Danıştay 8. Daire E.2024/5900 K.2024/8022

Dava konusu istem: Eskişehir ili, RN:... sayılı IV. Grup krom sahasında ... tarihinde yapılan inceleme sonucunda Maden Kanunu'nun 29.maddesinin 1.fıkrası gereğince 77.632,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı işlemi ile söz konusu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

31.08.2018 tarihinde ruhsat süresi sona erecek olan Eskişehir ili, RN:... sayılı maden sahası ile ilgili davacı şirket tarafından 20.07.2016 tarihinde süre uzatım (temdit) talebinde bulunulduğu, işletme ruhsat süresinin sona ermesi nedeniyle davacının orman izninin Eskişehir Orman Bölge Müdürlüğünce iptal edildiği, davacının süre uzatımı talebinde bulunduğu tarih de göz önünde bulundurulduğunda davalı idare tarafından başvuru üzerinden uzunca bir süre geçtikten sonra 16.01.2019 tarihinde temdit işletme ruhsatı düzenlendiği, bu durumda;

süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılacağı" yönündeki düzenlemede belirtilen bir aylık sürenin davalı idare tarafından aşıldığı, bu haliyle

ruhsat süresinin sona ermesi nedeniyle Eskişehir Orman Bölge Müdürlüğünce orman izninin iptal edilmesi nedeniyle dava konusu projeye aykırılıkları giderilmesinin davacıdan beklenemeyeceği dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırı olması nedeniyle, söz konusu işleme dayanılarak davacı tarafından ödenen idari para cezasının davacıya iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve dava konusu işlem nedeniyle davacı tarafından yatırılan 58.224,00-TL'nin davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairemizin 28/12/2023 tarih ve E:2021/5006, K:2023/8126 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak; her ne kadar davacı tarafından işletme ruhsatı ve orman izinlerinin temditi için başvuruda bulunulduğu ve bunların sonucunda maden sahasında gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiş ise de, davacının maden işletme faaliyetinde bulunabilmek için orman idaresinden izin talebinde bulunduğu, sahada gerekli rehabilitasyon çalışmalarının yapılması amacıyla orman idaresinden izin talebinde bulunmadığı,

Orman Genel Müdürlüğü'nün ...tarih ve ... sayılı yazısında orman izninin 2019 yılında iptal edildiği, bu iznini maden işletme faaliyetine ilişkin izin olduğu, bu durumda; mevzuat hükümleri uyarınca davacının madencilik faaliyetinde bulunduğu sahayı rehabilite etmek zorunda olduğu,

rehabilite çalışmalarının izin tarihinde bitmemesi durumunda izin sahibinin talebi ile 1 yıl ek süre verileceği, orman izni süresinin sona ermesinin rehabilitasyon çalışması yapma yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı açık olduğundan, bu yükümlülüğü yerine getirmek adına herhangi bir başvuruda veya eylemde bulunmayarak rehabilitasyon çalışması yapma iradesini ortaya koymayan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, sahadaki madencilik faaliyetine devam edilmek istenildiği, aykırılıkların giderilmesi ile sahanın rehabilite edilmesinin aynı kavramlar olmadığı, davalı idare tarafından geç işlem tesis edildiği için düzeltilemediği, düzeltmelerin yapılabilmesi için sahada patlatma yapılması gerektiği, bu düzeltmenin ise rehabilitasyon kapsamında olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; her ne kadar davacı tarafından sahada madencilik faaliyetine devam etmek istediği, bu nedenle rehabilitasyon çalışması değil aykırılığın giderilmesinin istenildiği belirtilmekte ise de; 3213 sayılı Maden Kanununun "İşletme faaliyeti" başlıklı 29. maddesinin 1. fıkrasında belirtildiği üzere; altı aylık süre içerisinde projeye uygun faaliyette bulunması gerektiği, projeye uygun faaliyette bulunulmaması hâlinde 50.000 TL idari para cezası verileceğinin açıkça düzenlendiği, somut olayda ise davalı idarece yapılan denetimde söz konusu aykırılıkların davacı tarafından giderilmediği açık olup, davacı tarafından bunun aksine yönelik de bilgi ve belge sunulmadığı görülmüştür.

Öte yandan; 18.04.2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Orman Kanununun 16. maddesinin Uygulama Yönetmeliği"nin "Rehabilite, Rehabilitasyon Projesi, Takip ve Kontrol" başlıklı 17. maddesinde yine madencilik faaliyetinin sona ermesi halinde dahi ilgili sahanın rehabilite etmesinin zorunlu olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır.

Bu durumda, hem madencilik faaliyetine devam ederken projeye uygun faaliyette bulunmakla hem de faaliyet sonrasında ilgili sahayı rehabilite etmekle yükümlü olan davacının, mevzuatta yer alan yükümlülüğünü yerine getirmeyerek projeye uygun faaliyette bulunmadığı açık olduğundan, davacı hakkında idarece tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.