Danıştay 8. Daire E.2025/1001 K.2025/748

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, velisi oldukları...'un 2023-2024 Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu doğrultusunda Bilim ve Sanat Merkezine yerleştirilmemesine ilişkin işleme karşı yapılan itirazın reddi yolunda tesis edilen işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:....

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; yetki kurallarının kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle idarenin yetki kurallarına sıkı bir şekilde uymak zorunda bulunduğu, yetkinin kimin tarafından kullanılacağını belirleyen kuralların varlığı halinde bu yetkinin devri ve paylaşımı konusunda da açık bir düzenlemenin bulunması gerektiği, ... bireysel değerlendirme sonucuna göre davacılar çocuğunun başarısız sayıldığı, sınav sonucuna yapılan itirazın İl Tanılama Sınav Komisyonu tarafından reddedildiği,

Kılavuz hükümleri uyarınca (Mahkemece sehven 2021-2022 Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu'nda yer alan kurala yer verilmiştir.) maddi hata içeren itirazların, Merkez Tanılama Sınav Komisyonunca karara bağlanması gerekirken, İl Tanılama Sınav Komisyonu tarafından karara bağlandığı, yetkili olmayan komisyon tarafından yapılan değerlendirme neticesinde davacıların çocuğunun başarısız sayılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 2023-2024 Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu uyarınca başarısız sayılma işlemine karşı yapılan itirazı değerlendirme yetkisinin İl Tanılama Sınav Komisyonunda olduğu, temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/B maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

Millî Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi'nin "Merkez tanılama sınav komisyonu ve üyeleri" başlıklı 26. maddesinde, Merkez Tanılama Sınav Komisyonunun, Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürünün veya görevlendireceği daire başkanının başkanlığında, üç daire başkanından oluşacağı, ihtiyaç hâlinde komisyona Rehberlik Hizmetleri ve Özel Yeteneklilerin Geliştirilmesi Daire Başkanlıklarında görevli, alanında uzman ikişer personelin de görevlendirebileceği belirtilmiş olup; "Merkez tanılama sınav komisyonun görevleri" başlıklı 27. maddesinde ise; "il tanılama sınav komisyonlarında karara bağlanamayan itirazları karara bağlamak" Merkezi Tanılama Komisyonun görevleri arasında sayılmıştır.

Yine, Yönergenin "İl tanılama sınav komisyonu ve üyeleri" başlıklı 28. maddesinde. "BİLSEM’lere öğrenci tanılama ve yerleştirme sürecine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek üzere, il tanılama sınav komisyonu oluşturulur.

İl tanılama sınav komisyonu; il millî eğitim müdürü ya da görevlendireceği millî eğitim müdür yardımcısı başkanlığında, il özel eğitim ve rehberlik hizmetlerinden sorumlu millî eğitim müdür yardımcısı/şube müdürü ile başkan tarafından ilde bulunan bilim ve sanat merkezi ile rehberlik ve araştırma merkezi müdürleri arasından seçilecek üyelerden oluşturulur. (...)"hükmü yer almaktadır.

"İl tanılama sınav komisyonunun görevleri" başlıklı 29. maddesine göre; ön değerlendirme ve bireysel değerlendirme sonuçlarına ilişkin itirazları değerlendirerek maddi hata içermeyen itirazların karara bağlanması, maddi hata içeren itirazların ise karara bağlanmak üzere Merkez Tanılama Sınav Komisyonu’na gönderilmesi İl Tanılama Sınav Komisyonunun görevleri arasındadır.

2023-2024 Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu'nun "3.2. Merkezi Tanılama Sınav Komisyonunu Görevleri" başlıklı maddesine göre; il tanılama sınav komisyonlarınca maddi hata tespit edilen itirazların karara bağlanması Merkezi Tanılama Sınav Komisyonu'na; "3.4. İl Tanılama Sınav Komisyonunun Görevleri" başlıklı maddesine göre; ön değerlendirme ve bireysel değerlendirme uygulama sonuçlarına ilişkin hataları değerlendirerek maddi hata tespit edilen itirazları karar bağlanmak üzere Merkezi Tanılama Komisyonuna gönderilmesi ise, il tanılama sınav komisyonlarına ait görevdir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir.

Görüldüğü üzere; 2023-2024 Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu'nda; -geçmiş yıllarda yayınlanan Kılavuzların aksine- ön değerlendirme ve bireysel değerlendirme uygulama sonuçlarına ilgililer tarafında yapılan itiraz başvurusu üzerine; başvurunun incelenmesi ve bu inceleme neticesinde İl Tanılama Sınav Komisyonunca maddi hata tespit edilmesi halinde başvurunun nihai değerlendirme için Merkezi Tanılama Sınav Komisyonu'na gönderileceği kurala bağlanmışken; Millî Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi'nde, başvurunun maddi hata içermesi halinde İl Tanılama Sınav Komisyonunca başvurunun doğrudan Merkezi İl Tanılama Sınav Komisyonu'na gönderileceği, maddi hatanın bulunup bulunmadığına bu Komisyonun karar vereceği ifade edilmiştir.

Uyuşmazlıkta; davacıların müşterek çocuğu ...'un 2023-2024 Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu kapsamında aday gösterildiği, yapılan bireysel değerlendirme neticesinde herhangi bir Bilim ve Sanat Merkezine yerleştirmesinin yapılmadığı, bu işleme karşı yapılan itirazın İl Tanılama Sınav Komisyonunca reddedildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında; Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu'nun, Millî Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi uyarınca hazırlanan düzenleyici işlem olması hasebiyle -normlar hiyerarşisi kurumu uyarınca- uyuşmazlıkta Yönerge hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Anılan Yönerge'de başvurunun maddi hata içermesi halinde İl Tanılama Sınav Komisyonunca başvurunun doğrudan Merkezi İl Tanılama Sınav Komisyonu'na gönderileceği, maddi hatanın bulunup bulunmadığına bu Komisyonun karar vereceğinin kurala bağlandığı görüldüğünden; davacılar tarafından yapılan maddi hata içerikli itiraz başvurusunun İl Tanılama Sınav Komisyonunca reddine ilişkin işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın sonucu itibariyle usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararın anılan gerekçe ile onanması gerekmektedir. Öte yandan; uyuşmazlıkta verilen iptal kararının, ...'un 2023-2024 Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu doğrultusunda doğrudan Bilim ve Sanat Merkezine yerleştirilmesi sonucunu doğurmayacağı açık olup; iş bu karar uyarınca davacılar tarafından yapılan başvurunun Merkezi Tanılama Sınav Komisyonunca yeniden değerlendirileceği tabiidir.