Danıştay 8. Daire E.2024/6593 K.2025/6617

Dava konusu istem: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi öğrencisi olan davacının, 2547 sayılı Kanun'un 44/c maddesine istinaden azami 8 yıl içerisinde eğitimini tamamlayamadığından bahisle Fakülte ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Fakülte Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; davacının 09/09/2014 tarihinde İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne kaydını yaptırdığı, anılan tarihte yürürlükte olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinde, lisans programlarını azami dokuz yıl içinde başarı ile tamamlayarak mezun olamayanların, bu Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen koşullara göre ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerini ödemek koşulu ile öğrenimlerine devam etmek için kayıt yaptırabilecekleri, ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hariç,

öğrencilere tanınan diğer haklardan yararlandırılmaksızın öğrencilik statüleri devam edeceğinin belirtildiği, geçici 67. madde ile de azami öğrenim süresi hesabında maddenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihinin esas alınması gerektiğinin kurala bağlandığı,

bu durumda, hukuka uygun elde edilen haklar müktesep hak oluşturacağından, davacının, okula kaydını yaptırdığı 09/09/2014 tarihinde yürürlükte olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesine göre kazanılmış haklarının olduğu ve azami öğrenim süresinin 2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesi uyarınca 26/11/2014 tarihinden 9 yıl sonra 26/11/2023 tarihinde sona ereceği göz önüne alındığında,

lisans programını azami süre içinde başarı ile tamamlayarak mezun olamayan davacının ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerini ödemek koşulu ile öğrenimine devam etmek için kayıt yaptırabileceği ve öğrencilik statüsü devam edeceğinden, azami eğitim-öğretim süresini doldurduğundan bahisle kaydının silinmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının azami öğrenim süresini doldurduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi lisans öğrencisi olan davacının, 2547 sayılı Kanun'un 44/c maddesine istinaden azami 8 yıl içerisinde eğitimini tamamlayamadığından bahisle Fakülte ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Fakülte Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Davacının İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne kaydını yaptırdığı 09/09/2014 tarihi itibariyla yürürlükte olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/c maddesinde.

"Bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın önlisans programlarını azami dört yıl, lisans programlarını azami yedi yıl, lisans ve yüksek lisans derecesini birlikte veren programları azami dokuz yıl, yüksek lisans programını azami üç yıl, doktora programını ise azami altı yıl içinde başarı ile tamamlayarak mezun olamayanlar,

bu Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen koşullara göre ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerini ödemek koşulu ile öğrenimlerine devam etmek için kayıt yaptırabilir. Bu durumda, ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hariç, öğrencilere tanınan diğer haklardan yararlandırılmaksızın öğrencilik statüleri devam eder." kuralı yer almaktaydı.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun yukarıda bahsi geçen 44/c maddesi, 26/11/2014 tarih ve 29187 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6569 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle, "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl,

öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez.

Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir...." şeklinde değiştirilmiştir.

Yine 2547 sayılı Kanun'a 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle eklenen ve 26.11.2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddede ise; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınamayacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne 09/09/2014 tarihinde kayıt yaptırmış, bu tarihte yürürlükte olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun azami öğrenim sürelerine ilişkin düzenlemeleri içeren 44/c maddesi, 26/11/2014 tarih ve 29187 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6569 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle değiştirilmiş, yine 2547 sayılı Kanun'a 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle eklenen ve 26/11/2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddede ise;

bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınamayacağı hüküm altına alınmış olduğundan, yani azami süreler yeni baştan başlatıldığından, davacı da artık azami süreler yönünden 26/11/2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren hükümlere tabi olacaktır.

Bu hususta davacının kazanılmış hakları olduğundan bahisle, hakkında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/c maddesinin fakülteye kayıt tarihinde yürürlükte olan hükümlerinin uygulanması gerektiğinden bahsetmek hukuken mümkün değildir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) bendinde; öğrencilerin, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl içinde tamamlamak zorunda oldukları belirtilmiştir. Aynı Kanun'a eklenen ve 26/11/2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddesinde ise; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir. Böylece, 26/11/2014 itibarıyla, 2014-2015 eğitim-öğretim dönemi güz yarıyılı ortasında, yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami süreler baştan başlatılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü, geçici 67. madde uyarınca "azami süre" hesabının hangi tarih itibarıyla yapılacağı noktasında düğümlenmektedir. Azami süre hesabının, geçici 67. maddenin yürürlüğe girdiği 2014-2015 eğitim-öğretim dönemi güz yarıyılı başı itibarıyla yapılması, kanunun, geçmişe yönelik olarak uygulanmasına yol açacaktır. Bununla birlikte, azami süre hesabının, geçici 67. maddenin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihi itibarıyla yapılması durumunda, azami dokuz yıllık sürenin sonunun dönem ortasına gelmesi nedeniyle, dönem bitmeden öğrencinin fakülte ile ilişiğinin kesilmesi gibi bir sorun ortaya çıkacaktır. Her iki durumda da hukukun genel ilkelerine aykırı bir durum oluşacaktır.

İdare hukukunun temel ilkeleri gereği, ilgili mevzuatta aksine bir hüküm bulunmadığı müddetçe yasal düzenlemeler geçmişe doğru yürütülemeyeceğinden, 2547 sayılı Kanun'a eklenen ve 26/11/2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 67. maddesinde yer alan "daha önceki öğrenim süreleri" ibaresinden, Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla devam etmekte olan 2014-2015 eğitim-öğrenim yılı güz yarıyılının da dahil edildiğinin anlaşılması, bir başka ifade ile azami öğretim süresine ilişkin bu düzenlemenin Kanun'un yayımlanmasından sonraki ilk eğitim öğretim döneminden itibaren uygulanmaya başlanılması gerektiği açıktır.

Yukarıda bahsi geçen geçici 67. madde uyarınca getirilen azami öğretim sürelerine ilişkin düzenlemelerin, derslerin dönemlik verildiği fakültelerde; 26/11/2014 tarihinden sonraki ilk eğitim öğretim dönemi olan 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminden itibaren uygulanmaya başlanılmasının, derslerin yıllık olarak verildiği ve sınıf geçme sisteminin uygulandığı fakültelerde ise; 26/11/2014 tarihinden sonraki 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminden itibaren uygulanmaya başlanılmasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne 09/09/2014 tarihi itibariyla kaydını yaptıran davacının, fakültesinde derslerin yıllık olarak verildiği ve sınıf geçme sisteminin uygulandığı hususu da göz önüne alındığında, azami öğrenim süresi hesabının 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminden itibaren yapılması gerektiğinden ve dava konusu işlem tarihi itibariyle de sekiz yıllık azami öğrenim süresinin sona erdiği anlaşıldığından, bu yönüyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.