Danıştay 8. Daire E.2024/6891 K.2025/7300

Dava konusu istem: İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Maden Mühendisliği programı öğrencisi olan davacının, 2547 sayılı Kanun'un 44/c maddesi gereğince 7 yıllık azami öğrenim süresinin dolduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine dair ...tarih ve ... sayılı Maden Fakültesi Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının Maden Fakültesi Maden Mühendisliği programına 03/08/2015 tarihinde kayıt olduğu, eğitimine 2022-2023 güz eğitim dönemi sonuna kadar devam ettiği, programı tamamlaması için alması ve başarılı olması gereken müfredat içeriği derslerden bazılarından başarılı olamadığı, bu ders sayısının beşten fazla olduğu,

davacının istemlerinin dayanağı olan ek ders hakkı verilmesi istemi bakımından ise davacıya uygulanacak olan İstanbul Teknik Üniversitesi Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 14. maddesinde ek ders istemlerinin beş veya daha az dersi bulunan öğrenciler bakımından uygulanacağının hükme bağlandığı, dava konusu işlem tarihi itibari ile davacının 5 ten fazla başarısız olduğu dersinin olduğu,

hiç almadığı ders sayısının ise 3 olduğu anlaşılmakla, azami öğrenim süresi içerisinde alması ve başarılı olması gereken dersleri tamamlamayan davacının üniversite ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, başarısız olduğu derslerin ek sınav hakkı olduğu, ek sınav isteminin gerekçesiz olarak yerine getirilmediği, işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının 7 yıllık azami eğitim süresi dolmuş olmakla birlikte başarısız olduğu ders sayısının beşten fazla olduğu, ayrıca daha önce hiç almamış olduğu üç adet ders olması sebebiyle bu dersler için ek sınav hakkı da bulunmadığı, yapılan işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Maden Mühendisliği programı öğrencisi olan davacının, 2547 sayılı Kanun'un 44/c maddesi gereğince 7 yıllık azami öğrenim süresinin dolduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine dair... tarih ve ... sayılı Maden Fakültesi Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Diploma Alma, Ders Kredilerinin Hesaplanması, Öğrencilik Haklarından Yararlanma ve Sınavlar" başlıklı 44/c maddesinde.

"Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar....

Ancak bu süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verilir.

Bu sınavlar sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için üç yarıyıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız olan öğrencilere dört yarıyıl (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı); bir dersten başarısız olanlara ise öğrencilik hakkından yararlanmaksızın sınırsız, başarısız oldukları dersin sınavlarına girme hakkı tanınır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen 2547 sayılı Kanun'un 44/c maddesi uyarınca, son sınıf öğrencilerine azami süre sonunda kayıtlı olunan öğretim kurumundan mezun olabilmek için başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verileceği açık olup, başarısız olunan dersler arasında devamsızlık nedeniyle kalınan ya da hiç alınmayan ders olması halinde, bu haktan yararlanılmasını engelleyen herhangi bir kısıtlayıcı hükmün olmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı idarece; İstanbul Teknik Üniversitesi Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin “Öğretim Süresi ve Şekli” başlıklı 14. maddesinde; “Daha önce hiç alınmamış veya alınıp da bir kez sınava girme hakkı elde edilememiş dersler için ek sınav hakları kullanılamaz." hükmü bulunduğundan bahisle davacının ek sınav hakkından yararlanamayacağı ileri sürülmekte ise de, Kanun ile tanınmış bir hakkın Yönetmelik hükmü ile ortadan kaldırılması hukuken mümkün değildir.

Bu durumda son sınıf öğrencisi olan davacıya, azami öğrenim süresi sonunda, başarısız olduğu bütün dersler (aldığı ve başarısız olduğu, devamsızlık nedeniyle kaldığı, hiç almadığı) için öncelikli olarak iki ek sınav hakkı verilmesi gerekirken, bu hak tanınmadan doğrudan azami öğrenim süresinin sona erdiği gerekçesiyle tesis edilen üniversite ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Diploma Alma, Ders Kredilerinin Hesaplanması, Öğrencilik Haklarından Yararlanma ve Sınavlar" başlıklı 44/c maddesinde; öğrencilerin, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl içinde tamamlamak zorunda oldukları, ancak bu süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verileceği, düzenlenmiştir.

Dava dosyası incelendiğinde; davacının Maden Fakültesi Maden Mühendisliği programına 03/08/2015 tarihinde kayıt olduğu, eğitimine 2022-2023 güz eğitim dönemi sonuna kadar devam ettiği, dava konusu işlem tarihi itibari ile davacının 5 ten fazla başarısız olduğu dersinin olduğu, hiç almadığı ders sayısının ise 3 olduğu anlaşılmaktadır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun yukarıda bahsi geçen 44/c maddesi uyarınca öğrencilerin başarısız oldukları dersler için ek sınav hakkından faydalanabilmeleri için, o dersleri fiili olarak almaları, sınavlarına girmeleri ve ancak sınavda başarılı olamamaları gerektiği, davacı özelinde ise; derslerin 3 tanesini hiç almadığı, 5 dersten ise başarısız olduğu için kaldığının görüldüğü, herhangi bir öğrencinin bu kapsamda olmak üzere hiç almadığı veya devamsızlık nedeniyle kaldığı dersler için ek sınav hakkından yararlanmasının hukuken mümkün olmadığı, açıklanan nedenlerle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, temyiz istemine konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.