora programından ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından doktora programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 'Doktora Programı' başlıklı Üçüncü Bölüm altında düzenlenen; "Doktora tezinin sonuçlandırılması" başlıklı 22. maddesinde ise de; "(1) Doktora programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları senato tarafından kabul edilen yazım kurallarına uygun biçimde yazar ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunur.

(2) Doktora tezinin savunmasından önce ve düzeltme verilen tezlerde ise düzeltme ile birlikte öğrenci tezini tamamlayarak danışmanına sunar. Danışman tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ile birlikte tezi enstitüye teslim eder. Enstitü söz konusu teze ilişkin intihal yazılım programı raporunu alarak danışmana ve jüri üyelerine gönderir. Rapordaki verilerde gerçek bir intihalin tespiti halinde gerekçesi ile birlikte karar verilmek üzere tez enstitü yönetim kuruluna gönderilir.

(3) Öğrencinin tezinin sonuçlanabilmesi için en az üç tez izleme komitesi raporu sunulması gerekir.

(4) Doktora tez jürisi, danışman ve enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, üçü öğrencinin tez izleme komitesinde yer alan öğretim üyeleri ve en az ikisi kendi yükseköğretim kurumu dışından olmak üzere danışman dahil beş öğretim üyesinden oluşur. Danışmanın oy hakkı olup olmadığı hususunda ilgili yönetim kurulu karar verir. Danışmanın oy hakkı olmaması durumunda jüri altı öğretim üyesinden oluşur. Ayrıca ikinci tez danışmanı oy hakkı olmaksızın jüride yer alabilir.

(5) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez savunmasına alır. Tez savunma sınavı, tez çalışmasının sunumu ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tez savunma toplantıları öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır.

(6) Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri dinleyicilere kapalı olarak, tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Tezi kabul edilen öğrenciler başarılı olarak değerlendirir. Bu karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde gerekli düzeltmeleri yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunmada da başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Doktora tez savunma toplantılarının yüz yüze yapılması gerekliliğine dair 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte, doktora tez savunma toplantılarının dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılması gerekliliği özellikle vurgulanmıştır. Doktora tez savunma toplantılarının online olarak yapılması, dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılması gerekliliğini ortadan kaldırmamaktadır.

Bu durumda, tez savunma toplantısının online olarak yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmasa da, online olarak gerçekleştirilen tez savunma toplantısının dinleyicilerin katılımını sağlayacak şekilde yapılmadığı anlaşıldığından, tez savunma toplantısının bu yönden usulüne uygun yapılmadığı sonucuna varılmıştır.

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar hüküm fıkrası itibariyle usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda yer alan gerekçe ile onanması gerekmektedir.