Danıştay 8. Daire E.2024/5391 K.2024/7948

Dava konusu istem: Denizli İli, Merkezefendi İlçesi, Özel Servergazi Albayrak Ortaokulunda öğretmen olarak görev yapan davacının, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi uyarınca çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının öğretmen olarak çalıştığı Özel Servergazi Albayrak Ortaokulu'nun 667 sayılı KHK ile 23/07/2016 tarihinde kapatılması üzerine, 21/07/2016 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Genelgesi gereğince, davacıya söz konusu okulda çalışabilmesi için verilen çalışma izninin 26/07/2016 tarihli işlemle iptal edildiği, anılan Genelge'de çalışma izni iptal edilen personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyeceğinin belirtildiği,

davacının 15 Temmuz darbe kalkışmasına kadar FETÖ terör örgütüne ait kurumda öğretmenlik yapmaya devam ettiği, eğitim alanının söz konusu terör örgütünün insan kaynağını oluşturmada temel teşkil ettiği, Devletin karşı karşıya kalınan tehdit neticesinde anılan terör örgütüne ait kurumlarda görev yapan ve bir nevi kamu hizmeti yürüten öğretmenlere karşı FETÖ terör örgütü ile irtibat ve iltisakları bulunduğu gerekçesi ile güven duygusunun kaybolduğu,

dolayısıyla bu öğretmenlere başkaca özel eğitim kurumlarında çalışma izni vermemesinin koşullarının oluştuğu, nitekim 15 Temmuz öncesi anılan terör örgütü ile ilgili olarak yürütülen mücadeleye rağmen davacının anılan kurumda çalışmaya devam etmesinin söz konusu terör örgütü ile irtibat ve iltisakının bulunduğu noktasında kanaat oluşması için yeterli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin 30/11/2023 gün ve E:2018/5450, K:2023/6623 sayılı kararı ile kısmen gerekçeli onanması kısmen bozulması üzerine bozulan kısım yönünden bozma kararına uyularak işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının dayanağının Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, K:2023/3101 sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, dava konusu işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin bu kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, eksik incelemeye dayanılarak karar verildiği, davacının terör örgütüyle irtibat ya da iltisakının bulunup bulunmadığının Mahkemece araştırılması gerektiği, dava kısmen iptal kısmen retle sonuçlandığı için idare lehinde vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, hakkında hiçbir ceza soruşturması ya da kovuşturması bulunmadığı, idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olacağı, temyiz aşamasında dahi olsa kendisini vekille temsil ettirdiği için lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Yine 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı, hükme bağlanmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanununun "Mevzuu" başlıklı 2. maddesinde " Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir.", "Mükellef" başlıklı 11. maddesinde "Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftir.", "Harçdan müstesna işlemler" başlıklı 13. maddesinde, "Aşağıda yazılı mevzular harçdan müstesnadır: (...) j) Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri." hükmüne yer verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 323. maddesinde, yargılama giderlerinin kapsamı sayılmış olup; 326/1. maddesinde, "Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir."; "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" başlıklı 332. maddesinde, "(1) Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. (2) Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. (3) Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır." hükmü yer almıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin yargı harçlarını ödemekle mükellef olduğu, Harçlar Kanununun 13/1-j bendi gereğince Genel Bütçeye dahil idarelerin Harçlar Kanununun (1) ve (3) sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğu, anılan Kanun maddesiyle öngörülen muafiyetin bu idarelerin davacı veya kanun yollarına başvuran sıfatını haiz olduğu davalar için söz konusu olduğu,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin 1. fıkrasında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen tarafa yükleneceğine açıkça yer verildiği, yargı harçlarının da yargılama giderlerinin bir unsuru olduğu, dava açılırken davacı tarafından yatırılan veya adli yardım nedeniyle yatırılması ertelenen ve dava sürecinde yargılama giderine dönüşen yargı harçlarının -haklılık oranı gözetilerek- davalı idarece ödenmesine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan; yargılama giderlerine hükmedilmesinin kamu düzeninden olduğu ve Mahkemelerce re'sen incelenmesi gerekeceğinden, bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu durumda; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hüküm fıkrasının " dava sonuç olarak kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlandığından, davacının adli yardım isteminin Mahkemesince kabulü nedeniyle alınmayan aşağıda ayrıntısı yazılı toplam 938,20-TL yargılama giderinin yarısının davalı idareden, yargılama giderlerinin diğer yarısı olan 469,10-TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili için Mahkemesince karar kesinleştikten sonra müzekkere yazılmasına," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.