Danıştay 8. Daire E.2024/6601 K.2025/1003

2- ...Bakanlığı

DAVANIN KONUSU

08/01/2024 tarihli Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı arasında "Mülkiyeti Hazineye Ait Olup Milli Eğitim Bakanlığı'na Tahsis Edilen Taşınmazlar İle Bu Taşınmazlar Üzerinde Yer Alan Yerlerin Kiralanmasına Dair Bakanlıklar Arası İş Birliği Protokolü"nün iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

İptal davaları, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunmasını öngören yasa koyucu, iptal davaları için menfaat ihlalini, subjektif ehliyet koşulu olarak aramaktadır.

İptal davalarındaki subjektif ehliyet koşulunun, doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olması dolayısıyla, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerekmektedir.

İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idari işlemlerin; ancak bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceği kabul edilmektedir.

Taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisinin varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin, hukuken korunması gereken bir menfaat bağının bulunması dava açma ehliyeti için gerekli sayılmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, dava dilekçesinde, dava konusu 08/01/2024 tarihli Protokol'ün 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ile Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'ne aykırı olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği uyarınca okullara ait alanların üçüncü kişilere kiraya verilmesinde okul-aile birlikleri görev ve yetkili ve kiralama işlemlerinden elde edilen gelir okul-aile birliklerine ait iken 08/01/2024 tarihli Protokol ile bu görev ve yetkinin Milli Eğitim Bakanlığı'na verildiği, kira bedelinin Bakanlığın hesabına yatırılacağının düzenlendiği,

söz konusu kira gelirinden okul-aile birliklerine pay verilip verilmeyeceğine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı, anılan Protokol ile okulların önemli bir gelirden mahrum bırakıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Dava dilekçesinde yer alan hukuka aykırılık iddiaları, dava konusu protokol ile okul-aile birliklerinin görev-yetki ve kira gelirlerine ilişkin hukuki haklarının ihlal edildiğine dönük olup, davacı derneğin menfaatinin dava konusu Protokol nedeniyle nasıl ihlal edildiği ortaya konulamamıştır. Bu bağlamda; dava konusu Protokol ile davacı arasında güncel, kişisel ve meşru bir menfaat ilişkisinin bulunduğunun kabulüne olanak bulunmadığından, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

KARŞI OY

(X)- İhaleye çıkarılan yerler arasında lisenin spor salonuda bulunduğundan davacı derneğin dava konusu işlemi dava etmekte menfaati bulunduğu açık olduğundan buna göre, işbu davayı açmakta davacı derneğin menfaatinin bulunduğu, işin esasına girilerek inceleme yapılması gerektiği görüşüyle, davanın ehliyet yönünden reddi yolunda verilen karara katılmıyorum.