Danıştay 8. Daire E.2025/1648 K.2025/6702

Dava konusu istem: ... Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi iken öğrencilikle ilişiği kesilen davacı tarafından, sunduğu mahkeme kararında kendisiyle aynı şartlarda okula geçiş yapan ... isimli öğrencinin eğitimine devam ettiğinden bahisle okul kaydının yenilenmesi talebiyle yapılan 10/06/2024 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacının 2020-2021 güz yarıyılında yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamında ... Üniversitesi'nden İstanbul Aydın Üniversitesi'ne geçiş yaptığı, İstanbul Aydın Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının 01/09/2012-01/09/2016 tarihleri arasında ...

Üniversitesi'nde eğitim gördüğü ancak aktif öğrenci olmadığı gerekçesiyle yatay geçiş işleminin iptal edildiği, söz konusu işlemin dava konusu edilmesi üzerine ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, bahse konu istinaf kararına karşı yapılan temyiz başvurusunun da Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 16/05/2023 tarih ve E:2023/2770, K:2023/2662 sayılı kararı ile reddine kesin olarak karar verildiği;

söz konusu karar üzerine davacı hakkında yeni bir hukuki durum oluşmaksızın kendisiyle aynı şartlarda okula geçiş yapan G.Y. isimli öğrencinin eğitimine devam ettiği şeklindeki fiili durum dolayısıyla 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesine istinaden yapılan başvuruya konu talebin daha önce yargısal denetime konu edildiği ve kesinleştiği, aynı işleme karşı açılan ve tarafları, konusu, sebebi aynı olan işbu davanın kesin hüküm nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle kesin hüküm nedeniyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işlemin farklı nitelikte olduğu, kesin hüküm durumunun oluşmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemine konu Kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Covid-19 salgını nedeniyle Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı uyarınca davalı Üniversiteye 2020-2021 güz yarıyılında yatay geçiş yapan davacının, yatay geçiş yapılan ... Üniversitesinde aktif öğrenci olmadığından bahisle ... tarih ve ... sayılı işlemle ilişiğinin kesilmesi nedeniyle bu işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen ret kararı kesinleştikten sonra bu kez davacı tarafından, kendisiyle aynı şartlarda yatay geçiş yapan ve öğrenimine devam eden G.Y.'ye ait mahkeme kararından bahisle mağduriyetinin giderilerek, okul kaydının yenilenmesi talebiyle yapılan 10/06/2024 tarihli başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde; 'İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler.

Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.

Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler.' hükmüne yer verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Dava Şartları" başlıklı 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde; 'Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması' ve (i) bendinde; 'Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması' düzenlemelerine yer verilerek, derdestlik ve kesin hüküm doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, "Dava şartlarının incelenmesi" başlıklı 115. maddesinin 2. fıkrasında; 'Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir...' hükmü yer almış, "Kesin hüküm

" başlıklı 303. maddesinin 1. fıkrasında; 'Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.' hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda; "derdestlik" ve "kesin hüküm" kurumları düzenlenmemiş ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili kurallarına atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları, nedenleri ve talep konusu aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir Mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı hususundan hareketle, ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine;

bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükme karşın tarafları, konusu ve sebepleri aynı olan ikinci bir dava açılmış olması durumunda ise bu davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği yerleşik içtihatlarla kabul görmüştür.

Uyuşmazlıkta, davacının kendisiyle aynı şartlarda yatay geçiş yapan ve öğrenimine devam eden G.Y.'ye ait mahkeme kararından bahisle mağduriyetinin giderilerek, okul kaydının yenilenmesi talebiyle yaptığı 10/06/2024 tarihli başvuru; 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek bir başvurudur.

Bu itibarla, 10/06/2024 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile öğrencilikle ilişiğin kesilmesi işleminin farklı nitelikte işlemler olduğu, dolayısıyla iki davanın "konusunun" aynı işlemler olamayacağı açık olup, davanın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.